Δευτέρα, 18 Φεβρουαρίου 2019

Σαν σήμερα ... 1745, γεννήθηκε ο Alessandro Volta.


Κόμης Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio Volta
(ελαιογραφία αγνώστου, ο πίνακας βρίσκεται
στην κατοχή της οικογένειας Volta).

Σαν σήμερα, στις 18 Φεβρουαρίου 1745, γεννήθηκε στο Κόμο της Λομβαρδίας, στη βόρειο Ιταλία, ο κόμης Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio Volta (Βόλτα), ο οποίος είναι περισσότερο γνωστός για την εφεύρεση της ηλεκτρικής μπαταρίας. 

O Alessandro ήταν γόνος καθολικής και αριστοκρατικής αλλά πτωχευμένης πολυμελούς  οικογένειας με 9 παιδιά. Γονείς τους ήταν ο κόμης Filippo Volta και η κόμισα Maria Maddalena Inzaghi. 

Το σήμα της οικογένειας Volta.

Μεγάλωσε στο σπίτι του Ludovico Monte που ήταν κατασκευαστής βαρομέτρων.
Μικρός δεν έδειξε ιδιαίτερες ικανότητες, αντίθετα εμφανιζόταν "αργόστροφος" και δεν είχε μιλήσει μέχρι τα τέσσερα χρόνια του. Στα επτά του χρόνια είχε πλέον καταφέρει να μιλά κανονικά και είχε αρχίσει να ξεχωρίζει ανάμεσα στους συμμαθητές του στο σχολείο. Αυτή η ξαφνική πρόοδος του Alessandro μετά τα τέσσερα ξάφνιασε την οικογένειά του και έκανε τον πατέρα του να πει αργότερα: " Είχα ένα διαμάντι στο σπίτι και δεν το ήξερα".


Το σπίτι που γεννήθηκε ο Volta στο Κόμο.

Στην ηλικία των 13 ετών ο Alessandro έχασε τον πατέρα του και την επιμέλειά του ανέλαβε ο θείος του που είχε το ίδιο όνομα με τον ανηψιό του. Η εκπαίδευσή του ήταν κατ' οίκον, με παράλληλη παρακολούθηση του σχολείου των Ιησουιτών στο Κόμο. Έδειξε ιδιαίτερη ικανότητα στην εκμάθηση ξένων γλωσσών. Μιλούσε άπταιστα λατινικά και γαλλικά, έμαθε να διαβάζει άριστα γερμανικά, ολλανδικά και ισπανικά, αλλά ακόμη ρωσικά και αρχαία ελληνικά. Του άρεσε να συνθέτει ποιήματα και επιπλέον έδειξε ενδιαφέρον για τη χημεία.
Αφού άφησε τους Ιησουίτες, ολοκλήρωσε το σχολείο στο Benzi Royal Seminary στο Κόμο, όπου συνδέθηκε φιλικά με τον κληρικό Giulio Cesare Gattoni, που αργότερα τον πήρε υπό την προστασία του. Παρά το γεγονός ότι η οικογένεια τον προόριζε για δικηγόρο και ο προσανατολισμός των σπουδών του ήταν σ' αυτή την κατεύθυνση, με την πάροδο του χρόνου έδειξε μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τη φυσική και τη χημεία.

(Πιθανό) πορτραίτο του νεαρού Volta με τον
Ιησουίτη μοναχό Girolamo Bonesi.
(Ελαιογραφία που αποδίδεται στον Martin Knoller)

Το 1763, παρότι μέχρι τότε δεν είχε καμιά πειραματική εμπειρία, ξεκίνησε αλληλογραφία με τον Γάλλο φυσικό και έμπειρο πειραματιστή στον ηλεκτρισμό, αβά Jean-Antoine Nollet που ήταν εγκαταστημένος στο Παρίσι.    
Από το 1765 ο Gattoni, του οποίου η κατοικία ήταν ένας μεγάλος πύργος, επέτρεψε στον νεαρό Volta να χρησιμοποιεί τις επιστημονικές συσκευές και τα βιβλία του για να κάνει έρευνα, ιδιαίτερα στον ηλεκτρισμό. 
Στις 18 Απριλίου 1769, ο Volta έστειλε την εργασία του "De vi attractiva ignis electrici" ("Η ελκτική δύναμη της ηλεκτρικής φωτιάς(!)") στον πατέρα Giovanni Battista Beccaria, καθηγητή φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Τορίνο και πιο σημαντικό πειραματιστή της εποχής σε πειράματα στατικού ηλεκτρισμού. Στην εργασία ασχολείτο με την ελκτική δύναμη του ηλεκτρικού ρευστού και την είχε αφιερώσει στον καθηγητή Beccaria.

Το "ηλεκτρικό πιστόλι" του Volta.

Τον Ιούλιο 1771 δημοσίευσε τη δεύτερη εργασία του πάνω στη «λουγδουνική λάγηνο», έναν νέο βελτιωμένο τύπο ηλεκτροσκοπίου, που την αφιέρωσε στον καθηγητή Lazzaro Spallanzani του Πανεπιστημίου της Παβία.
Το επίτευγμα αυτό, το 1774, του χάρισε τον τίτλο του καθηγητή φυσικής στο Royal School (Βασιλικό Σχολείο) του Κόμο.
Ένα χρόνο αργότερα, στις 3 Ιουνίου 1775, μ' ένα σύντομο γράμμα ο Volta ανακοίνωσε την ανακάλυψη της περίφημης συσκευής του "ηλεκτροφόρος". Θεωρούσε αυτή την κατασκευή ως μια διαρκή αποθήκη ηλεκτρικών φορτίων που η λειτουργία της στηριζόταν περισσότερο στην αρχή της ηλεκτροστατικής επαγωγής, παρά στη μέχρι τότε γνωστή ηλεκτροστατική τριβή.  

Τα παραπάνω σχέδια με συστοιχίες ηλεκτρικών στηλών (μπαταρίες)
συνόδευαν την εργασία του Volta με τίτλο "On the Electricity
Excited by the Mere Contact of Conducting Substances of Different
Kinds" στο περιοδικό Philosophical Transactions of the Royal
Society
. Το κείμενο που ήταν στα γαλλικά, είχε σταλεί στον
  Sir Joseph Banks
δημοσιεύτηκε την 1η Ιανουαρίου 1800
και παρουσίαζε 
την εφεύρεση της στήλης με υγρό (wet pile). 

Στα χρόνια μεταξύ 1776 και 1778, ο Volta μελέτησε τη χημεία των αερίων. Ερεύνησε και ταυτοποίησε επιστημονικά το αέριο μεθάνιο, αφού είχε διαβάσει μια εργασία του Benjamin Franklin  σχετικά με τα "εύφλεκτα αέρια". 
Το Νοέμβριο 1776 διαπίστωσε την ύπαρξη μεθανίου στη λίμνη Ματζόρε και το 1778 κατόρθωσε να το απομονώσει. Στη συνέχεια κατάφερε να πετύχει την ανάφλεξη του μεθανίου με τη βοήθεια μιας συσκευής που ονόμασε "ηλεκτρικό πιστόλι". Αυτή η συσκευή αποτελεί τον πρόδρομο της ανάφλεξης (μπουζί) των μηχανών. 
Η κατασκευή αυτής της συσκευής τού έδωσε την ιδέα της επικοινωνίας από απόσταση. Στις 18 Απριλίου 1777 ο Volta έστειλε ένα γράμμα στον καθηγητή φυσικής του Πανεπιστημίου της Παβία Carlo Barletti που του πρότεινε μία μέθοδο για την παραγωγή και αποστολή ενός ηλεκτρικού σήματος ανάμεσα στο Κόμο και το Μιλάνο.

Χειρόγραφο με σημειώσεις που χρησιμοποίησε
ο Volta κατά την παρουσίαση της ηλεκτρικής
στήλης στον Ναπολέοντα το 1801.

Το 1778 έγινε καθηγητής πειραματικής φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Παβία, μια θέση που διατήρησε για τα επόμενα περίπου 27 χρόνια, μέχρι το 1805.
Το 1780, ήλθε η εφεύρεση ενός πυκνωτή, που τον κατασκεύασε σε τρεις διαφορετικές εκδοχές.
Το 1782 ταξίδεψε στη Γερμανία, το Βέλγιο, την Ολλανδία, την Αγγλία και τη Γαλλία όπου είχε την ευκαιρία να ανταλλάξει ιδέες με γίγαντες της επιστήμης εκείνης της εποχής όπως οι Georg Christoph LichtenbergMartin Van MarumJoseph PriestleyAntoine-Laurant Lavoisier και Pierre–Simon de Laplace. Παράλληλα κατάφερε να συγκεντρώσει πλούσιο πειραματικό υλικό για το Πανεπιστήμιο της Παβία.

1801, o Volta επιδεικνύει στον καθιστό Ναπολέοντα
το άναμμα μιας λάμπας με την βοήθεια της μπαταρίας του.

Στη διάρκεια της παραμονής του στο Λονδίνο, ο Volta παρουσίασε στη Βασιλική Ένωση τηνεργασία του για την κατασκευή και τη χρήση του πυκνωτή που είχε φτιάξει. 12 χρόνια αργότερα, η Ακαδημία τον τίμησε με το Χρυσό Μετάλλιο Copley.
Ο Volta εισήγαγε τις έννοιες του ηλεκτρικού δυναμικού και της ηλεκτρικής χωρητικότητας, μέσω της οποίας συνέδεε το φορτίο και την τάση (διαφορά δυναμικού) ενός πυκνωτή. 
Πολύ αργότερα (1881), η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα έδωσε προς τιμή του το όνομα Volt στη μονάδα μέτρησης του δυναμικού στο σύστημα μονάδων SI.  

Ηλεκτρική στήλη του 18ου αιώνα.

Με τους Lavoisier και Laplace συμμετείχε σε πειράματα για τον ατμοσφαιρικό ηλεκτρισμό.
Το 1792 διατύπωσε το θαυμασμό του για την εργασία που είχε ανακοινώσει ο Luigi Galvani στο λεγόμενο "ζωικό ηλεκτρισμό", όμως αργότερα διαφώνησε μαζί του. 
Αυτή η διαμάχη τον οδήγησε σε πυρετώδη προσωπική μελέτη και έρευνα που του επέτρεψε το 1800 να ανακοινώσει την ανακάλυψη της βολταϊκής στήλης, μιας πρώιμης ηλεκτρικής μπαταρίας, που παρήγε συνεχές ηλεκτρικό ρεύμα. Ο Volta είχε διαπιστώσει ότι το περισσότερο αποδοτικό ζευγάρι διαφορετικών μετάλλων για την παραγωγή ηλεκτρισμού ήταν ο ψευδάργυρος και ο χαλκός.
Ανακοινώνοντας την ανακάλυψη της βολταϊκής στήλης, ο Volta απέδωσε φόρο τιμής στους επιστήμονες William NicholsonTiberius Cavallo και Abraham Bennet που τον επηρέασαν στην επιστημονική του εργασία.  

Η Maria Teresa Alonsa Peregrini,
σύζυγος του Alessandro Volta.

Το 1794 ο Alessandro Volta παντρεύτηκε την Maria Teresa Alonsa Peregrini με την οποία απέκτησε τρεις γιους, τον Zanino, τον Flaminio και τον Luigi.

Το 1801 ο Volta παρουσίασε στο Ναπολέοντα Βοναπάρτη την εφεύρεση της ηλεκτρικής στήλης, με αποτέλεσμα να τον εντυπωσιάσει. Αυτός για να τον τιμήσει, το 1810 του απένειμε τον τίτλο του κόμη της Λομβαρδίας.
Το 1819 ο Volta αποσύρθηκε στο κτήμα του στο Camnago, μια συνοικία του Κόμο, που τώρα προς τιμή του ονομάζεται Camnago Volta.

Ο Alessandro Volta πέθανε στις 5 Μαρτίου 1827 στο Κόμο της Ιταλίας, σε ηλικία 82 ετών. Τα λείψανά του ενταφιάστηκαν σ' εκείνη την περιοχή.

Άγαλμα του Alessandro Volta στο προαύλιο
του Πανεπιστημίου της Παβία.

Προς τιμή του Volta έχει δημιουργηθεί το μουσείο Tempio Voltiano στο οποίο υπάρχει ένα μέρος του εξοπλισμού που ο ίδιος ο Volta είχε χρησιμοποιήσει για τη διεξαγωγή των πειραμάτων του. 
Σε κοντινή απόσταση βρίσκεται η Βίλα Olmo όπου στεγάζεται το Ίδρυμα Voltian, μια οργάνωση που προωθεί επιστημονικές δραστηριότητες. 
Επίσης, σ' έναν κρατήρα στη σελήνη έχει δοθεί το όνομά του και στα 270α γενέθλια του Volta, η Google του αφιέρωσε ένα doodle

Αναμνηστική κάρτα του 1899 για τα 100 χρόνια ανακάλυψης
της ηλεκτρικής στήλης από τον Alessandro Volta.

  • Ο ιστότοπος του Ιδρύματος ALESSANDRO VOLTA (στα ιταλικά).
  • Βίντεο για τη ζωή και το έργο του Alessandro Volta (αγγλικά, 15:55).
  • Σύντομο βίντεο για την ηλεκτρική στήλη του Volta (ιταλικά, 1:14).
  • Βίντεο του M.I.T. για την "Ανακάλυψη της μπαταρίας" (θεατρική αναπαράσταση, αγγλικά, 8:28).

Πηγή: Today in Science History


Κυριακή, 17 Φεβρουαρίου 2019

Μαθήματα ΦΥΣΙΚΗΣ Γενικής Παιδείας Β' τάξης ΛΥΚΕΙΟΥ, σε pptx.




Συνεχίζω παρουσιάζοντας 1 ακόμη ανάρτηση pptx, ακολουθώντας τη σειρά διδασκαλίας που προβλέπεται από το αναλυτικό πρόγραμμα. 
Η ανάρτηση αφορά μάθημα Φυσικής Γενικής Παιδείας της Β' Λυκείου και εμφανίζεται "ξανακοιταγμένη".

Στην ανάρτηση υπάρχει παρουσίαση της θεωρίας μέσα από ένα συνδυασμό κειμένου, εικόνων και υπερσυνδέσεων. Όποια λέξη ή φράση εμφανίζεται υπογραμμισμένη σε μια διαφάνεια, σημαίνει πως έχει υπερσύνδεση. 
Παρακάτω δίνω ορισμένες οδηγίες για την καλύτερη λειτουργία και χρήση των διαφανειών μιας παρουσίασης pptx. Αυτό θα γίνεται σε κάθε παρόμοια ανάρτηση.

Όταν το pptx είναι σε κατάσταση προβολής, βάζοντας το δείκτη του ποντικιού στην υπογραμμισμένη λέξη ή φράση, εμφανίζεται το "χεράκι", οπότε κάνοντας αριστερό κλικ εκεί, οδηγείστε συνήθως σε μια προσομοίωση ή βίντεο που έχει σχέση κι εξυπηρετεί την καλύτερη κατανόηση του συγκεκριμένου μαθήματος. Γι' αυτή τη διαδικασία χρειάζεται να υπάρχει σύνδεση με το διαδίκτυο.

Μετά την ανάπτυξη της θεωρίας, δίνονται διαδικτυακές διευθύνσεις-παραπομπές, όπου μπορείτε να βρείτε επιπλέον χρήσιμο εκπαιδευτικό υλικό προερχόμενο από συναδέλφους και εκπαιδευτικά ιδρύματα.
Στη συνέχεια μπορείτε να βρείτε ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής (που έχω δημιουργήσει)  με το πρόγραμμα Hot Potatoes, αλλά και άλλο υλικό.
Στις τελευταίες διαφάνειες κάθε ανάρτησης υπάρχουν ερωτήσεις (διαφόρων τύπων) και ασκήσεις σχετικές με το θέμα της ανάρτησης. Οι ερωτήσεις και οι ασκήσεις θα προέρχονται από το σχολικό βιβλίο, αλλά και εκτός αυτού, από διάφορες πηγές.  

Οι αναρτήσεις pptx μπορούν να χρησιμοποιηθούν άμεσα από κάθε συνάδελφο, αρκεί να έχει κατεβάσει στον υπολογιστή του κάποιο πρόγραμμα που υποστηρίζει το powerpoint (Office ή κάτι άλλο). 
Για την παρουσίαση κάθε διαφάνειας έχω επιλέξει κάποιο χρονισμό. Γι' αυτό ο (η) χρήστης του υλικού καλό θα ήταν να έχει μελετήσει με προσοχή τον τρόπο που το κείμενο και οι εικόνες αλληλοδιαδέχονται, πριν το χρησιμοποιήσει. 
Υπάρχει περίπτωση κάποια σύμβολα να μην προβάλλονται σωστά στην οθόνη του δικού σας υπολογιστή. Ο πιο πιθανός λόγος γι' αυτό είναι η διαφορετική έκδοση του Office (pptx). Χρησιμοποιώ το MS Office 2016. 

Οι αναρτήσεις δεν είναι κωδικοποιημένες, για να μπορεί ο (η) συνάδελφος να επιφέρει αλλαγές που κρίνει ότι βελτιώνουν την εκπαιδευτική προσέγγιση του θέματος. Η αναφορά από τον (την) χρήστη, του ονόματός μου ως δημιουργού της παρουσίασης, θα με τιμούσε ιδιαίτερα! 
Εννοείται, ότι η χρήση κάθε ανάρτησης pptx δεν αφορά την εμπορική εκμετάλλευσή της. 

Μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς (καλά να είμαστε!), θ' ακολουθήσω μια παρόμοια διαδικασία για την ανάρτηση των υπολοίπων κεφαλαίων Φυσικής των τάξεων του Λυκείου. 

Β' Λυκείου Γενικής Παιδείας:  Κλειστό Ηλεκτρικό Κύκλωμα (40 διαφάνειες)   ΕΔΩ.

Καλή συνέχεια στις προσπάθειές σας.

Παρασκευή, 15 Φεβρουαρίου 2019

Σαν σήμερα ... 1564, γεννήθηκε ο Γαλιλαίος.


Galileo Galilei
(ελαιογραφία του Justus Sustermans, 1637 - Uffizi Gallery, Φλωρεντία).

Σαν σήμερα, 
στις 15 Φεβρουαρίου 1564, γεννήθηκε στην Πίζα της Ιταλίας ο Galileo Galilei (ελληνικά: Γαλιλαίος), φυσικός, μαθηματικός, αστρονόμος και φιλόσοφος, που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην επιστημονική αναγέννηση.
Από νωρίς έδειξε σημάδια μιας αξιοσημείωτης ιδιοφυΐας. Τα πρώτα δύο χρόνια της εκπαίδευσής του έγιναν στη Μονή Camaldolese στη Vallombrosa, έξω από τη  ΦλωρεντίαΜε στερήσεις της οικογένειάς του τελείωσε το σχολείο και αργότερα γράφτηκε στην Ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου της Pisa. Χωρίς να ολοκληρώσει τις σπουδές του γύρισε στη Φλωρεντία όπου ζούσε η οικογένειά του.

Μπροστά στον Μεγάλο Δούκα, ο Γαλιλαίος επιδεικνύει το πείραμα
με την πτώση των σωμάτων από τον πύργο της Πίζας.
(Τέμπερα του Luigi Catani, 1816-Palazzo Pitti, Φλωρεντία)

Ένας πλούσιος οικογενειακός φίλος, ο Guidobaldo (μαρκήσιος του Del Monte), φρόντισε να βρει ο Γαλιλαίος δουλειά κάνοντας διαλέξεις περί Φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβα και αργότερα, ως επίσημος μαθηματικός στον Μεγάλο Δούκα της Τοσκάνης.
Ο Γαλιλαίος άρχισε να έχει οικονομική άνεση, αλλά πλέον δεν του έμενε καιρός να σπουδάζει Ιατρική. Η φήμη του Γαλιλαίου άρχισε να απλώνεται. Οι ευγενείς, ακόμη και βασιλείς διαφόρων χωρών της Ευρώπης παρακολουθούσαν τις διαλέξεις του και σύντομα έφτασε να ομιλεί σε ακροατήριο που το αποτελούσαν πάνω από 2.000 διακεκριμένες προσωπικότητες της Ευρώπης.


Το εξώφυλλο του βιβλίου του Γαλιλαίου με τίτλο
"Il Saggiatore" (("Ο Ανιχνευτής").
Εκδόθηκε στην Ρώμη τον Οκτώβριο 1623.

Ο Γαλιλαίος συνέβαλλε σημαντικά στην επιστημονική επανάσταση του 17ου αιώνα. Ανάμεσα σε άλλα, βελτίωσε το τηλεσκόπιο και το χρησιμοποίησε πρώτος συστηματικά για αστρονομικές παρατηρήσεις, ανακάλυψε τους τέσσερις μεγαλύτερους φυσικούς  δορυφόρους του Δία, ανακάλυψε τις ηλιακές κηλίδεςδιατύπωσε τους νόμους του εκκρεμούς που χρησιμοποιήθηκαν στα ρολόγια και το νόμο της πτώσης των σωμάτων, εφηύρε ένα θερμόμετρο και ένα υπολογιστικό διαβήτη και υποστήριξε τις θεωρίες του Κοπέρνικου για το Ηλιακό σύστημα.
Αναφέρεται ως ο «πατέρας της σύγχρονης Αστρονομίας» και ο πρώτος φυσικός με τη σύγχρονη σημασία του όρου, καθώς ήταν ο πρώτος που αντικατέστησε την υποθετική-επαγωγική μέθοδο με την πειραματική και εισηγήθηκε τη μαθηματικοποίηση της φυσικής.

Υποστήριξε τη θεωρία του ηλιοκεντρικού συστήματος, ότι δηλαδή η Γη και οι άλλοι πλανήτες στρέφονται γύρω από τον Ήλιο. Η κοινή αντίληψη της εποχής ήταν ότι ο Ήλιος, η Σελήνη και τα άστρα γύριζαν γύρω από τη Γη, η οποία έμενε ακίνητη.


Ο Γαλιλαίος μπροστά στην Ιερά Εξέταση.
Ελαιογραφία του Cristiano Banti, 1857.
(Συλλογή Elena Fragni, Μιλάνο)
 

Επειδή ο Γαλιλαίος τόλμησε να αντιταχθεί στην μέχρι τότε αποδεκτή διδασκαλία, δημιούργησε πολλούς εχθρούς και τον θεώρησαν αιρετικό. Η σύγκρουσή του με τη  Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία αναφέρεται πολλές φορές ως παράδειγμα σύγκρουσης της εξουσίας με την ελευθερία της σκέψης και ειδικά με την επιστήμη στην Δυτική κοινωνία, αν και στην πραγματικότητα, μετά την κατασκευή του τηλεσκοπίου από τον Γαλιλαίο το 1609 και τις παρατηρήσεις του, ο διωγμός, πρωτογενώς, εξυφάνθηκε στο χώρο των αριστοτελικών επιστημόνων του Πανεπιστημίου της Πάδοβα, που αμφέβαλαν για την εγκυρότητα των αστρονομικών του ανακαλύψεων και αγωνίστηκαν να συγκεντρώσουν υποψίες για το άτομο του στα μάτια των εκκλησιαστικών αρχών. 

Ο Γαλιλαίος με τον επισκέπτη του Vincenzo Viviani.
Ελαιογραφία του Tito Lessi, 1892.
(Ινστιτούτο και Μουσείο Ιστορίας της Επιστήμης, Φλωρεντία)

Αν και τον ανάγκασαν να αποκηρύξει δημόσια τις πεποιθήσεις του, ο Γαλιλαίος μυστικά εξακολουθούσε να πιστεύει στην ηλιοκεντρική θεωρία του και ποτέ δεν άλλαξε γνώμη. Κατά την παράδοση, ο Γαλιλαίος τελειώνοντας την απαγγελία της "απαρνήσεως" των πεποιθήσεών του, που έκανε γονατιστός μπροστά στην Ιερά Εξέταση και καθώς σηκωνόταν, χτύπησε το πόδι του στο έδαφος και πρόσθεσε: "Και όμως κινείται" (εννοώντας τη Γη). Στην πραγματικότητα, τη φράση αυτή ή δεν την είπε ποτέ ή κι αν την είπε δεν την άκουσαν οι δικαστές του. Γιατί τότε δεν θα ξέφευγε την καταδίκη του σε θάνατο "επί της πυράς". Πάντως η φράση αυτή απέμεινε σαν σύμβολο της δύναμης της επιστήμης απέναντι σε κάθε προσπάθεια να σκεπαστεί το φως της αληθινής γνώσης.

Το εξώφυλλο του βιβλίου του Γαλιλαίου με τίτλο
"Discorsi e Dimostrazioni Matematiche Intorno a Due Nuove Scienze"
("Διδασκαλίες και μαθηματικές επιδείξεις που σχετίζονται με δύο
νέες επιστήμες"). Ήταν το τελευταίο έργο του κι εκδόθηκε το 1638
στο Λέιντεν της Ολλανδίας από τον Lodewijk Elzevir.

Την ποινή φυλάκισης του Γαλιλαίου μετέτρεψε σε κατ' οίκον περιορισμό ο Πάπας  Ουρβανός Η', ενώ τρεις από τους δέκα καρδινάλιους δικαστές αρνήθηκαν να υπογράψουν την καταδίκη του.
Ο Γαλιλαίος πέθανε στις 8 Ιανουαρίου 1642, στο Arcetri της Τοσκάνηςσε ηλικία 78 ετών.
Τάφηκε στον καθεδρικό ναό του Santa Croce (Τίμιος Σταυρός) της Φλωρεντίας.  

Τη χρονιά του θανάτου του Γαλιλαίου γεννήθηκε ο Isaac Newton, που βασιζόμενος μεταξύ άλλων στη δουλειά του Γαλιλαίου και του Κέπλερ ολοκλήρωσε την επιστημονική επανάσταση στον τομέα της Φυσικής και έθεσε τα θεμέλια της κλασικής φυσικής. 
Ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β' αποκατέστησε τη μνήμη του Γαλιλαίου στις 31 Οκτωβρίου 1992, 300 χρόνια μετά το διωγμό του.

Ο Γαλιλαίος σε μεγάλη ηλικία με μαθητές του.
Νωπογραφία του Luigi Sabatelli, 1840.
(Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Φλωρεντίας)

Στα Ελληνικά μπορούμε να βρούμε μερικά βιβλία για τον Γαλιλαίο, όπως:

ΓΑΛΙΛΑΙΟΣ του Drake Stillman (Μετάφραση: Τάσος Κυπριανίδης) - ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ. 

ΓΑΛΙΛΑΙΟΣ του Paul Mason - ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΑΒΒΑΛΑΣ.

Γαλιλαίος (Ο αγώνας για την επιστήμη) του Egidio Festa - ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ.

Τον Γαλιλαίο τον κορόιδευαν του Albert Jack - Εκδόσεις ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ.

Βίος του Γαλιλαίου του Μπέρτολτ Μπρεχτ (Μετάφραση: Τάσος Ψηλογιαννόπουλος) - Εκδόσεις ΑΡΓΟΝΑΥΤΗΣ.


Το εξώφυλλο του βιβλίου ΓΑΛΙΛΑΙΟΣ από τις
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ. 

Ο Γαλιλαίος στη φυλακή (συλλογικό έργο, επιμέλεια Ronald Numbers) - Εκδόσεις ΜΑΛΛΙΑΡΗΣ παιδεία.

Η ΚΟΡΗ ΤΟΥ ΓΑΛΙΛΑΙΟΥ (Μετάφραση: Μαίρη Περαντάκου-Κουκ) της Sobel Dava - Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα.
  • Περιηγηθείτε εικονικά το Μουσείο Γαλιλαίου στην Φλωρεντία.
  • Στο φως η πρώτη «αιρετική» επιστολή του Γαλιλαίου από την εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ.
  • "Η Δίκη του Γαλιλαίου" σε κείμενο pdf από τα ΙΣΤΟΡΙΚΑ της εφημερίδας Κυριακάτικη ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ. 

Τετάρτη, 13 Φεβρουαρίου 2019

20 Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής στην Θερμοδυναμική (IΙ) με το πρόγραμμα Hot Potatoes.



Φυσική Β' Λυκείου Θετικού Προσανατολισμού


Η ανάρτηση περιέχει ένα αρχείo με 20 Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής σχετικά με τις  παρακάτω παραγράφους του σχολικού βιβλίου στο κεφάλαιο της Θερμοδυναμικής:
  • ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ
  • O 2ος ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ
  • H ΜΗΧΑΝΗ του CARNOT
Οι ερωτήσεις είναι φτιαγμένες με το πρόγραμμα Hot Potatoes.

Μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε το αρχείο από  ΕΔΩ.

Παρασκευή, 8 Φεβρουαρίου 2019

Σαν σήμερα ... 1700, γεννήθηκε ο Daniel Bernoulli.


Daniel Bernoulli 

Σαν σήμερα, στις 8 Φεβρουαρίου 1700, γεννήθηκε ο Daniel Bernoulli (Ντάνιελ Μπερνούλι) στο Groningen της Ολλανδίας. Ο Μπερνούλι υπήρξε διακεκριμένος φυσικός,  μαθηματικός  και οικονομολόγος. 
Προερχόταν από οικογένεια που έδωσε πολλούς αξιόλογους μαθηματικούς. Πατέρας του ήταν ο Johann Bernoulli που είχε ασχοληθεί με την εξέλιξη του μαθηματικού λογισμού, αλλά και τα δύο αδέλφια του Nicolaus (μεγαλύτερος) και Johann (νεότερος) ήταν επίσης μαθηματικοί. Όμως, ο Ντάνιελ είχε χαρακτηριστεί ως «μακράν ο ικανότερος από τους νεότερους Μπερνούλι». 

Ο Ντάνιελ Μπερνούλι ήθελε να γίνει μαθηματικός, όμως ο πατέρας του τον ωθούσε να ακολουθήσει επιχειρηματική καριέρα. 
Στην ηλικία των 13 ετών, ο πατέρας του τον έστειλε να σπουδάσει φιλοσοφία και λογική στο Πανεπιστήμιο της Βασιλείας στην Ελβετία, όπου είχε μετακομίσει η οικογένεια Μπερνούλι. 
Το 1715 ολοκλήρωσε τις βασικές σπουδές του και ένα χρόνο αργότερα πήρε μάστερ.

Πορτραίτο του Ντάνιελ Μπερνούλι
από τον  Johann Rudolf Huber.

Είναι σίγουρο ότι ανάμεσα στον πατέρα και στον γιο Μπερνούλι υπήρχε από πολύ νωρίς μια έντονη κόντρα. Ο πατέρας προσπαθούσε να καθοδηγήσει τον Ντάνιελ, αλλά εκείνος αντιστεκόταν στην πίεση. Μετά το 1716 και πάντα κάτω από την πίεση του πατέρα του, ο Ντάνιελ δέχτηκε να σπουδάσει φαρμακευτική με την προϋπόθεση ο πατέρας του να του δίδασκε μαθηματικά. Έτσι, σπούδασε φαρμακευτική στη Βασιλεία, στη Χαϊδελβέργη και στο Στρασβούργο και το 1921 πήρε διδακτορικό στην ανατομία και την βοτανική. 

Το 1723-24, δημοσίευσε ένα από τα παλαιότερα μαθηματικά του έργα με τίτλο "Exercitationes quaedam Mathematicae" ("Ορισμένες ασκήσεις Μαθηματικών"), όπου ασχολείτο με τις διαφορικές εξισώσεις και τη φυσική του ρέοντος νερού.
Το 1724, ανέλαβε καθηγητής των μαθηματικών στην Ακαδημία Επιστημών της Αγίας Πετρούπολης, όπου παρέμεινε τα επόμενα οκτώ χρόνια. 
Το 1733, μετά από προσωρινή ασθένεια, παραιτήθηκε από τη θέση του και επέστρεψε στη Βασιλεία, όπου ανέλαβε καθηγητής Βοτανικής και Ανατομίας στο εκεί πανεπιστήμιο. Στο Πανεπιστήμιο της Βασιλείας παρέμεινε μέχρι το θάνατό του, αλλά ήδη από το 1943 είχε αναλάβει και θέση καθηγητή ιατρικής.

Το εξώφυλλο του βιβλίου "Hydrodynamica"
(έκδοση 1738).

Το 1738 εκτύπωσε το έργο του "Hydrodynamica" ("Υδροδυναμική"), όπου ασχολείτο με την κινητική θεωρία των αερίων και τη θεμελιώδη σχέση τους με τη ροή των ρευστών, ιδιαίτερα την πίεση, την πυκνότητα και την ταχύτητα τους.
Σ' αυτό το βιβλίο παρουσίασε τη σημαντικότερη δουλειά του για τη στρωτή ροή των ρευστών που ονομάζεται «αρχή ή νόμος του Bernoulli», σύμφωνα με την οποία, η πίεση σε ένα ρευστό μειώνεται καθώς η ταχύτητά του αυξάνεται. 

Το 1738 επίσης, ο Μπερνούλι δημοσίευσε την εργασία του "Specimen theoriae novae de mensura sortis" ("Παρουσίαση μιας νέας θεωρίας για μέτρηση του κινδύνου") που αποτελεί τη βάση της οικονομικής θεωρίας για την αποφυγή του κινδύνου, την ασφάλιση του κινδύνου και την οικονομική ωφέλεια.
Στο βιβλίο αυτό ο Μπερνούλι πρότεινε μια λύση στο "παράδοξο της Αγίας Πετρούπολης", ένα πρόβλημα που είχε θέσει ο αδελφός του Nicolaus από το 1713.
Μεταγενέστερα έργα του ασχολούνται με τη στατιστική και τις πιθανότητες. Χρησιμοποίησε στατιστικά δεδομένα σε διάφορα πρακτικά θέματα, όπως ο εμβολιασμός και το σχετικό ποσοστό των γεννήσεων ανδρών και γυναικών.

Το 1750, αφού διορίστηκε στην προεδρία του τμήματος Φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Βασιλείας, υπηρέτησε ως καθηγητής Φυσικής τα επόμενα 26 χρόνια.
Τον Μάιο της ίδιας χρονιάς εξελέγη εξωτερικό μέλος της Βασιλικής Ένωσης του Λονδίνου.
Δημοσίευσε πολυάριθμες εργασίες στη Μηχανική, οι οποίες επικεντρώνονταν κυρίως στα προβλήματα που σχετίζονταν με τις δονούμενες χορδές
Συνεργάστηκε με τον Euler (Όιλερ) για την ελαστικότητα καθώς και για την διατύπωση της εξίσωσης "Euler-Bernoulli beam" ("δέσμη Όιλερ-Μπερνούλι").

Σχέδιο από το βιβλίο "Hydrodynamica" στο 
κεφάλαιο της κινητικής θεωρίας των αερίων.


Μεταξύ 1725 και 1749 βραβεύτηκε 10 φορές από την Ακαδημία Επιστημών του Παρισιού για τη συνεισφορά του στον τομέα της αστρονομίας, της βαρύτητας, των παλιρροιών, του μαγνητισμού, των ωκεανών και της συμπεριφοράς των πλοίων στη θάλασσα.

Το 1735, μαζί με τον πατέρα του, κέρδισαν το πρώτο βραβείο από το Πανεπιστήμιο του Παρισιού για εργασία τους στις πλανητικές τροχιές. Όμως ο πατέρας του, ο οποίος θεωρούσε τον εαυτό του ανώτερο από τον γιο του και μην αντέχοντας την σύγκριση, τον έδιωξε από το σπίτι.
Ο Ντάνιελ Μπερνούλι πέθανε στη Βασιλεία στις 17 Μαρτίου 1782, σε ηλικία 82 ετών.

Γραμματόσημο του Λιχτενστάιν για τον Ντάνιελ Μπερνούλι.

  •  Βίντεο για τη ζωή του Ντάνιελ Μπερνούλι (αγγλικά, 12:10).
  • Βίντεο της DEUTSCHE WELLE με τίτλο "Daniel Bernoulli~Hydrodynamics"  (αγγλικά,14:56).
  • Βίντεο με πειραματική παρουσίαση για την "Αρχή του Μπερνούλι" από τον ιστότοπο Real Physics Live (αγγλικά, 3:04).
  • Μάθημα με ppt για το νόμο του Μπερνούλι (ύλη Γ' Λυκείου Θετικού  Προσανατολισμού).

Πηγή: Today in Science HistoryMacTutor History of Mathematics

Εσωτερική Ενέργεια - 1ος Θερμοδυναμικός Νόμος (pptx).




Φυσική Β' Λυκείου Θετικού Προσανατολισμού

Συνεχίζω παρουσιάζοντας μια καινούρια ανάρτηση pptx, από την ύλη Φυσικής της Β' Λυκείου Θετικού Προσανατολισμού.

Στην ανάρτηση υπάρχει παρουσίαση της θεωρίας μέσα από ένα συνδυασμό κειμένου, εικόνων και υπερσυνδέσεων. Όποια λέξη ή φράση εμφανίζεται υπογραμμισμένη σε μια διαφάνεια, σημαίνει πως έχει υπερσύνδεση. 
Παρακάτω δίνω ορισμένες οδηγίες για την καλύτερη λειτουργία και χρήση των διαφανειών μιας παρουσίασης pptx. Αυτό θα γίνεται σε κάθε παρόμοια ανάρτηση.

Όταν το pptx είναι σε κατάσταση προβολής, βάζοντας το δείκτη του ποντικιού στην υπογραμμισμένη λέξη ή φράση, εμφανίζεται το "χεράκι", οπότε κάνοντας αριστερό κλικ εκεί, οδηγείστε συνήθως σε μια προσομοίωση ή βίντεο που έχει σχέση κι εξυπηρετεί την καλύτερη κατανόηση του συγκεκριμένου μαθήματος. Γι' αυτή τη διαδικασία χρειάζεται να υπάρχει σύνδεση με το διαδίκτυο.

Μετά την ανάπτυξη της θεωρίας, δίνονται διαδικτυακές διευθύνσεις-παραπομπές, όπου μπορείτε να βρείτε επιπλέον χρήσιμο εκπαιδευτικό υλικό προερχόμενο από συναδέλφους και εκπαιδευτικά ιδρύματα.
Στη συνέχεια μπορείτε να βρείτε ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής (που έχω δημιουργήσει)  με το πρόγραμμα Hot Potatoes, αλλά και άλλο υλικό.
Στις τελευταίες διαφάνειες κάθε ανάρτησης θα υπάρχουν ερωτήσεις (διαφόρων τύπων) και ασκήσεις σχετικές με το θέμα της ανάρτησης. Οι ερωτήσεις και οι ασκήσεις θα προέρχονται από το σχολικό βιβλίο, αλλά και εκτός αυτού, από διάφορες πηγές. 

Οι αναρτήσεις pptx μπορούν να χρησιμοποιηθούν άμεσα από κάθε συνάδελφο, αρκεί να έχει κατεβάσει στον υπολογιστή του κάποιο πρόγραμμα που υποστηρίζει το powerpoint (Office ή κάτι άλλο). 
Για την παρουσίαση κάθε διαφάνειας έχω επιλέξει κάποιο χρονισμό. Γι' αυτό ο (η) χρήστης του υλικού καλό θα ήταν να έχει μελετήσει με προσοχή τον τρόπο που το κείμενο και οι εικόνες αλληλοδιαδέχονται, πριν το χρησιμοποιήσει. 
Υπάρχει περίπτωση κάποια σύμβολα να μην προβάλλονται σωστά στην οθόνη του δικού σας υπολογιστή. Ο πιο πιθανός λόγος γι' αυτό είναι η διαφορετική έκδοση του Office (pptx). Χρησιμοποιώ το MS Office 2016. 

Οι αναρτήσεις δεν είναι κωδικοποιημένες, για να μπορεί ο (η) συνάδελφος να επιφέρει αλλαγές που κρίνει ότι βελτιώνουν την εκπαιδευτική προσέγγιση του θέματος. Η αναφορά από τον (την) χρήστη, του ονόματός μου ως δημιουργού της παρουσίασης, θα με τιμούσε ιδιαίτερα! 
Εννοείται, ότι η χρήση κάθε ανάρτησης pptx δεν αφορά την εμπορική εκμετάλλευσή της. 

Μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς (καλά να είμαστε!), θ' ακολουθήσω μια παρόμοια διαδικασία για την ανάρτηση των υπολοίπων κεφαλαίων Φυσικής, όλων των τάξεων του Λυκείου. 

Β' Λυκείου Θετικού Προσανατολισμού:  Εσωτερική Ενέργεια - 1ος Θερμοδυναμικός Νόμος  (30 διαφάνειες)   ΕΔΩ.

Καλή συνέχεια στις προσπάθειές σας.