![]() |
| Σοβιετικό πόστερ εποχής για την εκτόξευση του Σπούτνικ 1. |
![]() |
| Στα σχέδια φαίνονται σε τομή η θέση του δορυφόρου στον πύραυλο μεταφοράς και οι θέσεις των οργάνων που μετέφερε ο Σπούτνικ 1. (Από Yandex Images) |
![]() |
| Φωτογραφία πριν από την πτήση του πρώτου τεχνητού δορυφόρου, με τους σοβιετικούς τεχνικούς του γραφείου σχεδιασμού OKB-1 Yu.D. Silaev και M.E. Kleymenov. (Από Roscosmos/Ρωσικό Κρατικό Αρχείο Επιστημονικής και Τεχνικής Τεκμηρίωσης) |
Ο δορυφόρος εξέπεμπε στα βραχέα, στις συχνότητες 20,005 - 40,002 MHz, με δύο πομπούς ισχύος 1 Watt και το σήμα του το ελάμβαναν ερασιτεχνικοί σταθμοί σε όλο τον κόσμο. Στην Ευρώπη ο πρώτος που έπιασε το σήμα ήταν ο αστρονόμος Heinz Kaminski (Χάινς Καμίνσκι) από το αστεροσκοπείο του Μπόχουμ στη Γερμανία.
Η εκπομπή σήματος από τον Σπούτνικ 1 κράτησε μόνον 21 ημέρες, μέχρι τις 26 Οκτωβρίου 1957, επειδή εξαντλήθηκαν οι μπαταρίες του.
![]() |
| Ο επικεφαλής του σοβιετικού πυραυλικού προγράμματος Σεργκέι Κορολιόφ. |
Ας δούμε όμως σε συντομία, τι είχε προηγηθεί της εκτόξευσης του Σπούτνικ 1.
![]() |
| Στο σχέδιο φαίνεται η εξέλιξη των πυραύλων R 7. Ο δεύτερος από αριστερά είναι ο τύπος που μετέφερε τον Σπούτνικ 1. |
Στις 29 Ιουλίου 1955, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Dwight D. Eisenhower (Ντουάιτ Αϊζενχάουερ) ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ θα ήταν σε θέση να εκτοξεύσουν τον πρώτο τεχνητό δορυφόρο της Γης το 1957, κατά τη διάρκεια του Διεθνούς Γεωφυσικού Έτους (IGY).
Μια εβδομάδα αργότερα, στις 8 Αυγούστου, το Πολιτικό Γραφείο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης ενέκρινε την πρόταση δημιουργίας ενός τεχνητού δορυφόρου.
![]() |
| Το εξώφυλλο του βιβλίου SPUTNIK του Paul Dickson. Εκδόσεις Walker & Company, 2007 |
Περί το τέλος του 1956 έγινε σαφές ότι το σχέδιο που είχε φτιαχτεί ήταν πολύ φιλόδοξο και δεν υπήρχε δυνατότητα υλοποίησής του πριν από τον Απρίλιο του 1958. (Τελικά το αρχικό σχέδιο υλοποιήθηκε με τον Σπούτνικ 3).
![]() |
| Η εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ της 5ης Οκτωβρίου 1957 αναγγέλει το γεγονός της πτήσης του τεχνητού δορυφόρου. (Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ») |
![]() |
| Σελίδα, με ημερομηνία 30 Ιανουαρίου 1956, από την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της ΕΣΣΔ για την κατασκευή ενός τεχνητού δορυφόρου. |
Η απάντηση των Αμερικανών ήρθε στις 31 Ιανουαρίου 1958 με την εκτόξευση του δορυφόρου Explorer 1.
![]() |
| Το πρωτότυπο σχέδιο του Σπούτνικ 1. (Από Ρωσικό Κρατικό Αρχείο Επιστημονικής και Τεχνικής Τεκμηρίωσης) |
Οι Σοβιετικοί συνεχίζοντας το πρόγραμμα Σπούτνικ, εκτόξευσαν τον Σπούτνικ 2 που μετέφερε τον πρώτο ζωντανό οργανισμό στο διάστημα, την πασίγνωστη σκυλίτσα Λάικα, ενώ ο Σπούτνικ 3 ήταν ένα πολύ μεγαλύτερο τροχιακό εργαστήριο και οι Σπούτνικ 4 έως 10 ήταν σκάφη τύπου Βοστόκ που μετέφεραν ζώα και ένα ανθρώπινο ομοίωμα.
Αξίζει ν' αναφέρουμε ότι η επιτυχημένη εκτόξευση από τους Σοβιετικούς του Σπούτνικ 1 προκάλεσε δέος σε όλο τον κόσμο και πολύ περιέργεια γι' αυτό που επρόκειτο ν' ακολουθήσει. Σήμερα πολλά τεχνολογικά μουσεία εκθέτουν πιστά αντίγραφα του Σπούτνικ 1.
![]() |
| Ο σκιτσογράφος Φωκίων Δημητριάδης σατιρίζει στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ τον ανταγωνισμό των ΗΠΑ και Σοβιετικής Ένωσης, με αφορμή την εκτόξευση του Σπούτνικ 1. (Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ») |
Τον Σεπτέμβριο του 1967, η Διεθνής Ομοσπονδία Αστροναυτικής κήρυξε την 4η Οκτωβρίου ως την ημέρα έναρξης της διαστημικής εποχής της ανθρωπότητας.
- Εντυπωσιακό βίντεο - χρονικό με τίτλο "The story of the Sputnik moment" (αγγλικά, 55:45) για το τι συνέβαινε στις ΗΠΑ την εποχή της εκτόξευσης του δορυφόρου Σπούτνικ.
- Δείτε το βίντεο και ακούστε την πρώτη ανακοίνωση από το Αμερικανικό κανάλι CBS για την εκτόξευση του Sputnik I, δύο μέρες(!) μετά την εκτόξευση. Στο video διάρκειας 8 λεπτών περιέχονται πολλά χρήσιμα στοιχεία σχετικά με την πτήση.
- Διαβάστε στο russianspaceweb για τον Σπούτνικ 1.
![]() |
| Το λογότυπο για τα 60χρονα της ιστορικής εκτόξευσης του Σπούτνικ 1. |
- Βίντεο με τίτλο "Sputnik - 60 years on from the Start of the Space Race" ("Σπούτνικ - 60 χρόνια πέρασαν από το ξεκίνημα της Διαστημικής Κούρσας") (αγγλικά, 9:43). Από τον ιστότοπο Curious Droid.
- Δημοσίευση: "Sputnik 1! 7 Fun Facts About Humanity's First Satellite" ("Σπούτνικ 1! 7 διασκεδαστικά γεγονότα για τον πρώτο δορυφόρο της ανθρωπότητας"), από το Space.com.
- Για την Εσθονική ταινία του 2020 Sputnik (επίσημο τρέιλερ) σε σκηνοθεσία Egor Abramenko.
- Προσομοίωση με την εκτόξευση και την πορεία του Σπούτνικ 1 από το κανάλι Роскосмос ТВ (2:02, ρωσικά) .






















