Σαν σήμερα... 1904, γεννήθηκε ο Ρώσος φυσικός Πάβελ Τσερενκόφ.

Πάβελ Αλεξέγεβιτς Τσερενκόφ

Σαν σήμερα, στις 28 Ιουλίου 1904, γεννήθηκε ο Ρώσος νομπλίστας φυσικός Πάβελ Αλεξέγεβιτς Τσερενκόφ (ρωσ. Па́вел Алексе́евич Черенко́в), που είναι περισσότερο γνωστός από το φαινόμενο που φέρει το όνομά του. 

Ο Πάβελ Τσερενκόφ είχε γεννηθεί στο μικρό χωριό Novaya Chigla στην Περιφέρεια  Voronezh της Ρωσίας. Οι γονείς του Alexey Yegorovich Cherenkov και Mariya Cherenkova ήταν αγρότες.
Σε ηλικία 2 ετών έχασε την μητέρα του. Ο πατέρας του ξαναπαντρεύτηκε και ο Πάβελ μεγάλωσε σε μεγάλη φτώχεια μαζί με τα οκτώ αδέλφια του. Σε ηλικία 13 ετών ξεκίνησε να δουλεύει χειρωνακτικά, έχοντας παρακολουθήσει 2 μόνο χρόνια στοιχειώδους εκπαίδευσης.

Η εκκλησία στην οποία βαπτίστηκε ο Πάβελ, στη Novaya Chigla.

Το 1920, μετά τη σοβιετική επανάσταση, το χωριό του Πάβελ απέκτησε καινούριο σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης κι έτσι ξεκίνησε πάλι τις σπουδές του, ενώ παράλληλα εργαζόταν σ' ένα μανάβικο.
Χωρίς να ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, του δόθηκε η δυνατότητα να παρακολουθήσει το Κρατικό Πανεπιστήμιο του Voronezh και το 1928 αποφοίτησε από το Τμήμα Φυσικής και Μαθηματικών. 

Στη συνέχεια άρχισε να διδάσκει Μαθηματικά και Φυσική σ' ένα νυκτερινό σχολείο για εργάτες στη μικρή πόλη Kozlov (σήμερα Michurinsk), στην επαρχία Tambov.

Το 1930 ανέλαβε θέση ερευνητή στο Ινστιτούτο Φυσικής Lebedev (στα ρωσικά είναι γνωστό με το ακρωνύμιο ФИАН-FIAN) της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, στη Μόσχα. Στη συνέχεια προήχθη σε επικεφαλή τμήματος. 

Ο Τσερενκόφ διαβάζοντας την περιοδική έκδοση
Physical Review της AIP.
(AIP Emilio Segrè Visual Archives, Weber Collection)

Το 1930 παντρεύτηκε την Marya Putintseva που ήταν κόρη του A.M. Putintsev, καθηγητή Ρωσικής Λογοτεχνίας του Κρατικού Πανεπιστημίου Voronezh. Το ζευγάρι απέκτησε ένα γιο, τον Alexey (1932) και μία κόρη, την Yelena (1936).

Στο τέλος του 1930, ο πατέρας του Πάβελ, Alexey Yegorovich, συνελήφθη κι εκτοπίστηκε. Το 1931, ο Alexey Yegorovich δικάστηκε και στάλθηκε σε εξορία. Είχε κατηγορηθεί ότι ανήκε στο Σοσιαλιστικό-Επαναστατικό Κόμμα (ανήκε στη 2η Διεθνή) και ότι συμμετείχε σε παράνομη συγκέντρωση "κουλάκων" το 1930. Το 1937, ο πατέρας του Πάβελ συνελήφθη ξανά, το 1938 καταδικάστηκε και εκτελέστηκε γι' αντεπαναστατική αναταραχή.

Το χαρακτηριστικό μπλε χρώμα της ακτινοβολίας
Τσερενκόφ, από την καρδιά ενός αντιδραστήρα.

Το 1934, εργαζόμενος υπό τον S.I. Vavilov, ο Τσερενκόφ παρατήρησε την εκπομπή γαλάζιου φωτός από ένα μπουκάλι με νερό που δεχόταν ραδιενεργό ακτινοβολία. Αυτό το φαινόμενο, που συνδέεται με φορτισμένα υποατομικά σωματίδια τα οποία κινούνται με μεγαλύτερη ταχύτητα απ' ό,τι το φως μέσα στο συγκεκριμένο υλικό μέσο, αποδείχθηκε πολύ χρήσιμο στα πειράματα Πυρηνικής Φυσικής και στη μελέτη των κοσμικών ακτίνων. Σήμερα είναι γνωστό ως φαινόμενο Τσερενκόφ ή ακτινοβολία Τσερενκόφ. 

O Πάβελ Τσερενκόφ (2ος από δεξ.) με τον Τομ Υψηλάντη
(2ος από αρ.) σε συνέδριο στη Μόσχα, το 1984.
Στο μέσο ο Pavel Sorokhin του Ινστιτούτου Kharkov.

Το 1934 ο Τσερενκόφ πήρε μέρος στην αποστολή της FIAN στο όρος Elbrus του Καυκάσου, όπου δημιουργήθηκε ο πρώτος σοβιετικός σταθμός καταγραφής της κοσμικής ακτινοβολίας. Ο ίδιος έμεινε στην περιοχή και μελέτησε τον καταιγισμό της κοσμικής ακτινοβολίας στην ατμόσφαιρα.
Το 1940 πήρε τον τίτλο του διδάκτορα των Φυσικομαθηματικών Επιστημών. 
Στη δεκαετία του '40 μετείχε στην κατασκευή ανιχνευτών θαλάμων Wilson και στην αποστολή στο όρος Pamir για την τοποθέτησή τους, ώστε να μελετηθούν οι κοσμικές ακτίνες στην περιοχή. 

Αυτόγραφο του Πάβελ Τσερενκόφ με ημερομηνία 
8/8/1973, στο εξώφυλλο της ομιλίας που έδωσε 
κατά την βράβευσή του με Νόμπελ στη Στοκχόλμη.
Η ομιλία δημοσιεύτηκε στα Γερμανικά στο επιστημονικό 
περιοδικό "Physikalische Blätter".

Ο ανιχνευτής Τσερενκόφ είναι ένας ανιχνευτής σωματιδίων που αποτελεί κλασική συσκευή στον τομέα της σωματιδιακής και πυρηνικής φυσικής. Χρησιμοποιείται για την ανίχνευση και την μέτρηση της ταχύτητας σωματιδίων που μπορούν να κινούνται με μεγάλη ταχύτητα.
Μια τέτοια συσκευή τοποθετήθηκε σε έναν από τους πρώτους τεχνητούς δορυφόρους, τον Σπούτνικ 3, όταν εκτοξεύθηκε στις 15 Μαΐου 1958.
Από το 1946 έως το 1958 ο Τσερενκόφ και ο Vladimir Veksler ασχολήθηκαν με το σχεδιασμό νέων μορφών επιταχυντών σωματιδίων. Το 1947 σχεδίασαν το synchrotron  (σύγχροτρον), ένα γιγαντιαίο μηχάνημα που είχε το μέγεθος ενός ποδοσφαιρικού γηπέδου και χρησιμοποιήθηκε στην επιτάχυνση ηλεκτρονίων, ενώ το 1948 σχεδίασαν το πρώτο betatron (μπέτατρον) της Σοβιετικής Ένωσης, μια συσκευή για την επιτάχυνση των ηλεκτρονίων μέσω μαγνητικής επαγωγής σε κυκλική διαδρομή.
Ο Τσερενκόφ ήταν ένας από κύριους συντελεστές κατασκευής του ακόμα μεγαλύτερου  synchrotron των 250 MeV του "FIAN" που άρχισε να λειτουργεί το 1951. 

Απονομή βραβείων Νόμπελ 1958 στη Στοκχόλμη.
(από αρ.) George Beadle, E. L. Tatum, Ιγκόρ Ταμ,
Frederick Sanger, Πάβελ Τσερενκόφ,
Ίλια Φρανκ, Joshua Lederberg. 

Από το 1951 ως το 1977 παρέμεινε συνδεδεμένος με το "Moscow Institute of Physical Engineers" (Ινστιτούτο Φυσικών Μηχανικών Μόσχας - MΕPHI) έχοντας την ιδιότητα του καθηγητή.
Το 1953 διορίσθηκε καθηγητής Πειραματικής Φυσικής στο "FIAN". 
Από το 1959 ήταν επικεφαλής του Eργαστηρίου αντιδράσεων φωτονίων-μεσονίων  του  "FIAN". Στο Eργαστήριο αυτό μελετούσαν τον τρόπο με τον οποίο τα φωτόνια αλληλεπιδρούν με τα νουκλεόνια και τα μεσόνια.

Το 1970 έγινε πλήρες μέλος στην Ακαδημία Επιστημών της ΕΣΣΔ.
Στην δεκαετία του '70 βοήθησε στον σχεδιασμό και την οργάνωση ενός νέου εργαστηρίου στο Troitsk, κοντά στην Μόσχα, με την εγκατάσταση και λειτουργία ενός synchrotron 1,2 Gev.   

Το σύγχροτρον στο Εργαστήριο του Troitsk στο συγκρότημα FIAN. 

Το 1958 ο Πάβελ Τσερενκόφ μοιράστηκε το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής με τους Ίλια Μιχαήλοβιτς Φρανκ (ρωσ. Илья́ Миха́йлович Франк) και Ιγκόρ Γιεβγκένιεβιτς Ταμ (ρωσ. И́горь Евге́ньевич Тамм) "για την ανακάλυψη και την ερμηνεία του φαινομένου Τσερενκόφ".
Τιμήθηκε 2 φορές με το Βραβείο Στάλιν. Η πρώτη ήταν το 1946 όταν μοιράστηκε το βραβείο με τους Vavilov, Φρανκ και Ταμ, ενώ η δεύτερη ήταν το 1952. 
Το 1977 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο της Σοβιετικής Ένωσης.

Επίσης, το 1984 βραβεύθηκε με τον τίτλο του "Ήρωα της Σοσιαλιστικής Εργασίας". Η Σοβιετική Ένωση τον τίμησε και με άλλα βραβεία. Το 1985 εκλέχτηκε ως ξένο μέλος της "National Academy of Sciences" (NAS) των ΗΠΑ.

Ο Πάβελ Τσερενκόφ (καθιστός, 2ος από αριστερά) με
συναδέλφους του από το FIAN.

Ο Τσερενκόφ έχει γίνει ήρωας σε ταινία επιστημονικής φαντασίας. Συγκεκριμένα, οι δημιουργοί της σειράς ταινιών Star Trek, ονόμασαν έναν από τους χαρακτήρες "Pavel Chekov", ως τιμητική αναφορά στον Πάβελ Τσερενκόφ.
Από το 1999, η Ρωσική Ακαδημία Επιστημών απονέμει το Βραβείο Pavel A. Cherenkov σε επιστήμονες για την εξαιρετική δουλειά τους στον τομέα της πειραματικής φυσικής υψηλών ενεργειών.

Ρωσικό γραμματόσημο του 1994
για τον Πάβελ Τσερενκόφ.

Τον Αύγουστο του 1973, ήταν ένας από τους ακαδημαϊκούς της Ακαδημίας Επιστημών της ΕΣΣΔ που υπέγραψε επιστολή προς την εφημερίδα Πράβντα καταδικάζοντας τη "συμπεριφορά του Ακαδημαϊκού Αντρέι Ζαχάροφ". Στην επιστολή, ο Ζαχάροφ κατηγορήθηκε ότι "έκανε ορισμένες δηλώσεις που δυσφημίζουν το κρατικό σύστημα, την εξωτερική και την εσωτερική πολιτική της Σοβιετικής Ένωσης". Οι ακαδημαϊκοί, αξιολογώντας τις δραστηριότητες του Ζαχάροφ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, εκτίμησαν ότι "δυσφημίζει την τιμή και την αξιοπρέπεια ενός σοβιετικού επιστήμονα". 

Σχεδόν μέχρι το θάνατό του ασχολήθηκε με την ερευνητική του εργασία στο "FIAN". Στην πραγματικότητα σε όλη του τη ζωή υπήρξε ένας δάσκαλος της Φυσικής.

Ο Πάβελ Τσερενκόφ πέθανε σε ηλικία 86 ετών στη Μόσχα, στις 6 Ιανουαρίου 1990, από  αποφρακτικό ίκτερο. Τάφηκε στο ιστορικό κοιμητήριο Novodevichye (Νοβοντέβιτσι).

Ο τάφος του Πάβελ Τσερενκόφ  στο
νεκροταφείο Novodevichy στη Μόσχα.



• Σύντομο φιλμ του καναλιού BRITISH PATHÉ με τίτλο: "Soviet Physicists Win Nobel Prize" ("Σοβιετικοί Φυσικοί Κερδίζουν το Βραβείο Νόμπελ") χωρίς ήχο (2:46).

• Βίντεο με τίτλο "How does Cerenkov radiation work?" ("Πώς λειτουργεί η ακτινοβολία Τσερενκόφ;"). Παρουσίαση από τον Δρ. Don Lincoln του Fermilab (αγγλικά, 9:48).

• Επικήδειος για τον Πάβελ Τσερενκόφ στο Αμερικάνικο περιοδικό PHYSICSTODAY από τον Alexander E. Chudakov, της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών.

Πηγή: Today in Science History,  The Nobel Prize,  ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ,  bravo-voronezh

Μου άρεσε... στο Ναύπλιο.

Η Αγ. Παρασκευή στην πόλη του Ναυπλίου.

Μου άρεσε... και μου αρέσει πάντα το Ναύπλιο, γιατί δίνει τη δυνατότητα να το ανακαλύπτω συνέχεια.

Όπως χθες, που ανακάλυψα(!) μια μικρή εκκλησία φτιαγμένη από τους ξενοδοχοϋπαλλήλους του Ναυπλίου, αφιερωμένη στην Αγία Παρασκευή. 

Πού νομίζετε;

Στο πλάι του ξενοδοχείου ΑΜΦΙΤΡΥΩΝ, τμήμα του κτιρίου του! 

Σαν σήμερα... 1984, ο πρώτος γυναικείος περίπατος στο διάστημα, από τη Ρωσίδα Σβετλάνα Σαβίτσκαγια.

Σβετλάνα Γιεβγκένιεβνα Σαβίτσκαγια

Σαν σήμερα, στις 25 Ιουλίου 1984, η Σοβιετική κοσμοναύτης Σβετλάνα Γιεβγκένιεβνα Σαβίτσκαγια (ρωσ. Светла́на Евге́ньевна Сави́цкая), κατά τη διάρκεια του δεύτερου διαστημικού ταξιδιού της, έγινε η πρώτη γυναίκα που "περπάτησε" στο διάστημα, δηλαδή έκανε μια EVA (ExtraVehicular Activity - Δραστηριότητα Έξω από το Σκάφος).
Η Σαβίτσκαγια, ήδη από το 1982, ήταν η δεύτερη γυναίκα που είχε ταξιδέψει στο διάστημα, 19 ολόκληρα χρόνια μετά από την πρωτοπόρο Σοβιετική κοσμοναύτη Βαλεντίνα Τερεσκόβα (ρωσ. Валенти́на Терешко́ва), που το είχε καταφέρει στις 16 Ιουνίου 1963 με την αποστολή του διαστημοπλοίου Βοστόκ 6. 
Χρειάστηκε να περάσουν 7 ακόμη μήνες για να καταφέρει η NASA να στείλει στο διάστημα την Sally Ride (Σάλι Ράιντ), την πρωτοπόρο Αμερικανίδα αστροναύτη.

Το πλήρωμα του Soyuz T-12. Από αριστερά:
Ιγκόρ Βολκ, Σβετλάνα Σαβίτσκαγια και Βλαντίμιρ Ντζανιμπέκοφ.

Ας δούμε με περισσότερες λεπτομέρειες την δεύτερη ιστορική πτήση της Σαβίτσκαγια.
Τον Αύγουστο του 1983, η Σαβίτσκαγια κλήθηκε στο γραφείο του Αναπληρωτή Υπουργού για θέματα διαστήματος της ΕΣΣΔ, Oleg Nikolaevich Shishkin (Σίσκιν). Εκεί ενημερώθηκε ότι οι Αμερικανοί (είχαν στείλει γυναίκα στο διάστημα στις 18 Ιουνίου 1983) σχεδίαζαν την πραγματοποίηση διαστημικού περιπάτου από γυναίκα αστροναύτη. Οι Σοβιετικοί ήθελαν να προηγηθούν του αμερικανικού εγχειρήματος και μάλιστα με εντυπωσιακό τρόπο. Με πρωτοβουλία ενός από τους κορυφαίους ειδικούς του TsKBEM (Κεντρικό Γραφείο Πειραματικής Μηχανολογίας και Μηχανικής), του Βλαντίμιρ Νικίτσκι, είχε δημιουργηθεί ένα σχέδιο για την πραγματοποίηση εργασιών συγκόλλησης που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί έξω από το διαστημόπλοιο. Επρόκειτο για μια τεχνολογία που είχε αναπτυχθεί στο Ινστιτούτο Ηλεκτρικής Συγκόλλησης του Κιέβου από τον Evgeny Oskarovich Paton και η τεχνική είχε πάρει το όνομά του. Η τεχνολογία είχε χρησιμοποιηθεί σε συνθήκες κενού.

Η Σαβίτσκαγια και ο Ντζανιμπέκοφ κατά τη διάρκεια της
εκπαίδευσής τους στην ειδική δεξαμενή.

Το ταξίδι ξεκίνησε στις 17 Ιουλίου 1984 με το διαστημικό σκάφος Soyuz T-12 και την Σαβίτσκαγια να είναι μηχανικός πτήσης. Η εκτόξευση έγινε από το Κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ στις 17:40:54 UTC. Στο ίδιο σκάφος συνταξιδιώτες της Σαβίτσκαγια ήταν ο Διοικητής της πτήσης Vladimir Dzhanibekov (Βλαντίμιρ Ντζανιμπέκοφ) που έκανε το τέταρτο διαστημικό του ταξίδι και ο πιλότος, ερευνητής κοσμοναύτης Igor Volk (Ιγκόρ Βολκ) που έκανε το πρώτο και μοναδικό του ταξίδι.

Αρχικός στόχος του τριμελούς πληρώματος ήταν η πρόσδεση του σκάφους τους στον σοβιετικό διαστημικό σταθμό Salyut 7. Η ονομασία της αποστολής ήταν Salyut 7 EΡ-4 και το κωδικό όνομα κλήσης στις επικοινωνίες ήταν Pamir (από τα βουνά Παμίρ). Η εκτόξευση έγινε με πύραυλο τύπου Soyuz-U2 που ανήκε στην οικογένεια των πυραύλων R-7.
Το αναπληρωματικό πλήρωμα της πτήσης, το οποίο δεν χρειάστηκε τελικά να χρησιμοποιηθεί, αποτελείτο από τον Vladimir Vasyutin (Διοικητής), την Yekaterina Ivanova (Μηχανικός πτήσης) και τον Viktor Savinykh (Πιλότος).

Σβετλάνα Σαβίτσκαγια και Βλαντίμιρ Ντζανιμπέκοφ
στη διάρκεια της εκπαίδευσής τους.

Ο Ιγκόρ Βολκ ήταν δοκιμαστής αεροσκαφών και ήταν προγραμματισμένο να είναι ο διοικητής του πρώτου τεράστιου διαστημοπλοίου τύπου Buran που τότε προετοιμαζόταν η εκτόξευσή του. Ουσιαστικά για τον Βολκ ήταν το διαστημικό ταξίδι που θα του πρόσφερε την απαραίτητη εμπειρία, γιατί σύμφωνα με την σοβιετική διαστημική πρακτική, έπρεπε τουλάχιστον ένα μέλος του πληρώματος διαστημοπλοίου να έχει προηγούμενη διαστημική εμπειρία. Τελικά, για τον Βολκ ήταν και το μοναδικό του ταξίδι στο διάστημα, αφού το πρόγραμμα Buran απέτυχε με τραγική κατάληξη.

Το διαστημόπλοιο Soyuz T-12 ήταν η 7η σοβιετική πτήση για τον διαστημικό σταθμό Salyut 7. Αφού το Soyuz ταξίδεψε μόνο του για μία ημέρα, τελικά συνδέθηκε με το Salyut στις 18 Ιουλίου 1984. Εκεί, το πλήρωμα του Soyuz το υποδέχτηκαν οι σοβιετικοί κοσμοναύτες  Leonid Kizim  (πιλότος), Vladimir Solovyov (μηχανικός) και Oleg Atkov (γιατρός). 

Το πλήρωμα του Soyuz T-12 με το πλήρωμα του σταθμού
Salyut 7.

Τις επόμενες μέρες όλο το πλήρωμα του διαστημικού σταθμού προέβη σε σειρά  τεχνικών κι επιστημονικών ερευνών και πειραμάτων. Αυτά είχαν να κάνουν με την καταγραφή πληροφοριών σχετικά με την επίδραση των διαστημικών συνθηκών περιβάλλοντος στην ανθρώπινη προσαρμογή στην έλλειψη βαρύτητας, την επίδρασή τους στην ευεξία και τη γενική κατάσταση του σώματος, τις αντιδράσεις του  καρδιαγγειακού συστήματος του κοσμοναύτη, των οργάνων ακοής και όρασης και την αντοχή των κοσμοναυτών σε ακραίες συνθήκες διαβίωσης. Τα αποτελέσματα που καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της πτήσης επέτρεψαν στους γιατρούς να αναζητήσουν βέλτιστους τρόπους εργασίας και ανάπαυσης για τα επόμενα διαστημικά πληρώματα.

Η Σαβίτσκαγια εργάζεται έξω από το διαστημικό σταθμό.

Στις 25 Ιουλίου 1984, ο Ντζανιμπέκοφ και η Σαβίτσκαγια πραγματοποίησαν "διαστημικό περίπατο" με διάρκεια 3 ώρες και 33 λεπτά. Γι' αυτή την πρώτη "γυναικεία" έξοδο για δραστηριότητα εκτός του σταθμού, η Σαβίτσκαγια φόρεσε μια στολή Orlan-D No 45 που είχε ήδη φορεθεί οκτώ φορές από κοσμοναύτες του Saliut 7.
Κατά τη διάρκεια της εξόδου, η Σαβίτσκαγια και ο Ντζανιμπέκοφ δοκίμασαν εναλλάξ για πρώτη φορά το πολυεργαλείο URI (Universalny Rabochy ή Ruchnoj) που χρησιμοποιούσε δέσμη ηλεκτρονίων. Μ' αυτό μπόρεσαν να κόψουν, να συγκολλήσουν και να γυαλίσουν δείγματα μετάλλων έξω από το διαστημικό σταθμό με επιτυχία. Η εκπαίδευσή της Σαβίτσκαγια και του Ντζανιμπέκοφ είχε γίνει σε ειδική δεξαμενή με νερό και σε αεροπλάνο και διάρκεσε πολύ λίγο. Έπρεπε να προλάβουν.
Αργότερα, σε συνέντευξή της η Σαβίτσκαγια είχε δηλώσει "δεν καταλάβαινα τη χρησιμότητά τους. Θα ήταν δυνατό να κάψουμε τις διαστημικές στολές μας ή το εξωτερικό τοίχωμα του σταθμού".  
Κατά τη διάρκεια της παραμονής της Σαβίτσκαγια έξω από το διαστημικό σταθμό οι καρδιακοί της παλμοί έφτασαν τους 140 ανά λεπτό. Κάθε φορά που η Σαβίτσκαγια ολοκλήρωνε μια εργασία με τη συσκευή URI, την έδειχνε στον Ντζανιμπέκοφ για να την ελέγξει. Το ίδιο γινόταν από την Σαβίτσκαγια όταν ο Ντζανιμπέκοφ τελείωνε μια εργασία.

Βλαντίμιρ Ντζανιμπέκοφ και Σβετλάνα Σαβίτσκαγια γίνονται
δεκτοί με πολλά χαμόγελα λίγο μετά την προσεδάφισή τους.

Το τριμελές πλήρωμα του Soyuz T-12 παρέμεινε στο διαστημικό σταθμό μέχρι τις 29 Ιουλίου 1984. Η αποσύνδεση του διαστημοπλοίου από τον σταθμό διάρκεσε 3-4 λεπτά. 15 λεπτά πριν από την προσγείωση, άνοιξαν 4 αλεξίπτωτα που επιβράδυναν πολύ το ρυθμό καθόδου του οχήματος. Το μεγαλύτερο αλεξίπτωτο με επιφάνεια 1.000 τετραγωνικά μέτρα άνοιξε τελευταίο. Οι ιμάντες του μετατόπισαν τη στάση του οχήματος σε μια γωνία 30 μοιρών σε σχέση με το έδαφος, διαχέοντας τη θερμότητα και στη συνέχεια το μετατόπισαν ξανά σε μια ευθεία κατακόρυφη κάθοδο πριν από την προσγείωση. Το κύριο αλεξίπτωτο επιβράδυνε το Soyuz σε ρυθμό καθόδου μόλις 7,3 μέτρα ανά δευτερόλεπτο, μια ταχύτητα που εξακολουθούσε να είναι πολύ μεγάλη για μια άνετη προσγείωση. Ένα δευτερόλεπτο πριν από την προσγείωση, δύο τριάδες μικρών κινητήρων στο κάτω μέρος του οχήματος ενεργοποιήθηκαν, επιβραδύνοντας το όχημα για ομαλή προσεδάφιση.
Η προσγείωση του διαστημικού σκάφους έγινε 140 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Dzhezkazgan στο Καζακστάν, στις 12:55:30 UTC. Η αποστολή είχε διαρκέσει 11 ημέρες 19 ώρες 14 λεπτά και 36 δεύτερα.

Αναμνηστικό γραμματόσημο (1985) της Σοβιετικής Ένωσης 
για την πτήση των 3 κοσμοναυτών του Soyuz T-12.

Στη Σβετλάνα Σαβίτσκαγια απονεμήθηκε δύο φορές ο τίτλος "Ήρωας της Σοβιετικής Ένωσης" (1982, 1984) για τη μεγάλη συμβολή της στην εξερεύνηση του διαστήματος και για τα επιτεύγματά της στην αεροπορία ως πιλότος. 
Το 1996 η Σαβίτσκαγια εκλέχτηκε στη Ρωσία μέλος της Κρατικής Δούμα (Κάτω Βουλή) με το Κομμουνιστικό Κόμμα. Από τότε επανεκλέχτηκε 4 φορές.
Η αστροναύτης Kathryn D. Sullivan ήταν η πρώτη Αμερικανίδα που έκανε διαστημικό περίπατο στις 11 Οκτωβρίου 1984.

• Βίντεο για τη βιογραφία της Σβετλάνα Σαβίτσκαγια (ρωσικά, 5:11).

• Βιογραφία της Σβετλάνα Σαβίτσκαγια από τον Ρωσικό ιστότοπο astronaut.ru.

• 4 Βίντεο - ντοκουμέντα για την Σβετλάνα Σαβίτσκαγια από το SOVIET SPACE PROGRAM (Космическая программа СССР) (ρωσικά). 1ο βίντεο (15'), 2ο βίντεο (15'), 3ο βίντεο (15'), 4ο βίντεο (13:31).

• Συνέντευξη της Σβετλάνα Σαβίτσκαγια το 2019 στο Πρακτορείο Τας.

• Βίντεο από τη NASA με τον πρώτο διαστημικό περίπατο αποκλειστικά με δύο γυναίκες (18 Οκτωβρίου 2019).

• Κείμενο από τη Wikipedia για την ιστορία των γυναικών στο διάστημα.

Πηγή: Today in Science History,  spacefacts

Σαν σήμερα... 2012, πέθανε η Sally Ride, πρώτη Αμερικανίδα στο διάστημα.

Sally Kristen Ride

Σαν σήμερα, στις 23 Ιουλίου 2012, πέθανε η Sally Kristen Ride, που το 1983 στα 32 της χρόνια, έγινε η πρώτη και νεαρότερη Αμερικανίδα στο διάστημα. Αργότερα με την δραστηριότητα που παρουσίασε συνέβαλε στο χώρο της Επιστήμης και Τεχνολογίας. 

Η Sally Ride γεννήθηκε στο Λος Άντζελες της Καλιφόρνιας, στις 26 Μαΐου 1951. Μεγάλωσε στο προάστιο Encino (Ενσίνο), στην περιοχή της κοιλάδας του San Fernando.

Ήταν το μεγαλύτερο παιδί του Dale Burdell Ride και της Carol Joyce Anderson. Ο πατέρας της υπήρξε καθηγητής πολιτικής επιστήμης στο Κολέγιο της Σάντα Μόνικα, αλλά αργότερα και οι δύο γονείς της έγιναν πρεσβύτεροι στην Πρεσβυτεριανή Εκκλησία. Η αδελφή της, Bear, έγινε επίσης πρεσβυτέρα στην Πρεσβυτεριανή Εκκλησία από πολύ νέα, λίγο μετά που η Sally έγινε δεκτή από τη NASA.

Η Sally Ride μωρό στα χέρια του πατέρα της Dale.
(αρχείο Tam O’Shaughnessy/Geni Lebedoff/
MacMillan Children’s Publishing Group)

Η Ride παρακολούθησε το Γυμνάσιο της Portola και το Λύκειο του Birmingham στην ευρύτερη περιοχή του Λος Άντζελες. Εκτός από το ενδιαφέρον που έδειχνε ως μαθήτρια για τις θετικές επιστήμες, από 10 ετών έδειξε εξαιρετική επίδοση και ως τενίστρια.  Τελικά, παίρνοντας αθλητική υποτροφία από το τένις, πήρε το απολυτήριό της από το ιδιωτικό λύκειο για κορίτσια Westlake School. 

Η Sally Ride στο γυμνάσιο 
με την αγαπημένη της ρακέτα.

Μετά το λύκειο παρακολούθησε ένα χρόνο το Κολέγιο Swarthmore στην Pennsylvania. Έχοντας αμφιβολίες για την επιλογή της και θέλοντας να δοκιμάσει τις δυνάμεις της στο επαγγελματικό τένις, άφησε το Κολέγιο και ασχολήθηκε με το τένις κάνοντας συνεχείς προπονήσεις. Μετά από τρεις μήνες κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν θα μπορούσε να έχει μια επιτυχημένη επαγγελματική αθλητική καριέρα. 
Σε μια συνέντευξή της το 2006 στην ιστοσελίδα Achievement.org είχε πει χαρακτηριστικά: "Αλλά ευτυχώς, έριξα μια επίμονη, αυστηρή ματιά στο forehand μου και συνειδητοποίησα ότι δεν επρόκειτο να κάνω περιουσία με αυτό το forehand".
Έτσι, ξεκίνησε να παρακολουθεί μαθήματα Φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες (UCLA). Στη συνέχεια πήρε ξεχωριστά μπάτσελορ στη Φυσική και στα Αγγλικά από το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ στο Πάλο Άλτο της Καλιφόρνιας. Από το ίδιο πανεπιστήμιο πήρε μάστερ το 1975 και διδακτορικό στη Φυσική το 1978. Η πτυχιακή της εργασία ήταν σχετική με την αλληλεπίδραση των ακτίνων Χ με το διαστρικό μέσο. Οι ειδικοί τομείς που ήταν το αντικείμενο της έρευνάς της ήταν η αστροφυσική και τα λέιζερ. 

Η Sally Ride με τους γονείς της το 1973 κατά την τελετή
απονομής του μπάτσελορ.

Το 1978 η Ride, ανταποκρινόμενη σε διαφήμιση που είδε σε σπουδαστική εφημερίδα του Στάνφορντ, επελέγη από τη NASA, ανάμεσα από 8000 υποψήφιους(-ες), για το διαστημικό πρόγραμμά της. Συνολικά τότε, η NASA επέλεξε 35 άτομα για την Astronaut Class 8 (8η Ομάδα Αστροναυτών), από τα οποία τα 6 ήταν γυναίκες. Ήταν η πρώτη ομάδα γυναικών της NASA, που αργότερα θα ταξίδευαν στο διάστημα. (Παλαιότερα, την δεκαετία του '60, μια άλλη ομάδα 13 γυναικών είχαν εκπαιδευτεί για διαστημική πτήση, χωρίς όμως τελικά να επιλεγούν).

Κατά τη διάρκεια της καριέρας της, η Ride υπηρέτησε ως επίγειος επικοινωνιακός σύνδεσμος (CapCom) στη δεύτερη και τρίτη αποστολή του διαστημικού λεωφορείου (STS-2 και STS-3) και βοήθησε στην ανάπτυξη του βραχίονα ρομπότ "Canadarm" του διαστημικού λεωφορείου.
Το 1982 παντρεύτηκε το συνάδελφό της αστροναύτη Steve Hawley, με τον οποίο χώρισαν το 1987.

Οι πρώτες 6 γυναίκες αστροναύτες της NASA (που ταξίδεψαν 
στο διάστημα). Από αρ. Sally Ride, Shannon Lucid, 
Kathy Sullivan, Rhea Seddon, Anna Fisher και Judy Resnick.
(αρχείο NASA/Tam O’Shaughnessy/
MacMillan Children’s Publishing Group)

Στις 18 Ιουνίου 1983, η Sally Ride έγινε η πρώτη Αμερικανίδα που βρέθηκε στο διάστημα ως μέλος του πληρώματος του διαστημικού λεωφορείου Challenger στην αποστολή STS-7. Ήταν η πρώτη Αμερικάνικη διαστημική αποστολή με πέντε άτομα.

Ήταν η τρίτη γυναίκα που έκανε διαστημική πτήση, μετά τις σοβιετικές Βαλεντίνα Τερεσκόβα το 1963 και Σβετλάνα Σαβίτσκαγια το 1982. 

Πριν από την πρώτη διαστημική πτήση της, η Ride είχε προκαλέσει την προσοχή των μέσων ενημέρωσης εξαιτίας του φύλου της. Συχνά αντιμετώπισε γελοίες επιδείξεις σεξισμού. Σύμφωνα με το περιοδικό People, μερικές από τις ερωτήσεις που έπρεπε να απαντήσει σε συνεντεύξεις Τύπου της NASA, ήταν του τύπου: "H πτήση θα επηρεάσει τα αναπαραγωγικά σας όργανα;" ή "Κλαίτε όταν τα πράγματα πάνε στραβά στη δουλειά;" ή "Θα γίνετε μητέρα;".

Η Sally Ride κατά τη διάρκεια της πρώτης πτήσης της 
ως μέλος του πληρώματος του διαστημικού λεωφορείου
 Challenger, για την αποστολή STS-7.
Διακρίνονται ακόμη οι αστροναύτες: Frederick H. Hauck,
 Norman E. Thagard και John Fabian.

Η ίδια όμως επέμενε να βλέπει τον εαυτό της, όχι ξεχωριστά λόγω φύλου, αλλά σταθερά μ' έναν μόνο τρόπο, ως αστροναύτης. 
Στις παραπάνω ενοχλητικές ερωτήσεις, η Ride απαντούσε με χαρακτηριστική άνεση και ηρεμία. Έλεγε πως δεν υπήρχαν στοιχεία ότι η διαστημική πτήση μπορεί να προκαλέσει βλάβη στα αναπαραγωγικά όργανα μιας γυναίκας. Αναρωτιόταν, γιατί οι δημοσιογράφοι δεν ρωτούσαν τους άνδρες ομολόγους της αν έκλαιγαν ή όχι στη δουλειά. Και τέλος είχε χαμογελάσει, αρνούμενη ν' απαντήσει στην τρίτη ερώτηση σχετικά με τα σχέδιά της για τη μητρότητα.

Η Sally Ride αγναντεύει τη Γη από το
παράθυρο της διαστημικής κάψουλας.

Το πενταμελές πλήρωμα της αποστολής STS-7 ενεργοποίησε δύο επικοινωνιακούς δορυφόρους (του Καναδά και της Ινδονησίας) και διεξήγαγε πειράματα με φάρμακα. Η Ride ήταν η πρώτη γυναίκα που χρησιμοποίησε τον βραχίονα ρομπότ στο διάστημα και η πρώτη που χρησιμοποίησε τον βραχίονα για να ανακτήσει έναν δορυφόρο. Η πρώτη αποστολή της Ride έληξε μετά από έξι μέρες με την ασφαλή προσγείωση του διαστημικού σκάφους στην αεροπορική βάση Edwards, στην Καλιφόρνια.
Η δεύτερη διαστημική πτήση της με κωδικό STS 41-G έγινε στις 5 Οκτωβρίου 1984 πάλι με το Challenger. Στη διάρκεια της οκταήμερης αποστολής το πλήρωμα ενεργοποίησε νέους δορυφόρους, έκανε παρατηρήσεις της Γης με νέες κάμερες μεγάλου μεγέθους και δοκίμασε μια τεχνική ανεφοδιασμού δορυφόρων που βρίσκονται σε τροχιά. Το διαστημικό σκάφος Challenger προσεδαφίστηκε στο Διαστημικό Κέντρο Kennedy στη Φλόριντα, στις 13 Οκτωβρίου 1984.
Η Sally Ride πέρασε συνολικά πάνω από 343 ώρες στο διάστημα. Στις 28 Ιανουαρίου 1986, έχοντας ολοκληρώσει οκτώ μήνες εκπαίδευσης, προετοιμαζόμενη για την τρίτη πτήση της (STS-61-M, μια αποστολή ανάπτυξης TDRS), συνέβη η καταστροφή του διαστημικού λεωφορείου Challenger.

Το εξώφυλλο της έκθεσης που συνέταξε η Ride για τη
NASA, με τίτλο "Leadership and America’s Future in Space".

Τοποθετήθηκε μέλος στην Επιτροπή Rogers (η προεδρική επιτροπή που διερεύνησε το ατύχημα) και ηγήθηκε της υποεπιτροπής της για τις επιχειρήσεις. 

Μετά την έρευνα, η Ride τοποθετήθηκε στην έδρα της NASA στην Ουάσινγκτον, ως ειδική σύμβουλος του Διευθυντή. Εκεί, το 1987 έκανε την πρώτη προσπάθεια στρατηγικού σχεδιασμού της NASA συντάσσοντας έκθεση με τίτλο "Leadership and America’s Future in Space" ("Η ηγεσία και το μέλλον της Αμερικής στο διάστημα"). Τότε ίδρυσε και το Γραφείο Εξερεύνησης της NASA.
Το 1987, η Ride παραιτήθηκε από τη θέση της στην Ουάσινγκτον για να εργαστεί στο "Κέντρο για τη Διεθνή Ασφάλεια και Έλεγχο των Όπλων" ("Center for International Security and Arms Control") του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ.    
Το 1989 έγινε καθηγήτρια Φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο (UCSD) και διευθύντρια του "Ινστιτούτου Διαστήματος" του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας.

Αριστερά η Sally Ride με στολή αστροναύτη
και δεξιά η αδελφή της Bear χειροτονημένη
ως πρεσβυτέρα στην Πρεσβυτεριανή Εκκλησία.

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 και μέχρι το θάνατό της, η Ride διεύθυνε δύο προγράμματα της NASA που είχαν ευρύτερο δημόσιο ενδιαφέρον, σε συνεργασία με το εργαστήριο Jet Propulsion Laboratory της NASA και το UCSD. Τα προγράμματα αυτά, το ISS EarthKAM και το GRAIL MoonKAM, απευθύνονταν σε μαθητές της μέσης εκπαίδευσης που επιθυμούσαν να δουν εικόνες της Γης και της Σελήνης. Αυτή την περίοδο έγραψε ή συνέγραψε μερικά βιβλία που απευθύνονταν κυρίως σε νεαρά άτομα με στόχο να τα ενθαρρύνουν να σπουδάσουν θετικές επιστήμες. Τα βιβλία περιείχαν αναμνήσεις της και υλικό από την εξερεύνηση του διαστήματος. Οι τίτλοι αυτών των βιβλίων είναι:

• To Space and Back (Προς το διάστημα και πίσω),
• The Third Planet: Exploring the Earth from Space (Ο τρίτος πλανήτης: Εξερευνώντας τη Γη από το διάστημα),
• Exploring Our Solar System (Εξερευνώντας το Ηλιακό μας σύστημα),
• Voyager: An Adventure to the Edge of the Solar System (Voyager: Μια περιπέτεια στην άκρη του Ηλιακού μας συστήματος),
• The Mystery of Mars (Το μυστήριο του Άρη).

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Barack ObamaΗ συναντά την Sally Ride  
στον Λευκό Οίκο (23 Νοεμβρίου 2009).

Το 1999 και το 2000, η Ride διετέλεσε πρόεδρος της Space.com, μιας ιστοσελίδας που ασχολείται με όλες τις πτυχές της διαστημικής βιομηχανίας.
Το 2001 ίδρυσε την εταιρεία Sally Ride Science, της οποίας υπήρξε πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος, που είχε ως στόχο τη δημιουργία διασκεδαστικών επιστημονικών προγραμμάτων και δημοσιεύσεων για τους μαθητές της ανώτερης και μέσης εκπαίδευσης, με ιδιαίτερη έμφαση στα κορίτσια.  

Η Sally Ride πέθανε σε ηλικία 61 ετών, στο σπίτι της στη La Jolla της Καλιφόρνιας. Είχε διαγνωστεί με καρκίνο στο πάγκρεας πριν από 17 μήνες. Η στάχτη της ενταφιάστηκε στο κοιμητήριο Woodlawn της Σάντα Μόνικα.

Η Sally Ride μεταφέρει την ολυμπιακή φλόγα
πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1996.

Πριν από τον θάνατό της η Ride ζήτησε από την οικογένειά της να αναρτήσουν στην προσωπική της ιστοσελίδα μια ανακοίνωσή της στην οποία δήλωνε πως θα συνεχίσει να ζει, ακόμη και μετά τον θάνατό της, διαμέσου της Tam O' Shaughnessy (Ταμ Ο' Σόνεσι), "την επί 27 χρόνια σύντροφό της". Ήταν παιδικές φίλες που είχαν γνωριστεί κατά τη διάρκεια των μαθημάτων τένις όταν ήταν ακόμα δώδεκα ετών και πέρασαν μαζί μια ολόκληρη ζωή.  

Η επιτάφια πλάκα για την Sally Ride στο κοιμητήριο 
Woodlawn της Σάντα Μόνικα.

Στη διάρκεια της ζωής της, αλλά και μετά το θάνατό της τιμήθηκε με πολλούς τρόπους από φορείς και επιστημονικά ιδρύματα. Μερικά από τα βραβεία που έλαβε ήταν:

• Βραβείο von Braun (National Space Society - Εθνική Ένωση Διαστήματος),
• Βραβείο Lindbergh Eagl,
• Βραβείο Theodore Roosevelt (NCAA),
• Μετάλλιο Διαστημικής Πτήσης (NASA, 2 φορές),
• Βραβείο Samuel S. Beard (Jefferson Awards),
• Βραβείο General James E. Hill Lifetime Space Achievement, (Space Foundation),
• Προεδρικό Μετάλλιο Ελευθερίας (πρόεδρος Barack Obama) κλπ.

Έγινε μέλος πολλών Hall of Fame (National Women's Hall of Fame, Astronaut Hall of Fame, California Hall of Fame, National Aviation Hall of Fame).

Η Sally Ride εξώφυλλο στο περιοδικό People
(20 Ιουνίου 1983) Το περιοδικό με τίτλο 
"O WHAT A RIDE!" (Ω, τι βόλτα!) κάνει λογοπαίγνιο 
με τη λέξη ride (βόλτα) και το όνομα της αστροναύτιδος.
(αρχείο am O’Shaughnessy/
MacMillan Children’s Publishing Group)

Το Δεκέμβριο του 2012, η NASA έδωσε το όνομα της Ride σ' ένα σεληνιακό βουνό κοντά στον κρατήρα Goldschmidt, στον βόρειο πόλο της Σελήνης.

Το 2014 το Ναυτικό των ΗΠΑ ονόμασε προς τιμήν της ένα ερευνητικό ωκεανογραφικό σκάφος, RV Sally Ride.

Το 2017, ένα doodle της Google την τίμησε για την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας (το doodle δείχνει ένα βραχίονα να βγαίνει από το διαστημικό λεωφορείο και να στήνει ένα - ένα τα γράμματα GOOGLE). 

Η Sally Ride με την συνεργάτιδα και σύντροφό της 
Tam O' Shaughnessy το 2008, κατά τη διάρκεια
 παρουσίασης από την American Library 
Association, στο Anaheim της Καλιφόρνιας.

• Τρία σύντομα βίντεο (αγγλικά) για τη ζωή της Sally Ride  ΕΔΩ (7:17),  ΕΔΩ (3:00) κι ΕΔΩ (2:03).

• Μια συνέντευξη της Sally Ride στο κανάλι NOVA (αγγλικά, 15:46).

• Ένα βίντεο και σύντομη βιογραφία της Sally Ride από The National Aviation Hall of Fame  (αγγλικά, 5:48).

• 5 πράγματα για τη Sally Ride στη σειρά History in Five από την δημοσιογράφο Lynn Sherr (αγγλικά, 7:13).

• "Who Was Sally Ride?" ("Ποια ήταν η Sally Ride;"). Ένα εκπαιδευτικό κείμενο από τη NASA.

• Χρονολόγιο για την Sally Ride. 

Το εξώφυλλο της βιογραφίας της Sally Ride
από την Tam O' Shaughnessy.

• Συνέντευξη της Sally Ride στην Gloria Steinem για την ιστοσελίδα THE VERGE (αγγλικά, 7:04).

• Η τελετή για την μετονομασία του κοιτώνα Serra στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, προς τιμή της Sally Ride (κι εδώ).

• Συνέντευξη της Tam O' Shaughnessy για την ζωή της με την Sally Ride, στην Windy City Times.

• Κατάλογος βιβλίων της Sally Ride και της Tam O' Shaughnessy.

Πηγή: Today in Science History,  achievement.org,  grunge.com

Μου άρεσε... Μια παράγραφος από το τελευταίο βιβλίο του George Pelekanos.

Το διάβασα και μου άρεσε:

"Όταν διάβαζε ένα βιβλίο, η πόρτα του κελιού του ήταν ανοιχτή. Mπορούσε να βγει έξω. Να περπατήσει σ' εκείνους τους λόφους, κάτω από εκείνον τον ατελείωτο γαλάζιο ουρανό. Να αναπνεύσει τον καθαρό αέρα γύρω του. Να δει τις σκιές να κινούνται στα δέντρα. Όταν διάβαζε ένα βιβλίο, δεν ήταν φυλακισμένος. Ήταν ελεύθερος."

Από το τελευταίο αστυνομικό μυθιστόρημα "Ο άντρας που επέστρεψε", του αγαπημένου συγγραφέα George Pelekanos, στις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ.