Παρασκευή, 6 Ιανουαρίου 2017

Σαν σήμερα ...1851 ο Leon Foucault αποδεικνύει με το εκκρεμές του την περιστροφή της Γης.


Ο Φουκό (δεξιά) και το εκκρεμές του.

Σαν σήμερα, στις 6 Ιανουαρίου 1851, η περιστροφή της Γης αποδείχτηκε πειραματικά από τον Jean Bernard Léon FoucaultΜετά από εβδομάδες εργασίας, κατέγραψε στο ημερολόγιό του ότι έκανε αυτή την ανακάλυψη στις 2 π.μ. εργαζόμενος μ' ένα εκκρεμές στο κελάρι του σπιτιού που έμενε με τη μητέρα του, στην οδό Arras στο Παρίσι
Το εκκρεμές, που αποτελείτο από ένα χαλύβδινο σύρμα 2 μέτρων με ένα ορειχάλκινο βαρίδι 5 κιλών στην άκρη του, μπορούσε να αιωρείται ελεύθερα. Παρατήρησε ότι το επίπεδο της ταλάντωσης περιστρεφόταν αργά σε σχέση με το έδαφος. 

Αφού ολοκλήρωσε με επιτυχία τα πειράματα στο αυτοσχέδιο εργαστήριό του, στις 2 Φεβρουαρίου 1851 ο Φουκό έστειλε σε επιστήμονες στο Παρίσι ένα σημείωμα λέγοντάς τους "Είστε καλεσμένοι να δείτε ότι η Γη γυρίζει". Η πρώτη δημόσια επίδειξη του εκκρεμούς του Φουκό έγινε στις 3 Φεβρουαρίου 1851 στο Αστεροσκοπείο του Παρισιού στην αίθουσα Meridian (Μεσημβρινή) μ' ένα εκκρεμές μήκους 11 μέτρων
Αν και αυτή η πρώτη επίδειξη ήταν επιτυχής, το ελιτίστικο επιστημονικό κατεστημένο της εποχής, το οποίο ποτέ δεν είχε δεχθεί τον Φουκό λόγω της έλλειψης επιστημονικής κατάρτισης από μεριάς του, άργησε να εκτιμήσει τα αποτελέσματα του πειράματος. Ενδεχομένως να ήταν ενοχλημένοι γιατί δεν είχαν κάνει οι ίδιοι την ανακάλυψη. Κάποιοι προσπάθησαν να διεκδικήσουν την προτεραιότητα στην ανακάλυψη, αλλά ο Φουκό ήταν πράγματι ο πρώτος που πρότεινε μια μαθηματική σχέση (νόμος ημιτόνου) που συνόδευε το πείραμα. 
Στην πραγματικότητα, μερικοί επιστήμονες εκείνη την εποχή προέβλεπαν ότι η επίδραση του πειράματος του Φουκό θα ήταν τόσο μικρή, που θα περνούσε απαρατήρητο. 

Όμως τα πράγματα δεν έγιναν έτσι. Στις 31 Μαρτίου 1851 ο Φουκό επανέλαβε δημόσια και πάλι την επίδειξή του, παρουσία του Ναπολέοντα Γ', στο Πάνθεον του Παρισιού, ένα ιδανικό κτίριο για μια τέτοια επίδειξη, λόγω του θόλου του. Το εκκρεμές που χρησιμοποίησε αυτή τη φορά ήταν ακόμη μεγαλύτερο,  με σύρμα μήκους 67 μέτρων και σφαιρικό βαρίδι 28 κιλών, διαμέτρου 38 εκατοστών. Το πείραμα ήταν εντυπωσιακό και έγινε με επιτυχία. Ο Φουκό είχε φροντίσει να σκεπάσει το μαρμάρινο δάπεδο με μια ξύλινη πλατφόρμα που την είχε καλύψει με άμμο. Έτσι, η μυτερή προεξοχή (δείκτης) που υπήρχε στο βαρίδι χάραζε την άμμο, κάνοντας να φαίνεται καθαρά η αργή κυκλική κίνηση. 

Το 1855, η αρχική κατασκευή του εκκρεμούς που χρησιμοποιήθηκε στο Πάνθεον, μετακινήθηκε στο Conservatoire des Arts et Métiers στο Παρίσι. Το 1902, με αφορμή τα 50 χρόνια του πειράματος, φτιάχτηκε μια δεύτερη προσωρινή εγκατάσταση στο Πάνθεον.  
Το 1995, λόγω ανακατασκευής του μουσείου, το αρχικό εκκρεμές μετακινήθηκε και πάλι στο Πάνθεον, αλλά αργότερα επέστρεψε στο μουσείο (Musée des Arts et Métiers) πριν αυτό ξανανοίξει το 2000.
Στις 6 Απριλίου 2010, το σύρμα που συγκρατούσε το βαρίδι στο Musée des Arts et Métiers έσπασε, προκαλώντας ανεπανόρθωτη ζημιά στο εκκρεμές και στο μαρμάρινο πάτωμα του μουσείου.
Από το 1995 ένα ακριβές αντίγραφο του αρχικού εκκρεμούς είχε τοποθετηθεί μόνιμα κάτω από το θόλο του Πάνθεον μέχρι το 2014, οπότε χρειάστηκε να μετακινηθεί, λόγω εργασιών ανακαίνισης του κτιρίου. Έκτοτε, το εκκρεμές έχει τοποθετηθεί ξανά.
Επειδή η κίνηση ενός τέτοιου εκκρεμούς είναι μεγαλειώδης, σε πολλά μέρη έχει τοποθετηθεί μια τέτοια εγκατάσταση.  

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου