Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Σαν σήμερα.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Σαν σήμερα.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026

Συνέντευξη του πειραματικού φυσικού Nicholas Samios στο Oral History της AIP (1ο μέρος).

 Nicholas P. Samios
(Από:  Brookhaven National Laboratory - BNL)

Σήμερα, έχω τη χαρά να παρουσιάσω τη συνένετευξη που έδωσε ο ελληνικής καταγωγής πειραματικός φυσικός Nicholas P. Samios (Νικόλας Π. Σάμιος), στον David Zierler, πρώην ιστορικό προφορικής ιστορίας του American Institute of Physics - AIP (τώρα είναι στο Caltech, Ronald and Maxine Linde Director of the Caltech Heritage Project). Η συνέντευξη έγινε με τηλεδιάσκεψη την Τετάρτη 1η Ιουλίου του 2020 (ήταν η περίοδος του κορωνοϊού). Η πρωτότυπη συνέντευξη φυλάσσεται στο αποθετήριο του "Niels Bohr Library & Archives" και έγινε στο πλαίσιο του προγράμματος Oral History της AIP.

Ο ιστορικός David Zierler που πήρε
την συνέντευξη από τον Νικόλα Σάμιο.
(Από:  Caltech)

 Όμως, πριν φτάσουμε στη συνέντευξη, ας προσπαθήσουμε να γνωρίσουμε τον Δρ. Σάμιο. 

Ο Νικόλας Π. Σάμιος γεννήθηκε στις 15 Μαρτίου 1932, στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης, έχοντας Κυθηραϊκή καταγωγή και από τους δύο γονείς του.

Σπούδασε Φυσική στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, από το οποίο πήρε μπάτσελορ το 1953. Πήρε το διδακτορικό του επίσης από το Κολούμπια, το 1957, με την επιστημονική επίβλεψη του Jack Steinberger (Τζακ Στάινμπεργκερ).

Από το 1956 έως το 1959 εργάστηκε στο διδακτικό προσωπικό του Κολούμπια, πριν ενταχθεί στο τμήμα Φυσικής του Εθνικού Εργαστηρίου Μπρούκχεϊβεν. Στο Μπρούκχεϊβεν o Σάμιος είχε ήδη εργαστεί το καλοκαίρι του 1952, όταν ήταν φοιτητής. 

Ο Νικ Σάμιος στα πρώτα χρόνια στο BNL.
(Από: Niels Bohr Library & Archives)

Το 1959 έγινε βοηθός φυσικός στο τμήμα Φυσικής, από το 1965 έως το 1975 διετέλεσε επικεφαλής της Ομάδας Φυσικής, το 1975 έγινε Πρόεδρος του τμήματος Φυσικής και το 1981 Αναπληρωτής Διευθυντής του Εργαστηρίου Υψηλών Ενεργειών και Πυρηνικής Φυσικής. Την 1η Ιανουαρίου 1982 διορίστηκε Υπηρεσιακός Διευθυντής του Εργαστηρίου και έγινε Διευθυντής του στις 3 Μαΐου 1982. Έμεινε σε αυτή τη θέση για 15 χρόνια, μέχρι το 1997, οπότε ονομάστηκε διακεκριμένος ανώτερος επιστήμονας. Μέχρι τώρα, υπήρξε ο μακροβιότερος Διευθυντής του Εργαστηρίου Μπρούκχεϊβεν.

Σχέδιο του επιταχυντή AGS του Εργαστηρίου Μπρούκχεϊβεν.
(Από:   BNL)

Το 1998, ο Σάμιος έγινε Αναπληρωτής Διευθυντής του Ερευνητικού Κέντρου RIKEN/BNL (RBRC) και το 2003 ανέλαβε το ρόλο του Διευθυντή του RBRC, διαδεχόμενος τον βραβευμένο με Νόμπελ T.D. Lee.

Ο Σάμιος κατείχε επίσης τη θέση του επίκουρου καθηγητή στο Τμήμα Φυσικής του Κολούμπια από το 1970 έως το 1995.

Ο Νικόλας Σάμιος έχει ειδικευτεί στη φυσική των σωματιδίων υψηλής ενέργειας. Οι ανακαλύψεις που έκανε αυτός και οι ομάδες στις οποίες συμμετείχε βοήθησαν στον καθορισμό και οδήγησαν στην αποδοχή του Καθιερωμένου Μοντέλου της σωματιδιακής φυσικής, της θεωρίας που προσδιορίζει όλα τα γνωστά υποατομικά σωματίδια και εξηγεί πώς αλληλεπιδρούν.

Ομάδα επιστημόνων που είχε ασχοληθεί με την εύρεση
του σωματιδίου Ω⁻, στέκονται μπροστά από τον 80 ιντσών
θάλαμο φυσσαλίδων υγρού υδρογόνου, στο BNL. 
Ο Νικ Σάμιος στέκεται στη βάση της σκάλας. Στην κορυφή
της σκάλας ο 
Ralph Shutt.
(Από:  Emilio Segrè Visual Archives/ Niels Bohr Library & Archives)

Το 1962, η ομάδα του Σάμιου ανακάλυψε το φ μεσόνιο με μάζα περίπου 1020 MeV και μια διεγερμένη κατάσταση του βαρυονίου Ξ, το Ξ*(1530) (ο αριθμός 1530 αντιπροσωπεύει την κατά προσέγγιση μάζα του, δηλαδή 1530 MeV). Η ανακάλυψη του φ ήταν εξαιρετικά σημαντική για την ταξινόμηση των αδρονίων και αργότερα για την κατανόηση της SU(3) συμμετρίας. Οι δύο ανακαλύψεις παρουσιάστηκαν στο Rochester Conference τον Ιούλιο του 1962.

Το 1964 έγινε η σημαντικότερη ανακάλυψη του Σάμιου. Από την μελέτη περίπου 133.000 φωτογραφιών βρέθηκε το χαρακτηριστικό γεγονός που έδειχνε την ύπαρξη του υπερόνιου Ω⁻. Η σπουδαιότητα της ανακάλυψης ήταν τεράστια, επειδή το Ω⁻ είχε προβλεφθεί από την θεωρία του Οκταπλού Δρόμου του Gell-Mann. Από το 1965 έως το 1970, ο Σάμιος ασχολήθηκε με την χαρτογράφηση των αδρονίων.

Εικόνα του πρώτου σωματιδίου Ω⁻ που εντοπίσθηκε με την βοήθεια ενός θαλάμου φυσαλίδων και του επιταχυντή AGS του Εργαστηρίου Μπρούκχεϊβεν, το 1964.
(Από:  BNL)

Μια εικόνα και απεικόνιση του πρώτου παρατηρούμενου σωματιδίου ωμέγα μείον χρησιμοποιώντας έναν θάλαμο φυσαλίδων και το Σύγχροτρον Εναλλασσόμενης Κλίσης του Brookhaven Lab το 1964.

Στη δεκαετία του ’70 στράφηκε όλο και περισσότερο στη φυσική των νετρίνων στο Εργαστήριο του Μπρούκχεϊβεν και στο Fermilab.

Την άνοιξη του 1975, μετά από ανάλυση περίπου 62.000 φωτογραφιών, ξεχώρισε ένα εξαιρετικά ασυνήθιστο γεγονός. Το γεγονός μπορούσε να ερμηνευθεί ως η παραγωγή ενός βαριόνιου charm. Το σωματίδιο ήταν το Λc+ και αποτέλεσε το πρώτο παρατηρημένο βαριόνιο charm. Εδώ αξίζει να αναφέρω ότι, ο συμβολισμός για τα γοητευτικά βαρυόνια σχεδιάστηκε και προτάθηκε από τον ίδιο τον Νικόλα Σάμιο.

Σχεδιάγραμμα που παρουσιάζει την πρόβλεψη του Μάρεϊ Γκέλμαν για την εύρεση του σωματιδίου Ω⁻, με βάση την θεωρία του "Οκταπλού δρόμου".
(Από:   TN της Claude)

Το 2000, τρία χρόνια μετά την επιστροφή του Σάμιου στην έρευνα, οι συγκρούσεις σωματιδίων στον επιταχυντή RHIC άρχισαν να αναδημιουργούν τα πρώτα μικροδευτερόλεπτα του πρώιμου σύμπαντος, επιτρέποντας λεπτομερή έρευνα των ιδιοτήτων του πλάσματος κουάρκ-γλουονίων και έρευνες ενός άλλου επιστημονικού μυστηρίου: πώς τα κομμάτια ενός πρωτονίου ενώνονται για να δώσουν στο πρωτόνιο το σπιν του.

Κατά τη διάρκεια της θητείας του ως Διευθυντής του Εργαστηρίου Μπρούκχεϊβεν, ο Δρ. Σάμιος επέβλεψε τη σύλληψη, κατασκευή και λειτουργία πολλών επιστημονικών και μη επιστημονικών εγκαταστάσεων αιχμής.

Ο Νικόλας Σάμιος συνταξιοδοτήθηκε από το Μπρούκχεϊβεν στις 30 Σεπτεμβρίου 2014 και έχει ανακηρυχθεί επίτιμος διακεκριμένος επιστήμονας του Εργαστηρίου, κατέχοντας τον επίσημο τίτλο του Senior Scientist Emeritus. Παρά τη συνταξιοδότησή του συνέχισε, τουλάχιστον ως στην περίοδο του κορωνοϊού, να έχει το γραφείο του στο Εργαστήριο και να συμμετέχει στη δραστηριότητά του.


Τελετή εγκαινίων στην αίθουσα ελέγχου του National Synchrotron Light Source (NSLS) του BNL. Από αρ. Νικ. Σάμιος, Hugh Loweth, Paul Reardon, Arie van Steerberger, John Paul McTague και George A. Keyworth, II.
(Από:  Emilio Segrè Visual Archives/ Niels Bohr Library & Archives)

Το 1980,  ο Δρ. Σάμιος τιμήθηκε με το Αναμνηστικό Βραβείο Ernest Orlando Lawrence για την ηγετική του προσφορά στη μελέτη της φυσικής των στοιχειωδών σωματιδίων, ενώ την ίδια χρονιά έλαβε επίσης το Βραβείο της Ακαδημίας Επιστημών της Νέας Υόρκης στις Φυσικές και Μαθηματικές Επιστήμες.

Τον Απρίλιο του 1982 εξελέγη στην Εθνική Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ ως αναγνώριση της σημαντικής προσφοράς του στην επιστημονική έρευνα. Το 1993 έλαβε το Βραβείο W.K.H. Panofsky ως αναγνώριση της ανακάλυψης του Ω-.

Το 1994 εξελέγη Αντεπιστέλλον Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και το 2001 τιμήθηκε με το διεθνές Βραβείο Bruno Pontecorvo για τη συνεισφορά του στη σωματιδιακή φυσική, ιδιαίτερα στον τομέα των νετρίνων. Το βραβείο αυτό απονέμεται ετησίως από το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ενιαίου Ινστιτούτου Πυρηνικών Ερευνών (Joint Institute for Nuclear Research – JINR), το οποίο εδρεύει στην πόλη Ντουμπνά της Ρωσίας.

Νικ Σάμιος και Robert Galvin στον επιταχυντή AGS του BNL.
(Από:  Emilio Segrè Visual Archives/ Niels Bohr Library & Archives)

Τον Αύγουστο του 2009, του απονεμήθηκε το Χρυσό Μετάλλιο Gian Carlo Wick από την Παγκόσμια Ομοσπονδία Επιστημόνων. Το σκεπτικό της βράβευσης ανέφερε: «Για τον οραματικό του ρόλο στην επιτυχημένη κατασκευή του Σχετικιστικού Επιταχυντή Βαρέων Ιόντων (RHIC) και την πνευματική του ηγεσία σε μια σειρά από εξαιρετικές πειραματικές ανακαλύψεις που εδραίωσαν την ύπαρξη του Πλάσματος Κουάρκ-Γκλουονίων (QGP), μιας νέας φάσης της ισχυρά αλληλεπιδρώσας πυρηνικής ύλης».

Στις 10 Μαρτίου 2010, ο Σάμιος εισήλθε στο Long Island Technology Hall of Fame.

Ο Νικόλας Σάμιος υπηρέτησε σε πολλές εθνικές και διεθνείς επιτροπές, διετέλεσε σύμβουλος σε πολλές εγκαταστάσεις επιταχυντών, υπήρξε δραστήριο μέλος της Αμερικανικής Φυσικής Εταιρείας (APS) και λειτούργησε ως μέλος Διοικητικού Συμβουλίου αμερικανικών πανεπιστημίων.

Στις 16 Μαΐου του 2002, το CERN τίμησε τα 70χρονα του Νικόλα Σάμιου με δημοσίευση στο περιοδικό του, CERN Courier.

Σήμερα ο Νικόλας Σάμιος, σε ηλικία πλέον 94 ετών, κατοικεί μόνιμα στη Νέα Υόρκη, στην ευρύτερη περιοχή του Λονγκ Άιλαντ, όπου βρίσκεται και το Εργαστήριο του Μπρούκχεϊβεν.

Ο (τότε) Διευθυντής του BNL, Doon Gibbs, προσφέρει 
στον Νικόλα Σάμιο τιμητική πλακέτα για τα 55 χρόνια προσφοράς του 
και την απόδοση του τιμητικού τίτλου senior scientist emeritus.
(Από:  BNL)

Η συνέντευξη του Σάμιου θα δημοσιευθεί σε 2 μέρη. 

Στο σημερινό 1ο μέρος, ο Σάμιος περιγράφει την ελληνική καταγωγή της οικογένειάς του και αφηγείται τα παιδικά του χρόνια στο Μανχάταν της Ν. Υόρκης, καθώς και την αξία της εκπαίδευσης που έλαβε στα δημόσια σχολεία. Περιγράφει την απόφασή του να φοιτήσει ως προπτυχιακός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Columbia και εξηγεί την απόφασή του να παραμείνει στο Columbia για τις μεταπτυχιακές του σπουδές. Παρακολουθούμε την φοιτητική εξέλιξη του Σάμιου στο Columbia και στη συνέχεια την εργασιακή και επιστημονική του εξέλιξη στο Εθνικό Εργαστήριο Μπρούκχεϊβεν.

Το 2ο και τελευταίο μέρος θα δημοσιευθεί μια από τις επόμενες ημέρες.

Ό,τι είναι γραμμένο στο κείμενο με γράμματα πλάγια και είναι υπογραμμισμένο συνδέεται με υπερσύνδεση που οδηγεί σε πληροφοριακά στοιχεία. Επίσης, στο κείμενο υπάρχουν αριθμημένες αναφορές που εξηγούνται στο τέλος της κάθε σελίδας.

Σε κάθε παρόμοια ανάρτηση θα διευκρινίζω ότι η δημοσίευση της μεταφρασμένης συνέντευξης του Νικόλαου Σάμιου γίνεται μόνο από αγάπη για την φυσική και τους ανθρώπους της, δεν συνδέεται με κάποιο εμπορικό ή διαφημιστικό όφελος και παρακαλώ έτσι να το αντιμετωπίσουν οι φίλοι και οι φίλες που θα το διαβάσουν.   

Να επισημάνω ότι σύμφωνα με τις οδηγίες του οργανισμού "Niels Bohr Library & Archives" της AIP, "Αντίγραφα και αποσπάσματα αυτής της συνέντευξης απαιτούν γραπτή άδεια του Αμερικανικού Ινστιτούτου Φυσικής για να δημοσιευθούν".

ΚΑΛΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ!

Μπορείτε να βρείτε το σημερινό κείμενο (19 σελίδες) πηγαίνοντας  

ΕΔΩ  (Dropbox)       ή         ΕΔΩ  (Google Drive).

Πηγή:  Oral History Interviews,  

Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026

Σαν σήμερα... 1957, εκτοξεύεται από την Σοβιετική Ένωση ο Σπούτνικ και γίνεται ο πρώτος τεχνητός δορυφόρος της Γης.

Σοβιετικό πόστερ εποχής για την εκτόξευση του Σπούτνικ 1.

Σαν σήμερα, στις 4 Οκτωβρίου 1957, εκτοξεύτηκε από τη Σοβιετική Ένωση ο πρώτος τεχνητός δορυφόρος της Γης, που έμεινε γνωστός με το όνομα Σπούτνικ 1 (ρωσ. Спутник 1 - ελλ. Συνοδός 1).  Η εκτόξευση έγινε από το Κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ στο Καζακστάν μ' έναν πύραυλο R-7  στις 19:28:34 UTC (21:28:34 ώρα Ελλάδας και 5 Οκτωβρίου για τον τόπο εκτόξευσης). Βέβαια, στην πραγματικότητα η βάση της εκτόξευσης δεν ήταν ακριβώς στο Μπαϊκονούρ, αλλά στο Tyuratam, που απέχει 217 χιλιόμετρα από το Μπαϊκονούρ. Το επίσημο όνομά του δορυφόρου ήταν Τεχνητός Δορυφόρος της Γης (ISZ στα Ρωσικά ή "PS-1", "Prosteyshiy Sputnik-1" - "Απλός Δορυφόρος 1") κι εκτοξεύτηκε ως συμβολή στο Διεθνές Γεωφυσικό Έτος 1957.
Ο Σπούτνικ 1 παρέμεινε στο διάστημα 3 μήνες και επέστρεψε στην ατμόσφαιρα της Γης στις 4 Ιανουαρίου 1958.

Στα σχέδια φαίνονται σε τομή η θέση του δορυφόρου στον πύραυλο μεταφοράς και
οι θέσεις των οργάνων που μετέφερε ο Σπούτνικ 1.
(Από Yandex Images)

Ο Σπούτνικ 1 ήταν ο πρώτος μιας σειράς δέκα δορυφόρων με το ίδιο όνομα. Ήταν μια αλουμινένια σφαίρα με τέσσερις κεραίες επικοινωνίας μήκους 2,4 - 2,9 μέτρων, είχε διάμετρο 58 εκ. και βάρος 83,6 κιλά. Σκοπός της εκτόξευσης ήταν η μελέτη του περιβάλλοντος έξω από την ατμόσφαιρα της Γης. Κατέγραψε την θερμοκρασία στο εσωτερικό και την επιφάνεια της σφαίρας, την πυκνότητα της ανώτερης ατμόσφαιρας και την διάδοση των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων στην ιονόσφαιρα. Οι δυο τελευταίες μετρήσεις έγιναν με τη μελέτη των σημάτων που έστελνε ο δορυφόρος στη Γη, των περίφημων "μπιπ-μπιπ" (ακούστε τον χαρακτηριστικό ήχο) που εξέπεμπε κάθε 0,3 δευτερόλεπτα. Ακόμα, η σφαίρα ήταν γεμάτη με άζωτο υπό πίεση, για να διαπιστωθεί κατά πόσο θα υπήρχαν συγκρούσεις με μετεωρίτες και απώλεια αερίου, κάτι που όμως δεν παρατηρήθηκε.

Αναμνηστικό γραμματόσημο
της ΕΣΣΔ με αξία 40 καπίκια.

295 δευτερόλεπτα μετά την εκτόξευση ο Σπούτνικ μπήκε σ' ελλειπτική χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη έχοντας αρχικά απόγειο 947 χιλιόμετρα και περίγειο 288 χιλιόμετρα. Στο 315ο δευτερόλεπτο μετά την εκτόξευση, ο δορυφόρος αποχωρίστηκε από τον διαστημικό πύραυλο μεταφοράς. Ο δορυφόρος εκινείτο με ταχύτητα 29000 χιλιόμετρα ανά ώρα (8100 m/s) κι εκτελούσε μια πλήρη περιστροφή της Γης κάθε 96,2 λεπτά. Στην διάρκεια της πτήσης του έχανε συνέχεια ύψος επειδή η τριβή με την ιονόσφαιρα ήταν ισχυρή, ισχυρότερη από τις προβλέψεις, κάτι που τον επιβράδυνε συνέχεια. Παρέμεινε σε τροχιά για 92 ημέρες, οπότε έχοντας φτάσει σε ύψος 100 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Γης, μπήκε στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και καταστράφηκε. Έως την καταστροφή του είχε πραγματοποιήσει 1440 περιστροφές γύρω από τη Γη, καλύπτοντας μια απόσταση  περίπου 70 εκατομμυρίων χιλιομέτρων. 

Φωτογραφία πριν από την πτήση του πρώτου τεχνητού δορυφόρου, με τους σοβιετικούς
τεχνικούς του γραφείου σχεδιασμού OKB-1 Yu.D. Silaev και M.E. Kleymenov.
(Από Roscosmos/Ρωσικό Κρατικό Αρχείο Επιστημονικής και Τεχνικής Τεκμηρίωσης)

Ο δορυφόρος εξέπεμπε στα βραχέα, στις συχνότητες 20,005 - 40,002 MHz, με δύο πομπούς ισχύος 1 Watt και το σήμα του το ελάμβαναν ερασιτεχνικοί σταθμοί σε όλο τον κόσμο. Στην Ευρώπη ο πρώτος που έπιασε το σήμα ήταν ο αστρονόμος Heinz Kaminski (Χάινς Καμίνσκι) από το αστεροσκοπείο του Μπόχουμ στη Γερμανία. 
Στις ΗΠΑ οι πρώτοι που έπιασαν το σήμα του Σπούτνικ 1 ήταν μηχανικοί της RCA κοντά στο Riverhead του Λονγκ Άιλαντ. Αυτοί έστειλαν το ηχογραφημένο σήμα στο Μανχάταν στη Ν. Υόρκη για να μεταδοθεί από το ραδιοφωνικό σταθμό του NBC. Όμως το σήμα το έπιασαν και φοιτητές του Πανεπιστημίου Columbia της Ν. Υόρκης που εκείνη την ώρα δούλευαν στο ραδιοφωνικό σταθμό WKCR του πανεπιστημίου. Έτσι τελικά, οι ακροατές του φοιτητικού ραδιοσταθμού ήταν οι πρώτοι που άκουσαν το ηχητικό σήμα του δορυφόρου στην αμερικανική ήπειρο.        
Η εκπομπή σήματος από τον Σπούτνικ 1 κράτησε μόνον 21 ημέρες, μέχρι τις 26 Οκτωβρίου 1957, επειδή εξαντλήθηκαν οι μπαταρίες του. 

Ο επικεφαλής του σοβιετικού πυραυλικού
προγράμματος Σεργκέι Κορολιόφ.

Ας δούμε όμως σε συντομία, τι είχε προηγηθεί της εκτόξευσης του Σπούτνικ 1.
Στις 17 Δεκεμβρίου 1954, ο επικεφαλής του σοβιετικού πυραυλικού προγράμματος Sergei Korolev (Σεργκέι Κορολιόφ) πρότεινε στον Υπουργό Αμυντικών Βιομηχανιών της ΕΣΣΔ Dimitri Ustinov  (Ντιμίτρι Ουστίνοφ) την ανάπτυξη ενός σχεδίου για τη δημιουργία ενός τεχνητού δορυφόρου. Ο Κορολιόφ διαβίβασε μια έκθεση του Mikhail Tikhonravov (Διευθυντής του Σοβιετικού Ινστιτούτου Πυραυλικής Έρευνας RNII) με μια επισκόπηση παρόμοιων έργων στο εξωτερικό. Ο Tikhonravov τόνιζε ότι η εκτόξευση ενός τροχιακού δορυφόρου ήταν ένα αναπόφευκτο στάδιο στην ανάπτυξη της τεχνολογίας των πυραύλων που ήταν το κύριο μέλημά του.
Στο σχέδιο φαίνεται η εξέλιξη των πυραύλων R 7.
Ο δεύτερος από αριστερά είναι ο τύπος
που μετέφερε τον Σπούτνικ 1.

Στις 29 Ιουλίου 1955, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Dwight D. Eisenhower (Ντουάιτ Αϊζενχάουερ) ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ θα ήταν σε θέση να εκτοξεύσουν τον πρώτο τεχνητό δορυφόρο της Γης το 1957, κατά τη διάρκεια του Διεθνούς Γεωφυσικού Έτους (IGY).
Μια εβδομάδα αργότερα, στις 8 Αυγούστου, το Πολιτικό Γραφείο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης ενέκρινε την πρόταση δημιουργίας ενός τεχνητού δορυφόρου.

Το εξώφυλλο του βιβλίου SPUTNIK
του Paul Dickson.
Εκδόσεις  Walker & Company, 2007

Στις 30 Ιανουαρίου 1956 το Συμβούλιο των Υπουργών της Σοβιετικής Ένωσης ενέκρινε ό,τι χρειαζόταν για την κατασκευή ενός μεγάλου τεχνητού δορυφόρου της Γης και έκανε κατανομή των απαραίτητων εργασιών σε διάφορα επιστημονικά ιδρύματα και υπηρεσίες. Οι προκαταρκτικές μελέτες ολοκληρώθηκαν τον Ιούλιο του 1956 και καθορίστηκαν οι επιστημονικές εργασίες που έπρεπε να εκτελεστούν από τον δορυφόρο. Παράλληλα αποφασίστηκε η ανάπτυξη ενός συστήματος επίγειων σταθμών για τη συλλογή δεδομένων από τον δορυφόρο, την παρακολούθηση της τροχιάς του και τη μετάδοση εντολών. Λόγω του περιορισμένου χρόνου που είχαν στη διάθεσή τους, οι παρατηρήσεις σχεδιάστηκαν μόνο για 7 έως 10 ημέρες μετά την εκτόξευση και οι υπολογισμοί της τροχιάς δεν αναμενόταν να είναι εξαιρετικά ακριβείς.

Περί το τέλος του 1956 έγινε σαφές ότι το σχέδιο που είχε φτιαχτεί ήταν πολύ φιλόδοξο και δεν υπήρχε δυνατότητα υλοποίησής του πριν από τον Απρίλιο του 1958. (Τελικά το αρχικό σχέδιο υλοποιήθηκε με τον Σπούτνικ 3).

Η εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ της 5ης Οκτωβρίου 1957 αναγγέλει 
το γεγονός της πτήσης του τεχνητού δορυφόρου.
(Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»)

Μπροστά στον υπαρκτό κίνδυνο οι ΗΠΑ να προλάβουν να στείλουν δορυφόρο πριν από την ΕΣΣΔ, στις 15 Φεβρουαρίου 1957 το Συμβούλιο των Υπουργών της ΕΣΣΔ ενέκρινε την κατασκευή ενός απλού και ελαφρού δορυφόρου περίπου 100 κιλών (η αρχική πρόβλεψη αφορούσε κατασκευή 1000 έως 1400 κιλά). Αυτή η κατασκευή θα επέτρεπε την παρακολούθηση του δορυφόρου οπτικά από παρατηρητές στη Γη και θα μπορούσε να μεταδίδει σήματα παρακολούθησης σε σταθμούς λήψης στο έδαφος.
Όταν είχε συναρμολογηθεί ο πρώτος πύραυλος στο εργοστάσιο OKB-1, μια αντιπροσωπεία σημαντικών μελών του Πολιτικού Γραφείου της ΕΣΣΔ, με επικεφαλής τον Νικίτα Χρουστσόφ, επισκέφθηκε το εργοστάσιο. Ο πύραυλος έκανε εκπληκτική εντύπωση όχι μόνο στη σοβιετική ηγεσία, αλλά και στους κορυφαίους επιστήμονες που τη συνόδευαν. Ο Αντρέι Σαχάροφ είχε γράψει γι' αυτή την επίσκεψη. "Εμείς (οι πυρηνικοί επιστήμονες) πιστεύαμε ότι δουλεύαμε σε μια υψηλή κλίμακα, αλλά εκεί είδαμε κάτι, (που ήταν) μια τάξη μεγέθους μεγαλύτερο. Με εντυπωσίασε το μέγεθος, ορατό με γυμνό μάτι, η τεχνική κουλτούρα, το συντονισμένο έργο εκατοντάδων ατόμων με υψηλή εξειδίκευση και η σχεδόν καθημερινή τους, αλλά πολύ αφοσιωμένη στάση απέναντι σε αυτά τα φανταστικά πράγματα τα οποία αντιμετώπισαν ..."

Σελίδα, με ημερομηνία 30 Ιανουαρίου 1956, από
 την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της
 ΕΣΣΔ για την κατασκευή ενός τεχνητού δορυφόρου.

Χρειάστηκαν 3 αποτυχημένες απόπειρες εκτόξευσης του πυραύλου R-7 για να φτάσουν οι σοβιετικοί τεχνικοί στις 21 Αυγούστου 1957 σε επιτυχημένη εκτόξευση. 
Στις 30 Αυγούστου 1957, ο Vasily Ryabikov, επικεφαλής της Κρατικής Επιτροπής για την έναρξη των δοκιμών για τους πυραύλους R-7, συναντήθηκε με τον Κορολιόφ ο οποίος του παρουσίασε τους υπολογισμούς του για μια διαστημική πτήση στη Σελήνη. Εκείνη την ημέρα οι δύο άνδρες αποφάσισαν να αναπτύξουν ένα πρόγραμμα τριών σταδίων για την εξέλιξη του πυραύλου R-7 για εκτόξευση δορυφόρων.
Ακολούθησε μία ακόμη επιτυχημένη εκτόξευση πυραύλου R-7 στις 7 Σεπτεμβρίου, χωρίς βέβαια να λείπουν τα προβλήματα, για να φτάσουν στις 22 Σεπτεμβρίου στο στήσιμο του πυραύλου R-7 που θα μετέφερε τον πρώτο τεχνητό δορυφόρο Σπούτνικ 1 με τα αποτελέσματα που προανέφερα.

Η απάντηση των Αμερικανών ήρθε στις 31 Ιανουαρίου 1958 με την εκτόξευση του δορυφόρου  Explorer 1.

Το πρωτότυπο σχέδιο του Σπούτνικ 1.
(Από  Ρωσικό Κρατικό Αρχείο Επιστημονικής και 
Τεχνικής Τεκμηρίωσης)

Οι Σοβιετικοί συνεχίζοντας το πρόγραμμα Σπούτνικ, εκτόξευσαν τον Σπούτνικ 2 που μετέφερε τον πρώτο ζωντανό οργανισμό στο διάστημα, την πασίγνωστη σκυλίτσα Λάικα, ενώ ο Σπούτνικ 3 ήταν ένα πολύ μεγαλύτερο τροχιακό εργαστήριο και οι Σπούτνικ 4 έως 10 ήταν σκάφη τύπου Βοστόκ που μετέφεραν ζώα και ένα ανθρώπινο ομοίωμα.

Αξίζει ν' αναφέρουμε ότι η επιτυχημένη εκτόξευση από τους Σοβιετικούς του Σπούτνικ 1 προκάλεσε δέος σε όλο τον κόσμο και πολύ περιέργεια γι' αυτό που επρόκειτο ν' ακολουθήσει. Σήμερα πολλά τεχνολογικά μουσεία εκθέτουν πιστά αντίγραφα του Σπούτνικ 1.

Ο σκιτσογράφος Φωκίων Δημητριάδης σατιρίζει στην εφημερίδα 
ΤΟ ΒΗΜΑ τον ανταγωνισμό των ΗΠΑ και Σοβιετικής Ένωσης, 
με αφορμή την εκτόξευση του Σπούτνικ 1.
(Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»)

Στις 2 Απριλίου 1958, έξι μήνες μετά την εκτόξευση του Σπούτνικ 1, ο Αμερικανός δημοσιογράφος Herb Caen χρησιμοποίησε για πρώτη φορά στην ημερήσια στήλη του στην εφημερίδα San Francisco Chronicle, τον όρο "beatnik". Ο όρος (είναι πιθανόν να) προήλθε από την ένωση της λέξης "beat" ("beat generation") και της κατάληξης της λέξης Sputnik. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, η κατάληξη -nik  προέρχεται από τα Γίντις (εβραϊκά) και αναφέρεται στο πρόσωπο που είναι beat. Το σίγουρο είναι ότι οι εκπρόσωποι της Beat γενιάς (όπως ο Jack Kerouac και ο Allen Ginsberg) ενοχλήθηκαν πολύ από τη χρήση αυτού του όρου! 
Τον Σεπτέμβριο του 1967, η Διεθνής Ομοσπονδία Αστροναυτικής κήρυξε την 4η Οκτωβρίου ως την ημέρα έναρξης της διαστημικής εποχής της ανθρωπότητας. 

Το εσωτερικό του Σπούτνικ 1.
  • Εντυπωσιακό βίντεο - χρονικό με τίτλο "The story of the Sputnik moment" (αγγλικά, 55:45) για το τι συνέβαινε στις ΗΠΑ την εποχή της εκτόξευσης του δορυφόρου Σπούτνικ.
  • Δείτε το βίντεο και ακούστε την πρώτη ανακοίνωση από το Αμερικανικό κανάλι CBS για την εκτόξευση του Sputnik I, δύο μέρες(!) μετά την εκτόξευση. Στο video διάρκειας 8 λεπτών περιέχονται πολλά χρήσιμα στοιχεία σχετικά με την πτήση.
Το λογότυπο για τα 60χρονα της ιστορικής εκτόξευσης του Σπούτνικ 1.

  • Βίντεο με τίτλο "Sputnik - 60 years on from the Start of the Space Race" ("Σπούτνικ - 60 χρόνια πέρασαν από το ξεκίνημα της Διαστημικής Κούρσας") (αγγλικά, 9:43). Από τον ιστότοπο Curious Droid.
  • Δημοσίευση: "Sputnik 1! 7 Fun Facts About Humanity's First Satellite" ("Σπούτνικ 1! 7 διασκεδαστικά γεγονότα για τον πρώτο δορυφόρο της ανθρωπότητας"), από το Space.com.
  • Για την Εσθονική ταινία του 2020 Sputnik (επίσημο τρέιλερ) σε σκηνοθεσία Egor Abramenko.
  • Προσομοίωση με την εκτόξευση και την πορεία του Σπούτνικ 1 από το κανάλι Роскосмос ТВ (2:02, ρωσικά) .
Πηγή:  Today in Science History,  ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ,  rosc,  leonarddavid

Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2026

Σαν σήμερα... 29 Σεπτεμβρίου 1954, ιδρύεται επίσημα το CERN.


Σαν σήμερα, στις 29 Σεπτεμβρίου 1954, δημιουργήθηκε επίσημα ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Πυρηνικής Έρευνας (European Organization for Nuclear Research), που είναι ευρύτερα γνωστός ως CERN (Centre Européenne de Recherche Nucléaire, στη γαλλική γλώσσα.). 

Ας δούμε σε συντομία, ποια γεγονότα συνέβησαν για να φτάσουμε στην ίδρυση του CERN. 
Στο τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, οι υποδομές της Ευρώπης είχαν καταρρεύσει και η ευρωπαϊκή επιστήμη είχε χάσει μεγάλο μέρος της αίγλης της σε παγκόσμιο επίπεδο. Πολλοί ικανοί Ευρωπαίοι επιστήμονες είχαν μετακινηθεί στις ΗΠΑ είτε κατά τη διάρκεια του πολέμου, στο πλαίσιο της αντιναζιστικής συμμαχίας για την κατασκευή της ατομικής βόμβας (αμερικάνιο σχέδιο κατασκευής ατομικής βόμβας "Πρόγραμμα Μανχάταν"), είτε μετά τον πόλεμο, επειδή η οικονομία πολλών ευρωπαϊκών χωρών ήταν σε άσχημη κατάσταση. Πέραν αυτών, εξαιρετικοί επιστήμονες από τη Γερμανία μετακινήθηκαν στο αμερικάνικο έδαφος στα πλαίσια επιχειρήσεων, όπως η "Alsos Mission" ("Επιχείρηση Alsos") ή στο σοβιετικό τομέα με τις αντίστοιχες επιχειρήσεις "Russian Alsos" και "Osoaviakhim".

Αεροφωτογραφία του χώρου του CERN τον Απρίλιο του 1959.
(Από CERN) 

Διαπρεπείς φυσικοί αναγνώριζαν ότι για να μπορέσει η Ευρώπη να γίνει πάλι ανταγωνιστική στην πυρηνική φυσική, θα έπρεπε οι ευρωπαϊκές χώρες να ενώσουν τις δυνάμεις τους. 
Ακολουθώντας το παράδειγμα των διεθνών οργανισμών, μια ομάδα φωτισμένων επιστημόνων φανταζόταν τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Εργαστηρίου ατομικής φυσικής. Οι Raoul Dautry, Pierre Auger και Lew Kowarski στη Γαλλία, ο Edoardo Amaldi στην Ιταλία και ο Niels Bohr στη Δανία ήταν μεταξύ αυτών των πρωτοπόρων. Ένα τέτοιο Εργαστήριο, όχι μόνο θα έφερνε τους Ευρωπαίους επιστήμονες κάτω από την ίδια στέγη, αλλά επιπλέον θα επέτρεπε στις χώρες τους να μοιραστούν το αυξημένο κόστος των απαραίτητων εγκαταστάσεων.

Ο Γάλλος φυσικός Louis de Broglie ήταν αυτός που έκανε την πρώτη επίσημη πρόταση για τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Εργαστηρίου, στην Ευρωπαϊκή Πολιτιστική Διάσκεψη που ξεκίνησε στη Λωζάνη στις 9 Δεκεμβρίου 1949. Στις 12 Δεκεμβρίου 1949, η Διάσκεψη υιοθέτησε τις προτάσεις για την ίδρυση Πανευρωπαϊκού Ινστιτούτου Πυρηνικής Φυσικής και την άρση των περιορισμών στη ροή βιβλίων και περιοδικών μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. 

Το 1952, η τρίτη συνεδρίαση του προσωρινού συμβουλίου αποφασίζει
την εγκατάσταση του CERN στη Γενεύη.
(Από wikipedia)

Η συνάντηση των 150 ηγετών της ευρωπαϊκής σκέψης που συνδέεται με το Ευρωπαϊκό Κίνημα ολοκλήρωσε την τετραήμερη συνεδρίασή της με την έγκριση τριών ψηφισμάτων που είχαν ως στόχο να στρώσουν το δρόμο για την αντικατάσταση των ανταγωνιστικών εθνικών προοπτικών με μια ενιαία ευρωπαϊκή προοπτική σε όλους τους πολιτιστικούς τομείς. 
Η διάσκεψη εξέφρασε τη λύπη της για την απουσία πολιτιστικών ανταλλαγών μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής Ευρώπης και προέτρεψε να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για την επανέναρξη της συνεργασίας υπό συνθήκες "ελευθερίας στην κυκλοφορία και ελευθερίας στην έκφραση". 

Μια παραπέρα ώθηση στο θέμα έδωσαν στην 5η Γενική Διάσκεψη της UNESCO που πραγματοποιήθηκε στη Φλωρεντία τον Ιούνιο του 1950, αφενός ο Αμερικανός φυσικός, βραβευμένος με Νόμπελ Φυσικής Isidor Rabi, καταθέτοντας ψήφισμα που εξουσιοδοτούσε την UNESCO να «συνδράμει και να ενθαρρύνει τη δημιουργία περιφερειακών ερευνητικών εργαστηρίων με στόχο την αύξηση της διεθνούς επιστημονικής συνεργασίας ...», αφετέρου ο Niels Bohr μέσα από το "Ανοιχτό Γράμμα προς τα Ηνωμένα Έθνη", όπου οραματιζόταν "έναν νέο κόσμο" μεταξύ χωρών που θα εγκατέλειπαν τον απομονωτισμό για την αληθινή πολιτιστική ανταλλαγή.

Οι υπογραφές των 12 κρατών-μελών κατά την 6η σύνοδο του
Συμβουλίου του CERN. Κυκλωμένη φαίνεται η υπογραφή
του Έλληνα αντιπροσώπου Ν. Εμπειρίκου.

Στη διακυβερνητική συνάντηση της UNESCO, που έγινε στο Παρίσι τον Δεκέμβριο του 1951, εγκρίθηκε το πρώτο ψήφισμα σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκού Κέντρου Πυρηνικής Έρευνας. Δύο μήνες αργότερα, 11 χώρες υπέγραψαν συμφωνία για την ίδρυση του προσωρινού συμβουλίου. Τότε γεννήθηκε το ακρωνύμιο CERN. 
Το 1952, στην τρίτη σύνοδο του προσωρινού συμβουλίου του CERN, η Γενεύη επελέγη ως χώρος για την εγκατάσταση του Εργαστηρίου. 
Αυτή η επιλογή πέρασε με επιτυχία από δημοψήφισμα που έγινε στο καντόνι της Γενεύης τον Ιούνιο του 1953, με 16.539 ψήφους υπέρ και 7332 ψήφους κατά.

Κατά την έκτη σύνοδο του Συμβουλίου του CERN που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι από τις 29 Ιουνίου ως την 1η Ιουλίου 1953, η σύμβαση για την ίδρυση του οργανισμού υπογράφηκε, με την επιφύλαξη επικύρωσης, από 12 κράτη. Η σύμβαση επικυρώθηκε σταδιακά από τα 12 ιδρυτικά κράτη μέλη: Βέλγιο, Δανία, Γαλλία, Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας (Δυτική Γερμανία), Ελλάδα, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Νορβηγία, Σουηδία, Ελβετία, Ηνωμένο Βασίλειο και Γιουγκοσλαβία. 

Ο εκσκαφέας κάνει τα πρώτα σκαψίματα στην περιοχή που έχει επιλεγεί να κατασκευαστούν οι
εγκαταστάσεις του CERN, στα περίχωρα του Meyrin, κάτω από το βλέμμα υπηρεσιακών παραγόντων.
(Από  Facebook - CERN)

Έτσι, φτάνουμε στις 17 Μαΐου 1954, όταν ξεκίνησαν οι πρώτες χωματουργικές εργασίες για την θεμελίωση των κτιριακών εγκαταστάσεων του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πυρηνικής Έρευνας στην περιοχή Meyrin, βορειοδυτικά της Γενεύης, πολύ κοντά στα σύνορα με τη Γαλλία.  
Στις 29 Σεπτεμβρίου 1954, μετά την επικύρωση από τη Γαλλία και τη Γερμανία, δημιουργήθηκε επίσημα ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Πυρηνικής Έρευνας (European Organization for Nuclear Research). Το προσωρινό CERN διαλύθηκε, αλλά το ακρωνύμιο παρέμεινε.

Σύμφωνα με τον Lew Kowarski, πρώην διευθυντή του CERN, όταν το όνομα άλλαξε, το ακρωνύμιο θα μπορούσε να γίνει OERN (Organisation Européenne de Recherche Nucléaire), αλλά ο Heisenberg είπε ότι το ακρωνύμιο θα μπορούσε "να παραμείνει CERN ακόμα και αν το όνομα δεν είναι (αυτό)".

Ο Felix Bloch θέτει τον θεμέλιο λίθο στην περιοχή του CERN στις 10 Ιουνίου 1955.
Όρθιος (με το μυστρί), ο πρόεδρος της Ελβετικής Συνομοσπονδίας, Max Petitpierre.
(Από  CERN)

Πρώτος πρόεδρος του CERN ήταν ο Sir Benjamin Lockspeiser. Ο Edoardo Amaldi ήταν ο γενικός γραμματέας του CERN στα πρώιμα βήματά του, όταν ακόμα οι εργασίες ήταν δοκιμαστικές. 
Το 1954 ο Felix Bloch τοποθετήθηκε πρώτος γενικός διευθυντής στο CERN.

Το Εργαστήριο αρχικά ασχολήθηκε με την μελέτη των ατομικών πυρήνων, αλλά σύντομα η έρευνα στράφηκε στη φυσική των υψηλών ενεργειών, που αφορούσε κυρίως στη μελέτη των αλληλεπιδράσεων μεταξύ υποατομικών σωματιδίων.
Έτσι, το Εργαστήριο που λειτουργεί στο CERN αναφέρεται συνήθως ως το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Σωματιδιακής Φυσικής (Laboratoire Européen pour la Physique des Particules), το οποίο περιγράφει καλύτερα την έρευνα που διεξάγεται εκεί, αλλά εννοείται ότι πλέον μιλάμε για ένα πλέγμα πολλών εργαστηρίων που ασχολούνται με την αντιύλη, την σκοτεινή ύλη, το καθιερωμένο πρότυπο (Standard Model) κλπ.

Σήμερα, γενικός διευθυντής του CERN είναι ο Βρετανός πειραματικός φυσικός Mark Thomson, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Ιανουάριο του 2026 για την περίοδο 2026–2030. Την σκυτάλη της διεύθυνσης παρέλαβε από την Ιταλίδα πειραματική φυσικό Fabiola Gianotti, η οποία είχε αναλάβει καθήκοντα την 1η Ιανουαρίου 2016 αντικαθιστώντας τον Γερμανό φυσικό Rolf-Dieter Heuer και ήταν η πρώτη γυναίκα στη θέση αυτή.

 Ο σημερινός γενικός διευθυντής του CERN Mark Thomson.
(Από ιστότοπο x.com)

Κλείνοντας, αξίζει να σημειώσω τι αναφέρει το καταστατικό του CERN: "Ο Οργανισμός δεν θα ασχολείται με τις στρατιωτικές ανάγκες και τα αποτελέσματα των πειραματικών και θεωρητικών εργασιών του θα δημοσιεύονται ή με οποιοδήποτε τρόπο θα διατίθενται στο κοινό".

  • Μια περισσότερο εκτεταμένη ιστορική παρουσίαση για τη δημιουργία του CERN, αλλά και τις αντιρρήσεις που είχαν διατυπωθεί γι' αυτή την ενέργεια ΕΔΩ (από τον καθηγητή στο  Πανεπιστήμιο του ULSTER, Owen Barr). Η εργασία στο τέλος περιέχει μεγάλο πλήθος πηγών απ' όπου έχουν αντληθεί τα στοιχεία.
  • Ένα βίντεο για την ιστορία του CERN (αγγλικά, 4:10).
  • Ένα βίντεο για τη δουλειά που γίνεται στο CERN: "CERN in 3 minutes" ("Το CERN σε 3 λεπτά" - αγγλικά).
  • Η σύμβαση του Παρισιού (1 Ιουλίου 1953) που περιέχει το καταστατικό λειτουργίας του CERN.
  • Ένα αφιέρωμα του ιστότοπου ThePhysicsProject.com στην ιστορία του CERN.

Κυριακή 17 Μαΐου 2026

Το τελευταίο μέρος της συνέντευξης του Richard Feynman (11ο μέρος).

1966, ο Ρίτσαρντ Φάινμαν έχοντας ήδη πάρει το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 1965, επιστρέφει 
καλεσμένος στο Γυμνάσιο του Far Rockaway για να συναντήσει τους παλιούς συμμαθητές.
(Από  Ιστότοπο https://www.farrockaway.com)

Σήμερα, λίγες μέρες μετά την επέτειο της γέννησης του Ρίτσαρντ Φάινμαν (11 Μαΐου 1918), δημοσιεύω την 5η συνεδρία (τελευταία) της συνέντευξης που έδωσε στον Charles Weiner για το αρχείο «Οral History», τμήμα του NIELS BOHR LIBRARY  &  ARCHIVES του AIP (American Institute of Physics). Η 5η συνεδρία έγινε στο σπίτι του Φάινμαν στην Πασαντίνα της Καλιφόρνιας, 7 χρόνια αργότερα από τις 4 προηγούμενες συνεδρίες, στις 4 Φεβρουαρίου 1973. Να επισημάνω ότι "Αντίγραφα και αποσπάσματα αυτής της συνέντευξης απαιτούν γραπτή άδεια του Αμερικανικού Ινστιτούτου Φυσικής για να δημοσιευθούν".

“Four Kings and a Joker” ("4 Βασιλείς κι ένας Τζόκερ"), με αυτό τον τίτλο και την παραπάνω φωτογραφία κυκλοφόρησε στα τέλη του 1969 η εφημερίδα των φοιτητών του Caltech, παρουσιάζοντας τα 5 Νόμπελ του πανεπιστημίου. 
Από αριστερά: Carl Anderson (1936 Φυσική), Murray Gell-Mann (1969 Φυσική), Max Delbrück (1969 Ιατρική), Richard Feynman (1965 Φυσική) και George Beadle (1958 Ιατρική).
Προφανώς ο τζόκερ είναι ο Feynman, αφού ταιριάζει με όποιο τρόπο κι αν είναι ντυμένος! 
(Από  Caltech Archives)

Σ' αυτό το κομμάτι, ο Φάινμαν μιλάει για το ξεκίνημα της δουλειάς του στη φυσική των ισχυρών αλληλεπιδράσεων, τα κουάρκ και τα παρτόνια, την επαφή και συνεργασία του με τους πειραματικούς φυσικούς στο SLAC (Stanford Linear Accelerator Center) και στο Μπέρκλεϊ για τη φυσική υψηλών ενεργειών, για τις αναμνήσεις του από το βραβείο Νόμπελ και τις συνέπειές του, για την υπόθεση Gianonne, για την απασχόλησή του με το σχέδιο και τη ζωγραφική, για την επίσκεψή του στο CERN μετά την βράβευσή του με το Νόμπελ και τέλος για τις διαλέξεις στη Hughes. 

Το εξοχικό σπίτι που είχε αγοράσει ο Ρίτσαρντ Φάινμαν στη Μπάχα Καλιφόρνια (Μεξικό) από τα χρήματα του βραβείου Νόμπελ. Η σημερινή ιδιοκτησία το ενοικιάζει ως τουριστικό κατάλυμα με το όνομα Casita Barranca.

Ό,τι είναι γραμμένο στο κείμενο με γράμματα πλάγια bold και υπογραμμισμένο συνδέεται με υπερσύνδεση που οδηγεί σε πληροφοριακά στοιχεία. 
Όπου υπάρχει παρένθεση με κείμενο που ξεκινά με την λέξη «σημείωση» (σημ....), είναι έξω από το κυρίως κείμενο, γραμμένο από μένα, συνήθως για διευκρίνηση.

Σε κάθε παρόμοια ανάρτηση θα διευκρινίζω ότι η δημοσίευση της μεταφρασμένης συνέντευξης του Ρίτσαρντ Φάινμαν γίνεται μόνο από αγάπη για την φυσική και τους ανθρώπους της, δεν συνδέεται με κάποιο εμπορικό ή διαφημιστικό όφελος και παρακαλώ έτσι να το αντιμετωπίσουν οι φίλοι και οι φίλες που θα το διαβάσουν.   
ΚΑΛΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ!

Γυμνό σχέδιο μιας στρίπερ από το μπαρ του Gianone. 
Ο Φάινμαν υπογράφει ως OFEY.
(Από  The Marginalian)

Μπορείτε να βρείτε το σημερινό κείμενο (54 σελίδες) πηγαίνοντας  ΕΔΩ  (Dropbox) ή  ΕΔΩ  (Google Drive).

Μπορείτε να βρείτε το 1ο μέρος  ΕΔΩ  (Dropbox) ή  ΕΔΩ  (Google Drive).

Μπορείτε να βρείτε το 2ο μέρος  ΕΔΩ  (Dropbox) ή  ΕΔΩ  (Google Drive).

Μπορείτε να βρείτε το 3ο μέρος  ΕΔΩ  (Dropbox) ή  ΕΔΩ  (Google Drive).

Μπορείτε να βρείτε το 4ο μέρος  ΕΔΩ  (Dropbox) ή  ΕΔΩ  (Google Drive).

1956, ο Φάινμαν παίζει τα αγαπημένα του μπόνγκος.
(Από τον ιστότοπο marinabaysands)

Μπορείτε να βρείτε το 5ο μέρος  ΕΔΩ  (Dropbox) ή  ΕΔΩ  (Google Drive).

Μπορείτε να βρείτε το 6ο μέρος   ΕΔΩ  (Dropbox) ή  ΕΔΩ  (Google Drive).

Μπορείτε να βρείτε το 7ο μέρος   ΕΔΩ  (Dropbox) ή  ΕΔΩ  (Google Drive).

Μπορείτε να βρείτε το 8ο μέρος  ΕΔΩ  (Dropbox) ή  ΕΔΩ  (Google Drive).

Μπορείτε να βρείτε το 9ο μέρος  ΕΔΩ  (Dropbox) ή  ΕΔΩ  (Google Drive).

Μπορείτε να βρείτε το 10ο μέρος  ΕΔΩ  (Dropbox) ή  ΕΔΩ  (Google Drive).

Σχέδια του Φάινμαν στο ίδιο χαρτί με γραφικές παραστάσεις και εξισώσεις.
(Από  τον ιστότοπο openculture)

  • Μια εργασία του T. S. Van Kortryk (pdf) "The Doctoral Students of Richard Feynman" ("Οι διδακτορικοί φοιτητές του Ρίτσαρντ Φάινμαν").
  • Αφιέρωμα του ιστότοπου The Marginalian στα σχέδια και την ζωγραφική του Φάινμαν.
  • Παρουσίαση των σχεδίων και της ζωγραφικής του Richard Feynman.
  • Ο ιστότοπος για τον Richard Feynman που διαχειρίζεται ο πιστός του φίλος και συνεργάτης Ralf Leighton.
  • Τηλεοπτική συνέντευξη του Εμμανουήλ Πάσχου στη Σίσσυ Σιγιουλτζή-Ρουκά στο SOLOMOS Web Radio TV (του Συνδέσμου Πολιτισμού Ελλάδας Κύπρου - ΣΠΕΚ). Μεταξύ άλλων, ο καθηγητής Πάσχος αναφέρεται στη γνωριμία και συνεργασία του με τον Feynman. (Να είναι καλά ο φίλος Γιώργος Φασουλόπουλος που το ανακάλυψε και μου το υπέδειξε.)