Δευτέρα, 23 Ιανουαρίου 2017

Σαν σήμερα ...1907 γεννήθηκε ο νομπελίστας Ιάπωνας φυσικός Hideki Yukawa.


Ο Hideki Yukawa φωτογραφημένος στο εργαστήριό του
το 1969, από τον Καναδό φωτογράφο Yousuf Karsh.

Σαν σήμερα, στις 23 Ιανουαρίου 1907, γεννήθηκε ο θεωρητικός φυσικός Χιντέκι Γιουκάβα (ιαπ. 湯川 秀樹) (πρώην Ogawa) στο Τόκιο της Ιαπωνίας. Ήταν το πέμπτο από τα επτά παιδιά του ζεύγους Takuji και Koyuki Ogawa. Οι γονείς προέρχονταν από μορφωμένες οικογένειες της παράδοσης σαμουράι και φρόντισαν τα παιδιά τους ν' αποκτήσουν καλό μορφωτικό υπόβαθρο. 
Το 1908 η οικογένεια μετακόμισε στο Κιότο, επειδή ο Takuji Ogawa που ήταν γεωλόγος, έγινε καθηγητής στο Αυτοκρατορικό Πανεπιστήμιο του Κιότο. Έτσι, ο Χιντέκι ουσιαστικά μεγάλωσε στο Κιότο κι εκεί πήγε σχολείο. 
Το 1923 ο Γιουκάβα γράφτηκε στο 3ο Γυμνάσιο του Κιότο, όπου ήταν συμμαθητής με τον μετέπειτα επίσης διάσημο θεωρητικό φυσικό Sin'ichirō Tomonaga. Μαζί γράφτηκαν το 1926 στο Αυτοκρατορικό Πανεπιστήμιο του Κιότο και μαζί αποφοίτησαν το 1929. Έμειναν μέχρι το 1932 στο Κιότο και τότε ο μεν Γιουκάβα έγινε λέκτορας στο Κιότο, ο δε Tomonaga μετακόμισε στο Τόκιο. Την ίδια χρονιά ο Γιουκάβα παντρεύτηκε την Sumi Yukawa και πήγε να μείνει στην Οσάκα με την οικογένεια της γυναίκας του. Για παραδοσιακούς λόγους πήρε το επίθετο της γυναίκας του, επειδή ο πεθερός του δεν είχε γιο και ο ίδιος προερχόταν από οικογένεια με πολλά αγόρια. Χωρίς ν' αφήσει τη θέση στο Κιότο, παράλληλα έγινε λέκτορας και στο Αυτοκρατορικό Πανεπιστήμιο της Οσάκα.
Το 1935, στην πρώτη επιστημονική δημοσίευση που έκανε, αναφέρθηκε στη θεωρία των μεσονίων με την οποία εξηγούσε την αλληλεπίδραση ανάμεσα στα πρωτόνια και τα νετρόνια. Η διατύπωση αυτής της θεωρίας βοήθησε πολύ στην εξέλιξη της έρευνας στη σωματιδιακή φυσική, με αποτέλεσμα το 1936 να γίνει αναπληρωτής καθηγητής στην Οσάκα. Το 1938 πήρε το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο της Οσάκα.

Το φθινόπωρο του 1939 ο Γιουκάβα έγινε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κιότο, θέση που διατήρησε μέχρι τη συνταξιοδότησή του. Την ίδια χρονιά ταξίδεψε για πρώτη φορά στο εξωτερικό. 
Στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου συνέχισε την έρευνά του δίχως ν' αναμιχτεί σε στρατιωτική έρευνα της χώρας του.
Το 1948 έγινε επισκέπτης καθηγητής στο Ινστιτούτο Προχωρημένων Σπουδών του Princeton και το 1949, αφού πήρε το Νόμπελ Φυσικής, έγινε καθηγητής φυσικής στο Πανεπιστήμιο Columbia 
Το βραβείο Νόμπελ του απονεμήθηκε "για την πρόβλεψη ύπαρξης των μεσονίων, βασισμένη στη θεωρητική εργασία για τις πυρηνικές δυνάμεις", όταν οι Cecil Frank Powell, Giuseppe Occhialini και César Lattes ανακάλυψαν το 1947 το σωματίδιο πιόνιο που είχε προβλέψει ο Γιουκάβα. Ήταν ο πρώτος Ιάπωνας πολίτης που έπαιρνε βραβείο Νόμπελ.

Για να τον τιμήσει η Ιαπωνική κυβέρνηση (και να τον δελεάσει να επιστρέψει στην πατρίδα του) δημιούργησε το Ινστιτούτο Έρευνας Θεμελιώδους Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Κιότο. Ο Γιουκάβα έγινε ο πρώτος διευθυντής του Ινστιτούτου. Μετά την συνταξιοδότησή του το 1970 παρέμεινε δραστήριος εργαζόμενος στη θεωρητική φυσική και γράφοντας άρθρα για την ειρήνη και την παγκόσμια αδερφοσύνη. 
Ήταν ένας από τους έντεκα επιστήμονες που το 1955 υπέγραψαν το Μανιφέστο Ράσελ - Αϊνστάιν που υπογράμμιζε τους κινδύνους που εγείρονται από τη χρήση πυρηνικών όπλων.

Ο Γιουκάβα, μετά την αρχική πρόβλεψη του G. C. Wick, επίσης εργάστηκε στη θεωρία της Κ-σύλληψης (K-capture) κατά την οποία ένα ηλεκτρόνιο χαμηλής ενέργειας απορροφάται από τον πυρήνα.

Η πατρίδα του τον τίμησε με πολλά βραβεία, όπως το Αυτοκρατορικό Βραβείο της Ιαπωνικής Ακαδημίας (1940), το Ακαδημαϊκό Βραβείο Noma (1941) κλπ.
Επίσης του απονεμήθηκε το Χρυσό Μετάλλιο Lomonosov (1964), το Μετάλλιο Τιμής της (πρώην) Ανατολικής Γερμανίας (1967), το Μετάλλιο της Ποντιφικής Ακαδημίας Επιστημών (1967) κλπ.

Έγραψε εισαγωγικά βιβλία για την Κβαντομηχανική και τη Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων και απέκτησε τιμητικές διακρίσεις από το Πανεπιστήμιο των Παρισίων και από τη Βασιλική Κοινότητα του Εδιμβούργου.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, λόγω επιδεινούμενης αναπηρίας, εκινείτο με αναπηρικό καρότσι.
Πέθανε στο σπίτι του στη Sakyo-ku του Κιότο, στις 8 Σεπτεμβρίου 1981 σε ηλικία 74 ετών, από πνευμονία και στη συνέχεια συγκοπή καρδιάς. Ο τάφος του βρίσκεται στη Higashiyama-ku του Κιότο.

Πηγή: Today in Science History

Κυριακή, 22 Ιανουαρίου 2017

Σαν σήμερα ...1908 γεννήθηκε ο Λεβ Λαντάου.


Γραμματόσημο της Ουκρανίας το 2010,
με φωτογραφία του Λαντάου από το 1962.

Σαν σήμερα, στις 22 Ιανουαρίου 1908, γεννήθηκε ο Λεβ Νταβίντοβιτς Λαντάου (αζερ. Ле́в Дави́дович Ланда́у) στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν. Ο πατέρας του ήταν μηχανικός και η μητέρα του γιατρός. Αναγνωρίσθηκε από νωρίς ως «παιδί-θαύμα» στα Μαθηματικά και αναφέρεται ότι έλεγε πως σχεδόν δεν θυμόταν την εποχή που δεν ήξερε Απειροστικό Λογισμό. Τελείωσε το Γυμνάσιο μόλις το 1920 και οι γονείς του, θεωρώντας ότι ήταν πολύ μικρός για να πάει στο πανεπιστήμιο, τον έγραψαν στην Οικονομική Τεχνική Σχολή του Μπακού. Το 1922, σε ηλικία 14 ετών, γράφτηκε να παρακολουθήσει συγχρόνως δύο τμήματα του κρατικού Πανεπιστήμιου του Μπακού, το Φυσικομαθηματικό και το Χημικό. Το 1924 πήρε μεταγραφή για το σπουδαιότερο τμήμα Φυσικής εκείνης της εποχής στη Σοβιετική Ένωση, στο κρατικό Πανεπιστήμιο του Λένινγκραντ (σήμερα Αγία Πετρούπολη), από όπου αποφοίτησε το 1927 σε ηλικία 19 ετών. Στη συνέχεια έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Φυσικο-Τεχνικό Ινστιτούτο του Λένινγκραντ (σήμερα Ινστιτούτο Ioffe) και στα 21 του πήρε διδακτορικό.  

Το 1929, με υποτροφία της σοβιετικής κυβέρνησης και του Ιδρύματος Rockefeller, ταξίδεψε στο Γκέτινγκεν και στη Λειψία της Γερμανίας όπου έμεινε λίγο, για να καταλήξει το 1931 στο Ινστιτούτο Νιλς Μπορ στην Κοπεγχάγη, με καθηγητή τον ίδιο τον Μπορ. Ο Λαντάου σε όλη την υπόλοιπη ζωή του θεωρούσε τον εαυτό του μαθητή του Μπορ και η στάση του απέναντι στη Φυσική επηρεάσθηκε πολύ από το παράδειγμά του. Στη συνέχεια επισκέφθηκε το Καίμπριτζ και τη Ζυρίχη, έχοντας την ευκαιρία να συνεργαστεί με τους Πάουλι και Ντιράκ, προτού επιστρέψει στο Λένινγκραντ το 1931.  

Από το 1932 ως το 1937 ήταν επικεφαλής του Τμήματος Θεωρητικής Φυσικής στο Ινστιτούτο Φυσικής και Τεχνολογίας του Χάρκοβο.
Ο Λαντάου υπήρξε ο βασικός γεννήτορας της μακράς παράδοσης της Σοβιετικής Ένωσης στη Θεωρητική Φυσική, που επικεντρώθηκε στο Χάρκοβο (Kharkiv, σήμερα στην Ουκρανία). 
Αυτή την περίοδο ο Λαντάου είχε αρχίσει να συγγράφει μαζί με τον φίλο και πρώην φοιτητή του Evgeny Lifshitz τα «Μαθήματα Θεωρητικής Φυσικής» για τα οποία είναι κυρίως γνωστός σήμερα στους φοιτητές της Φυσικής, ιδίως στους μεταπτυχιακούς. Πρόκειται για 10 τόμους που καλύπτουν όλους τους βασικούς κλάδους της Φυσικής.
Το 1934 τιμήθηκε με τον τίτλο του δόκτορα των Φυσικών και Μαθηματικών Επιστημών και τον επόμενο χρόνο έγινε επίσημα καθηγητής.

Το 1937 ο Λαντάου ανακρίθηκε από την NKVD για την υπόθεση UPTI στο Χάρκοβο, αλλά κατάφερε να φύγει στη Μόσχα.  

Ο ίδιος μαζί με τον Evgeny Lifshitz ίδρυσαν στη Μόσχα ένα Ινστιτούτο Προβλημάτων Φυσικής, στο οποίο υπήρξε επικεφαλής του «Θεωρητικού Τμήματος» από το 1937 μέχρι το 1962. Το Ινστιτούτο αυτό αναφέρεται και ως "Σχολή Landau". Για την είσοδο στη σχολή ο Λαντάου είχε αναπτύξει μια γενική εισαγωγική εξέταση, που αποκαλούσε "Theoretical Minimum("Θεωρητικό Ελάχιστο"), που κάλυπτε όλες τις πλευρές της Θεωρητικής Φυσικής. Μόνο 43 υποψήφιοι κατάφεραν να περάσουν αυτή την εξέταση. Ανάμεσα στους σπουδαστές που ξεχώρισαν ήταν οι Lev PitaevskiiAlexei AbrikosovArkady LevanyukLev Gor'kovIsaak Khalatnikov, Roald Sagdeev και Isaak Pomeranchuk.

Τον Απρίλιο του 1938 συνελήφθη στη Μόσχα και φυλακίστηκε επί ένα χρόνο σε φυλακή της NKVD. Αποφυλακίστηκε όταν ο συνάδελφός του Pyotr Kapitsa έγραψε ένα γράμμα στον Στάλιν εγγυώμενος προσωπικά για τη συμπεριφορά του Λαντάου.

Μερικά από τα πολλά επιτεύγματά του περιλαμβάνουν την κβαντική θεωρία του διαμαγνητισμού, τη θεωρητική ερμηνεία της υπερρευστότητας, τη θεωρία των μεταβολών φάσης δεύτερης τάξης, τη Θεωρία Ginzburg–Landau για την υπεραγωγιμότητα, την ερμηνεία του φαινομένου της «απόσβεσης Λαντάου» στη Φυσική Πλάσματος, τον πόλο Λαντάου στην Κβαντική Ηλεκτροδυναμική, τη θεωρία των νετρίνων και τη συμβολή στην επινόηση της μεθόδου του πίνακα πυκνότητας στην Κβαντομηχανική. 

Ο Λαντάου κρατούσε έναν κατάλογο φυσικών που βαθμολογούσε σε αντίστροφη λογαριθμική κλίμακα από το 0 ως το 5. Τον υψηλότερο βαθμό, 0, τον έδινε στον Νεύτωνα, ενώ ο Αϊνστάιν πήρε 0,5. Το 1 είχαν οι θεμελιωτές της Κβαντομηχανικής Νιλς Μπορ, Βέρνερ Χάιζενμπεργκ, Πωλ Ντιράκ και Έρβιν Σρέντινγκερ, όπως και οι Σατιέντρα Μπόουζ και Γιουτζίν Γουίγκνερ. Ο Λαντάου βαθμολογούσε τον εαυτό του με 2,5 αλλά στο τέλος τον «προήγαγε» στο 2. Παρά την αυτοαξιολόγηση του ταλέντου του στην κλίμακα αυτή, ο Λαντάου θεωρείται από πολλούς ισάξιος με τους Ντιράκ, Πάουλι, Φέρμι και Φάινμαν, ως ένας ικανότατος φυσικός με ξεχωριστή διάνοια.

Στη ζωή του τιμήθηκε από πολλές χώρες με πλειάδα βραβείων.
Το 1946 και το 1952 τιμήθηκε με το βραβείο Stalin. Το 1954 του δόθηκε ο τίτλος του "Ήρωα της Σοσιαλιστικής Εργασίας". Το 1960 πήρε το μετάλλιο Max Planck από την Γερμανική Φυσική Εταιρεία (Deutsche Physikalische Gesellschaft). Το 1960 πήρε το βραβείο Fritz London.
Το 1962 του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής για την ανάπτυξη της θεωρίας της υπερρευστότητας που εξηγεί όλες τις παράδοξες ιδιότητες του υγρού ηλίου (He II) σε θερμοκρασίες κάτω των 2,17 K (−270,98 °C).
Τον ίδιο χρόνο μοιράστηκε το βραβείο Lenin για τις Επιστήμες με τον E.M. Lifshitz.
Ακόμη, του είχε απονεμηθεί ο τίτλος του μέλους από πολλές επιστημονικές ενώσεις (Danish Royal Academy of Sciences, Royal Society of London, Netherlands Royal Academy of Sciences, American Academy of Arts and Sciences, Physical Society of France, National Academy of Sciences of the U.S.A.).

Προς τιμή του έχει δοθεί το όνομά του σ' ένα κρατήρα της Σελήνης (Landau crater) και και στον αστεροειδή 2142 Landau.

Είχε παντρευτεί το 1937 με την Kora T. Drobanzeva, αλλά ήταν οπαδός και προπαγάνδιζε υπέρ του ελεύθερου έρωτα, κάτι που δεν ενθουσίαζε τη σύζυγό του. Κατά τη διάρκεια της ζωής του λέγεται, ότι χρειάστηκε να νοσηλευτεί  6 φορές στο ψυχιατρικό νοσοκομείο Kashchenko, χωρίς τη θέλησή του. 
Το 1957 στάλθηκε από την KGB στην Κεντρική Επιτροπή του Σοβιετικού Κομμουνιστικού Κόμματος μια μακρά αναφορά σχετικά με τις απόψεις του Λαντάου για την σοβιετική εισβολή στην Ουγγαρία το 1956, τον Λένιν και ότι εκείνος ονόμαζε "κόκκινο φασισμό".

Στις 7 Ιανουαρίου 1962, στη Μόσχα, το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Λαντάου συγκρούσθηκε με βυτιοφόρο με αποτέλεσμα να τραυματιστεί σοβαρά στο κεφάλι και να μείνει σε κώμα για περίπου τρεις μήνες. Παρά το γεγονός ότι συνήλθε, ποτέ δεν κατάφερε να επανέλθει στην προηγούμενη πνευματική του κατάσταση και δημιουργικότητα. 
Πέθανε στη Μόσχα στις 1 Απριλίου 1968, σε ηλικία 60 ετών, μετά από εγχείρηση στην κοιλιακή χώρα για απόφραξη αρτηρίας, που όμως ήταν επιπλοκή του τραυματισμού του στο αυτοκινητικό ατύχημα. Θάφτηκε στο κοιμητήριο Νοβοντέβιτσι της Μόσχας.

Πηγή: Today in Science History

Παρασκευή, 20 Ιανουαρίου 2017

(Και άλλες)... 30 Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής στο Δυναμικό Ηλεκτρισμό με το Πρόγραμμα Hot Potatoes.




Φυσική Β' Λυκείου Γεν. Παιδείας

Στο αρχείο θα βρείτε 30 ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής από την ύλη της Β' Λυκείου Γενικής Παιδείας σχετικά με το Ηλεκτρικό ρεύμα, τις Αντιστάσεις και τις Ηλεκτρικές πηγές.

Οι ερωτήσεις προέρχονται από την πλατφόρμα της "Τράπεζας Θεμάτων" του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) του Υπουργείου Παιδείας και συμπληρώνουν μια παρόμοια ανάρτηση που έκανα πριν λίγες μέρες με 35 ερωτήσεις.

Μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε το αρχείο από  ΕΔΩ .

Το προηγούμενο αρχείο των 35 ερωτήσεων μπορείτε να το βρείτε και να το κατεβάσετε από  ΕΔΩ.

Μπορείτε να βρείτε κι άλλη παλαιότερη ανάρτησή μου με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής στο Δυναμικό Ηλεκτρισμό, με το πρόγραμμα Hot Potatoes,  ΕΔΩ .

Τετάρτη, 18 Ιανουαρίου 2017

Σαν σήμερα ... 1880 γεννήθηκε ο Αυστριακός φυσικός Paul Ehrenfest.



Σαν σήμερα, στις 18 Ιανουαρίου 1880, γεννήθηκε στη Βιέννη της Αυστρίας ο θεωρητικός φυσικός Paul Ehrenfest. Ήταν ο νεότερος από τους 5 γιους του Sigmund Ehrenfest και   της Johanna Jellinek που μετά το γάμο τους μετακόμισαν στη Βιέννη από το Loštice της Μοραβίας (Τσεχία). 
Ως παιδί ο Πάουλ ήταν ασθενικής κράσης και υπέφερε από ζαλάδες. Επιπλέον υπέφερε από τα πειράγματα των άλλων παιδιών λόγω της εβραϊκής καταγωγής του. Συνήθως τα άλλα αδέρφια του (ο μεγαλύτερος αδερφός Arthur ήταν 17 χρόνια μεγαλύτερος από τον Πάουλ) τον έσωζαν από δύσκολες καταστάσεις και αυτά ήταν που τον ώθησαν στη μελέτη.  
Μέχρι τα έξι του είχε μάθει να γράφει, να διαβάζει και να υπολογίζει. Τότε, το 1886 ξεκίνησε το δημοτικό που ολοκλήρωσε το 1890 με εξαιρετική επίδοση. Εκείνη τη χρονιά όμως έχασε τη μητέρα του από καρκίνο του στήθους και ο πατέρας του (που επίσης είχε προβλήματα υγείας) σύντομα παντρεύτηκε την κουνιάδα του που ήταν στην ίδια ηλικία με το γιο του Arthur.
Το 1890 ο Paul ξεκίνησε το γυμνάσιο στο Akademisches Gymnasium, αλλά αργότερα πήγε στο Franz Josef Gymnasium.  Όμως η ζωή του δεν ήταν καλή λόγω των ψυχικών προβλημάτων που αντιμετώπιζε, ενώ το 1896 έχασε και τον πατέρα του. Το 1899 τελείωσε το γυμνάσιο έχοντας πολύ αρνητική εμπειρία από τη φοίτησή του. (Αργότερα επέλεξε τα δικά του παιδιά να έχουν εκπαίδευση στο σπίτι). 
Τον Οκτώβριο 1899 έγινε φοιτητής στο Τεχνικό Ινστιτούτο (Technische Hochschule) της Βιέννης σπουδάζοντας χημεία, ενώ συγχρόνως γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης. Εκεί για δύο χρόνια παρακολούθησε τις παραδόσεις του Ludwig Boltzmann στην κινητική θεωρία στη θερμοδυναμική. Φαίνεται ότι ο Boltzmann επέδρασε θετικά στον Έρενφεστ και αφενός η μίζερη ζωή του βρήκε ενδιαφέρον στα μαθηματικά και τη φυσική, αφετέρου ο τρόπος διδασκαλίας αποτέλεσε έμπνευση στη δική του περίοδο διδασκαλίας.

Το 1901 συνέχισε σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Göttingen, όπου συνάντησε τη μετέπειτα σύζυγό του, Ρωσίδα μαθηματικό Tatyana Afanasyeva.  
Το 1903, σ' ένα σύντομο ταξίδι του στο Leiden της Ολλανδίας, γνωρίστηκε με τον H.A. Lorentz. Μετά 18 μήνες στο Göttingen, το 1904 επέστρεψε στη Βιέννη απ' όπου τον Ιούνιο 1904 πήρε το διδακτορικό του.  
Στις 21 Δεκεμβρίου 1904 παντρεύτηκαν με την Tatyana στη Βιέννη κι έκαναν δύο κορίτσια και δύο αγόρια. 
To 1905, ο Έρενφεστ δημοσίευσε μια εργασία πάνω στη  θεωρία του Planck για την ακτινοβολία μέλανος σώματος.
Το Σεπτέμβριο 1906 γύρισε στο Göttingen ψάχνοντας για δουλειά. Όμως εκεί σοκαρίστηκε μαθαίνοντας την αυτοκτονία του Μπόλτζμαν. 
Το 1907, το ζεύγος Έρενφεστ μετακόμισε στην Αγ. Πετρούπολη. Εκεί ο Πάουλ ήρθε σ' επαφή με τους Tamarkin, Friedmann, Steklov και άλλους φυσικούς ελπίζοντας σε κάποια πανεπιστημιακή θέση, χωρίς όμως να τα καταφέρει. Σ' αυτό το διάστημα ο Πάουλ πήρε μάστερ στη φυσική από το Πανεπιστήμιο της Αγ. Πετρούπολης, ενώ παράλληλα δούλευε με τη γυναίκα του πάνω σ' ένα άρθρο στατιστικής μηχανικής που του είχε αναθέσει ο Felix Klein από το Göttingen.   
Το 1911 δημοσίευσε στο περιοδικό Annalen der Physik μία σημαντική εργασία πάνω στις βασικές αρχές της κβαντικής θεωρίας. Τον Ιανουάριο 1912 ξεκίνησε μια περιοδεία σε πολλά πανεπιστήμια της Γερμανίας, Αυστρίας, Τσεχίας ψάχνοντας μια θέση. Στη διάρκεια αυτού του ταξιδιού έμαθε ότι ο Poincaré είχε δημοσιεύσει μια εργασία στην κβαντική θεωρία, στην οποία κατέληγε σε παρόμοια αποτελέσματα με τη δική του. Επιστρέφοντας στην Αγ. Πετρούπολη πληροφορήθηκε ότι ο Poincaré είχε δημοσιεύσει την εργασία του προτού να μπορέσει ν' αποδείξει τη δική του συμβολή στην κβαντική θεωρία.
Τελικά η τύχη τού χαμογέλασε. Ο Lorentz επρόκειτο ν' αποχωρήσει και ο Sommerfeld πρότεινε τον Ehrenfest με τα παρακάτω λόγια: "Διδάσκει σαν άρχοντας. Σπάνια έχω ακούσει έναν άνθρωπο να μιλά με τέτοια γοητεία και λάμψη. Σημαντικές φράσεις, πνευματώδη σημεία και διαλεκτική είναι στη διάθεση του να διατυπωθούν μ' έναν εξαιρετικό τρόπο......  Ξέρει πώς να κάνει τα πιο δύσκολα πράγματα συγκεκριμένα και σαφή. Τα μαθηματικά επιχειρήματα χρησιμοποιούνται από αυτόν με εύκολα κατανοητές εικόνες."
Έτσι, στις 29 Σεπτεμβρίου 1912 ο Έρενφεστ έλαβε τηλεγράφημα που του ανακοίνωνε ότι είχε γίνει καθηγητής φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Leiden. Έμεινε εκεί μέχρι το τέλος της καριέρας του.

Μεταξύ της πολλαπλής συμβολής του Έρενφεστ στην κβαντική στατιστική, ήταν η κατανόηση της φύσης των φωτονίων και των ιδιοτήτων τους, όπως προέκυπτε από το νόμο ακτινοβολίας του Planck. Εργάστηκε στην κβαντική θεωρία που αφορούσε τα περιστρεφόμενα σώματα. Είχε σημαντική συνεισφορά στη Στατιστική Φυσική, την Κβαντομηχανική (θεώρημα του Έρενφεστ), τη Θερμοδυναμική και τις μετατροπές φάσεων.

Παρά τη χαμηλή αυτοεκτίμησή του, ο Έρενφεστ ήταν εξαιρετικός δάσκαλος και προσπαθούσε να βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τους φοιτητές του. Αν εκτιμούσε ότι ο ίδιος δεν μπορούσε να τους προσφέρει περισσότερα, τους εμψύχωνε και τους προέτρεπε να μεταβούν σε άλλα εκπαιδευτικά ιδρύματα στην Ευρώπη. Κατά τον Αϊνστάιν, με τον οποίο ήταν προσωπικός φίλος και ο Έρενφεστ τον θεωρούσε αδερφό του, ήταν ο καλύτερος δάσκαλος της γενιάς του. 
Όμως, ο Έρενφεστ δεν ήθελε να συμβαδίσει με την επανάσταση της Κβαντομηχανικής την οποία θεωρούσε λανθασμένη. 

Μετά τη γέννηση (1918) του τέταρτου παιδιού του Vassily ('Wassik') που έπασχε από σύνδρομο Down, η έντονη στενοχώρια για την εξέλιξη του παιδιού του, του επανέφεραν την κατάθλιψη. Ήταν μια κατάσταση που με την πάροδο του χρόνου χειροτέρευε. 

Τον Αύγουστο 1932, ο Αϊνστάιν, βλέποντας την κατάσταση του φίλου του, έγραψε στη Διοίκηση του Πανεπιστημίου του Leiden εκφράζοντας την έντονη ανησυχία του και πρότεινε τρόπους για να μειωθεί ο φόρτος εργασίας του Έρενφεστ.
Όμως τα πράγματα είχαν προχωρήσει πολύ.

Στις 25 Σεπτεμβρίου 1933, ο Πάουλ Έρενφεστ οπλισμένος μ' ένα πιστόλι επισκέφτηκε το γιο του Wassik στην κλινική που νοσηλευόταν στο Άμστερνταμ και τον πυροβόλησε. Στη συνέχεια γύρισε το όπλο στον εαυτό του και πυροβολήθηκε. Ο Wassik εξέπνευσε λίγες ώρες αργότερα από τον πατέρα του.

Δευτέρα, 16 Ιανουαρίου 2017

Σαν σήμερα ...1967 πέθανε ο Robert Van de Graaff.



Σαν σήμερα, στις 16 Ιανουαρίου 1967, πέθανε ο Robert Jemison Van de Graaff  στη Βοστώνη της Μασαχουσέτης, σε ηλικία 66  ετών.

Ο Van de Graaff υπήρξε πρωτοπόρος στο πεδίο της πυρηνικής φυσικής, καθώς ανακάλυψε μερικά από τα πρώτα τμήματα των επιταχυντών. Ευρύτερα έγινε γνωστός από την περίφημη ηλεκτροστατική γεννήτρια που φέρει το όνομά του και για την οποία κάθε φυσικός της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης θεωρούσε τον εαυτό του τυχερό αν είχε στο σχολείο του. Βέβαια, αναφέρομαι στις μηχανές Van de Graaff της εποχής '60, '70 που υπήρχαν στα παλιά σχολεία (είχα την τύχη να έχω μια τέτοια μηχανή στο 39ο Λύκειο της Αθήνας στη δεκαετία του '80) και όχι στις κινέζικες του '90 που ήταν για πέταμα! 

Ο Van de Graaff γεννήθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 1901, στην Tuscaloosa της Αλαμπάμα. Ήταν ο μικρότερος από τέσσερα αγόρια, με γονείς που είχαν Ολλανδική καταγωγή. 
Το 1922 ο Van de Graaff πήρε το μπάτσελορ και το 1923 το μάστερ από το Πανεπιστήμιο της Alabama, ως μηχανολόγος μηχανικός. Μετά την αποφοίτησή του δούλεψε για ένα χρόνο ως μηχανικός στην Alabama Power Co.
Το 1924 ταξίδεψε στην Ευρώπη για να σπουδάσει ατομική φυσική στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης στο Παρίσι και στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, απ' όπου πήρε μπάτσελορ στη φυσική το 1926. Το 1928 ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στην Οξφόρδη.
Την περίοδο που ήταν στην Οξφόρδη ήρθε σ' επαφή με το έργο του Ernest Rutherford στην πυρηνική φυσική και κατέληξε στο συμπέρασμα πως για να προωθηθεί η έρευνα της σωματιδιακής φυσικής έπρεπε να επιτευχθούν μεγάλη επιτάχυνση των σωματιδίων και υψηλές διαφορές δυναμικού.

Το 1929 επιστρέφοντας στις ΗΠΑ με το σχέδιο ενός σωματιδιακού επιταχυντή στο μυαλό του, συνεργάστηκε με το Εργαστήριο Φυσικής Palmer στο Πανεπιστήμιο του Princeton.

Εκεί κατασκεύασε το πρώτο μοντέλο ενός "ηλεκτροστατικού επιταχυντή" που μπορούσε να επιτύχει διαφορά δυναμικού (τάση) 80000 V. Γι' αυτό το απλοϊκό πρωτότυπο είχε χρησιμοποιήσει μια φτηνή μεταξωτή κορδέλα ως ιμάντα μεταφοράς φορτίου, που εκινείτο ανάμεσα σε δύο μεταλλικά ρουλεμάν. 
Μέχρι το Νοέμβριο του 1931 είχε βελτιώσει τη μηχανή του καταφέρνοντας να την κάνει να παράγει ένα εκατομμύριο βολτ (1 MV) και την παρουσίασε στο εναρκτήριο δείπνο του Αμερικάνικου Ινστιτούτου Φυσικής. Την ίδια χρονιά παρουσίασε μια εργασία του για τον ηλεκτροστατικό επιταχυντή στην Αμερικάνικη Ένωση Φυσικής (APS).

Το 1932, λίγο μετά την πρώτη επίδειξη του μοντέλου του Van de Graaff, οι John D. Cockcroft και Ernest Walton εργαζόμενοι στο περίφημο Cavendish Laboratory του Cambridge, έφτιαξαν το δικό τους σωματιδιακό επιταχυντή χρησιμοποιώντας ηλεκτρικά κυκλώματα πολλαπλασιασμού της τάσης για παραγωγή ενέργειας. Αυτή η συσκευή ήταν ογκώδης, αλλά το κυριότερο δεν έδινε μεγάλα περιθώρια για δημιουργία μεγάλης τάσης.

Ο Van de Graaff από το 1932 έως το 1934 εργάστηκε ως βοηθός ερευνητής στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (MIT), όπου το 1934 έγινε επίκουρος καθηγητής, μένοντας εκεί μέχρι το 1960.  
Στις 28 Νοεμβρίου 1933 παρουσίασε μια βελτιωμένη εκδοχή της μηχανής του που μπορούσε να παράγει τάση επτά εκατομμυρίων βολτ (7 MV).  
Τον Φεβρουάριο 1935 πήρε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για τη γεννήτρια Van de Graaff, αλλά εκείνη την εποχή κανείς δεν ενδιαφέρθηκε σοβαρά γι' αυτή την ανακάλυψη, πλην του Nikola Tesla που έγραψε το 1934 σχετικό άρθρο στην επιθεώρηση Scientific American.

Πρώτη η Ιατρική Σχολή του Harvard το 1937 χρησιμοποίησε την μηχανή για την παραγωγή ακτίνων Χ. Την ίδια χρονιά, στην Παγκόσμια Έκθεση στο Παρίσι εγκαταστάθηκε για επίδειξη μια τεράστια γεννήτρια Van de Graaff στο Palais de la Decouverte, υπό τη διεύθυνση του Frederic Joliot.

Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Van de Graaff ήταν διευθυντής του «Ραδιογραφικού Σχεδίου Υψηλών Τάσεων» (High Voltage Radiographic Project). Τη δεκαετία του 50 ίδρυσε την «Μηχανολογική Εταιρεία Υψηλών Τάσεων» (High Voltage Engineering Corporation) με τον John G. Trump, θείο του κτηματομεσίτη Donald Trump, νέου προέδρου των ΗΠΑ

Το 1965, η Αμερικάνικη Ένωση Φυσικής τον τίμησε με το βραβείο T. Bonner για την ανάπτυξη των ηλεκτροστατικών επιταχυντών.

Ο Van de Graaff πέθανε στη Βοστώνη της Μασαχουσέτης στις 16 Ιανουαρίου 1967, σε ηλικία 66 ετών, έχοντας κατοχυρώσει συνολικά επτά πατέντες για τις ηλεκτρικές του εφευρέσεις.

Την εποχή που πέθανε ο Van de Graaff, ήδη λειτουργούσαν 500 μεγάλοι σωματιδιακοί επιταχυντές Van de Graaff σε 30 χώρες στον κόσμο.

Πηγές: Today in Science History,  APS

Κυριακή, 15 Ιανουαρίου 2017

Σαν σήμερα ...1908 γεννήθηκε ο Edward Teller, "πατέρας" της υδρογονοβόμβας.



Σαν σήμερα, στις 15 Ιανουαρίου 1908, γεννήθηκε στη Βουδαπέστη της τότε Αυστροουγγαρίας ο Ede Teller (μετέπειτα στις ΗΠΑ έγινε Edward) από τον δικηγόρο Max Teller και τη Γερμανίδα πιανίστα Ilona Teller.
Ο Τέλερ ήταν από τα παιδιά που άργησαν να μιλήσουν (μίλησε μετά τα 3 χρόνια καταφέρνοντας να φτιάχνει κατευθείαν προτάσεις), αλλά είχε ιδιαίτερη ικανότητα να κάνει με το μυαλό του υπολογισμούς με μεγάλους αριθμούς. 
Μαθήτευσε σε ιδιωτικά σχολεία της Βουδαπέστης, αλλά η διάλυση της Αυστροουγγαρίας μετά τον Α' Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο προκάλεσε πολιτικές αναταραχές που επηρέασαν έντονα τον νεαρό Έντε.
Το 1926  αναγκάστηκε να φύγει από τη Βουδαπέστη για να σπουδάσει στη Γερμανία, γιατί υπήρχαν περιορισμοί (numerus claususστον αριθμό των εβραϊκής καταγωγής φοιτητών που γράφονταν σε πανεπιστήμια της Ουγγαρίας.
Ξεκίνησε για να σπουδάσει χημικός μηχανικός στο Πανεπιστήμιο της Καρλσρούης, αλλά το 1928 πήρε μεταγραφή για το Πανεπιστήμιο του Μονάχου θέλοντας να συνεχίσει σπουδές στην κβαντική φυσική. Στο Μόναχο είχε ένα τροχαίο ατύχημα που τον υποχρέωσε στην υπόλοιπη ζωή του να φορά προσθετικό μέλος στο δεξί του πόδι.
Το 1930 πήρε το διδακτορικό του στην κβαντική φυσική από το Πανεπιστήμιο της Λειψίας, υπό την επίβλεψη του Werner Heisenberg. Εκείνη τη χρονιά γνωρίστηκε με τους μετέπειτα διάσημους Ρώσους φυσικούς George Gamow και Lev Landau. Επίσης, η φιλία του με τον Τσέχο φυσικό George Placzek τον οδήγησε στη γνωριμία του με τον Enrico Fermi στη Ρώμη το 1932 που αποτέλεσε την αρχή της γνωριμίας του με την πυρηνική φυσική.

Το 1930 ο Τέλερ μετακινήθηκε στο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν, όπου η παρουσία των Max Born και James Franck το είχε κάνει σπουδαίο ερευνητικό κέντρο στην κβαντική φυσική. Τον Ιανουάριο 1933, βλέποντας ότι η Γερμανία γινόταν επικίνδυνη για τους εβραίους λόγω των ναζί, μετακινήθηκε για λίγο στην Αγγλία και από εκεί για ένα χρόνο στην Κοπεγχάγη όπου εργάσθηκε δίπλα στο Niels Bohr. Τον Φεβρουάριο 1934 παντρεύτηκε την φίλη του από παλιά Augusta Maria "Mici" Harkanyi και τον Σεπτέμβριο 1934 επέστρεψε στην Αγγλία.

Το 1935 ο Τέλερ προσκλήθηκε στις ΗΠΑ κι έγινε καθηγητής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο George Washington της Ουάσιγκτον. Εκεί συνεργάστηκε μέχρι το 1941 με τον Gamow ασχολούμενος με τα πεδία της κβαντικής και πυρηνικής φυσικής.
Το 1941 πήρε την Αμερικάνικη υπηκοότητα και το ενδιαφέρον του στράφηκε στην πυρηνική σύντηξη και πυρηνική σχάση

Ίσως η πιο σημαντική συμβολή του Τέλερ μέχρι τότε να ήταν η διαλεύκανση το 1939 του φαινομένου Jahn-Teller που περιγράφει τη γεωμετρική παραμόρφωση που υφίστανται νέφη ηλεκτρονίων κάτω από ορισμένες συνθήκες. Επίσης, το 1938 συμμετείχε στη διατύπωση της θεωρίας BET (Brunauer-Emmett-Teller).

Το 1942, μετά από πρόσκληση του Robert Oppenheimer, ξεκίνησε να εργάζεται για το Πρόγραμμα Μανχάταν (πυρηνικό πρόγραμμα των ΗΠΑ) στην αρχή συνεργαζόμενος με τον Leo Szilard στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου και μετά, το 1943 στο Λος Άλαμος, ως επικεφαλής ομάδας στο τμήμα της Θεωρητικής Φυσικής. Όμως, η επιμονή του για την προώθηση κατασκευής της βόμβας Υδρογόνου τον έφερε σε αντιπαράθεση με τους άλλους επιστήμονες, ιδιαίτερα με τον επικεφαλής του τμήματος Hans Bethe. 

Το 1946 ο Τέλερ έφυγε από το Λος Άλαμος και επέστρεψε στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου. Όταν τον Αύγουστο 1949 η Σοβιετική Ένωση έκανε την πρώτη δοκιμή ενός νέου ατομικού όπλου, ο Τέλερ προσπάθησε να πείσει για την ανάγκη κατασκευής της βόμβας Υδρογόνου. Το 1950 επέστρεψε στο Λος Άλαμος για να εργαστεί σ' αυτό το πρόγραμμα. 
Τον Μάρτιο 1951, αυτός με τον μαθηματικό Stanislaw Ulam πρότειναν ένα καινούριο σχέδιο για την κατασκευή της βόμβας Υδρογόνου, που θα μπορούσε να δουλέψει. Όμως, το 1952 αποχώρησε πάλι από το Λος Άλαμος, επειδή δεν επελέγη επικεφαλής του προγράμματος. Σύντομα βρέθηκε στο Lawrence Livermore National Laboratory που μόλις είχε δημιουργηθεί στην Καλιφόρνια και αποτέλεσε ένα αντίπαλο στο Λος Άλαμος εργαστήριο για την έρευνα σε πυρηνικά όπλα.

Το 1954 ο Τέλερ, μόνον αυτός από την επιστημονική κοινότητα, κατέθεσε ενάντια στον Οπενχάιμερ στην περίφημη υπόθεση "Oppenheimer security hearing" ("ακρόαση ασφαλείας Οπενχάιμερ") στο τέλος της οποίας ο Οπενχάιμερ έχασε το "επίπεδο ασφαλείας" που είχε και απομακρύνθηκε από το αμερικανικό πυρηνικό πρόγραμμα. 

Μετά την κατάθεσή του κατά του Οπενχάιμερ, ο Τέλερ απομονώθηκε από τη μεγάλη πλειοψηφία των συναδέλφων του, αλλά εξακολούθησε να χαίρει εκτίμησης από κυβερνητικούς και στρατιωτικούς κύκλους των ΗΠΑ.

Συνέχισε να εργάζεται ως Διευθυντής του Livermore Laboratory μέχρι το 1960, οπότε μετακινήθηκε στο Berkeley, εργαζόμενος ως καθηγητής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας και στο Εργαστήριο Διαστημικών Επιστημών (Space Sciences Laboratory - SSL) που δημιούργησε.
Τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας 1960 εργάστηκε δραστήρια ενάντια στην απαγόρευση των πυρηνικών δοκιμών.  

Το 1975 συνταξιοδοτήθηκε από το πανεπιστήμιο του Berkeley και από το Εργαστήριο SSL και του απονεμήθηκε ο τιμητικός τίτλος του Διευθυντή Emeritus από το Livermore Laboratory.

Μετά την αλλαγή του καθεστώτος το 1989 στην Ουγγαρία, επέστρεψε εκεί αρκετές φορές κι ενδιαφέρθηκε για τις πολιτικές αλλαγές που συνέβαιναν στη χώρα.

Στη διάρκεια της ζωής του ο Τέλερ τιμήθηκε με πολλά επιστημονικά και κυβερνητικά βραβεία.

Ο Έντουαρντ Τέλερ πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 2003, σε ηλικία 95 ετών, στο Stanford της Καλιφόρνιας, δύο ημέρες μετά από καρδιακή προσβολή που υπέστη. 

Η τελευταία του εργασία με τον Ralph Moir δημοσιεύθηκε μετά το θάνατό του, το 2005 και είχε ως θέμα την κατασκευή αντιδραστήρα υγρού φθοριούχου θορίου


35 Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής στο Δυναμικό Ηλεκτρισμό με το Πρόγραμμα Hot Potatoes.



Φυσική Β' Λυκείου Γεν. Παιδείας

Στο αρχείο θα βρείτε 35 ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής από την ύλη της Β' Λυκείου Γενικής Παιδείας σχετικά με το Ηλεκτρικό ρεύμα, τις Αντιστάσεις και τις Ηλεκτρικές πηγές.

Οι ερωτήσεις προέρχονται από την πλατφόρμα της "Τράπεζας Θεμάτων" του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) του Υπουργείου Παιδείας.

Μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε το αρχείο από  ΕΔΩ .

Μπορείτε να βρείτε κι άλλη παλαιότερη ανάρτησή μου με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής στο Δυναμικό Ηλεκτρισμό, με το πρόγραμμα Hot Potatoes,  ΕΔΩ .

Σάββατο, 14 Ιανουαρίου 2017

Σαν σήμερα ...1978 η NASA ανακοινώνει την πρώτη ομάδα γυναικών αστροναυτών.


(αριστ. προς δεξ.) Shannon W. Lucid, Margaret Rhea Seddon,
Kathryn D. Sullivan, Judith A. Resnik, Anna L. Fisher και Sally K. Ride.

Σαν σήμερα, στις 14 Ιανουαρίου 1978, η NASA ανακοίνωσε τα ονόματα 35 υποψηφίων αστροναυτών (NASA Astronaut Group 8), μεταξύ των οποίων περιλαμβανόταν η πρώτη ομάδα γυναικών που επίσημα θα ανήκε σε μια νέα τάξη αστροναυτών.

Η παραπάνω φωτογραφία δείχνει τις 6 γυναίκες αστροναύτες τον Ιανουάριο 1978, στην αρχή της εκπαίδευσής τους. Και οι 6 αυτές γυναίκες τα επόμενα χρόνια ταξίδεψαν στο διάστημα τουλάχιστον σε μία αποστολή.

Το 1983, η Sally Ride (τέλος δεξιά) έγινε η πρώτη Αμερικανίδα που ταξίδεψε στο διάστημα, 20 χρόνια μετά την πτήση της Ρωσίδας Valentina Tereshkova σε τροχιά γύρω από τη Γη. 

Βέβαια πρέπει να πούμε ότι, παρά το γεγονός ότι αυτές οι έξι γυναίκες αποτέλεσαν επίσημα μέρος μιας τάξης αστροναυτών, δεν ήταν οι πρώτες Αμερικανίδες που είχαν εκπαιδευτεί για αστροναύτες. Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, μια άλλη ομάδα γυναικών που επονομάζονταν "Mercury 13" είχαν επιλεγεί για εκπαίδευση αστροναύτη.
Η Geraldyn (Jerrie) Cobb ήταν η πρώτη Αμερικανίδα που είχε επιλεγεί το 1960 για εκπαίδευση αστροναύτη και ακολούθησε η επιλογή 12 ακόμη γυναικών, που η Cobb χαϊδευτικά αποκαλούσε FLATs, επειδή η NASA ονόμαζε αυτό το εκπαιδευτικό πρόγραμμα "Fellow Lady Astronaut Trainees" ("Συνεργαζόμενες Γυναίκες Αστροναύτες σε Εκπαίδευση").
Όλες οι γυναίκες που είχαν επιλεγεί ήταν πιλότοι και ενίοτε υποβλήθηκαν σε παράξενες δοκιμασίες που είχαν επινοηθεί για να αξιολογηθεί η ικανότητα ενός ατόμου στις αυξημένες απαιτήσεις μιας διαστημικής πτήσης. Οι 13 αυτές γυναίκες ποτέ δεν εκπαιδεύτηκαν ως ομάδα και δυστυχώς σε καμία από τις γυναίκες του "Mercury 13" δεν δόθηκε η ευκαιρία να βρεθεί στο διάστημα. 
Για το πρόγραμμα "Mercury 13" έχουν γραφεί δύο βιβλία: 
Παρά το γεγονός ότι οι Σοβιετικοί έστειλαν την πρώτη γυναίκα στο διάστημα, δεν στήριξαν θερμά την εκπαίδευση και αποστολή γυναικών αστροναυτών. Από τις 19 γυναίκες-αστροναύτες της Σοβιετικής Ένωσης ή της Ρωσίας που είχαν εκπαιδευτεί, μόλις σε 4 δόθηκε η δυνατότητα μιας αποστολής. Η τελευταία διαστημική πτήση από τη Ρωσίδα κοσμοναύτη Yelena Serova έγινε το 2014.  

Η τάξη αστροναυτών του 1978 ήταν η πρώτη καινούρια ομάδα που είχε επιλεγεί από τη NASA, μετά το 1969. Η Judith Resnik έγινε το 1984 η πρώτη Αμερικανοεβραία στο διάστημα και σκοτώθηκε το 1986 στην τραγική έκρηξη του Challenger. Η Kathryn Sullivan έγινε η πρώτη Αμερικανίδα που έκανε διαστημικό περίπατο και μαζί με τη Ride έγινε το πρώτο γυναικείο δίδυμο σε κοινή διαστημική αποστολή. Η Shannon Lucid έγινε η πρώτη Αμερικανίδα που επισκέφτηκε το διαστημικό σταθμό Mir. Μάλιστα η Lucid γεννήθηκε σαν σήμερα, στις 14 Ιανουαρίου 1943.

Το 2013 η NASA ανακοίνωσε το τελευταίο πρόγραμμα εκπαίδευσης 8 νέων αστροναυτών, με 4 γυναίκες μέσα στην ομάδα. Ήταν το καλύτερο ποσοστό (50%) των γυναικών αστροναυτών μέσα στην ίδια τάξη.

Μέχρι τις 6 Ιουλίου 2016, από τους 537 συνολικά αστροναύτες που έχουν βγει στο διάστημα, οι 60 ήταν γυναίκες. 

Πηγή: NASA

Παρασκευή, 13 Ιανουαρίου 2017

Σαν σήμερα ...1864 γεννήθηκε ο Wilhelm Wien που διατύπωσε το νόμο της μετατόπισης.


Ο Wien το 1913 όταν έγινε πρύτανης στο Würzburg.

Σαν σήμερα, στις 13 Ιανουαρίου 1864, γεννήθηκε ο Wilhelm Carl Werner Otto Fritz Franz Wien στο χωριό Gaffken κοντά στο Fischhausen της τότε Ανατολικής Πρωσίας (σήμερα Primorsk της περιοχής του Kaliningrad της Ρωσίας).
Ήταν το μοναδικό παιδί του ιδιοκτήτη γης Carl Wien και της συζύγου του Caroline Gertz.
Το 1866 η οικογένεια Wien μετακόμισε σε μια μικρή φάρμα στο Drachenstein, κοντά στο Rastenburg (σημ. Rastembork ανήκει στην Πολωνία). 
Στα πρώτα χρόνια εκπαιδεύτηκε στο σπίτι από ιδιώτη δάσκαλο και το 1879 γράφτηκε σε σχολείο του Rastenburg, απ' όπου όμως σύντομα απομακρύνθηκε λόγω του χαμηλού επίπεδου εκπαίδευσης που είχε. Αργότερα, το 1880, παρακολούθησε το σχολείο της πόλης Heidelberg, απ΄όπου αποφοίτησε το 1882.
Την ίδια χρονιά γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο του Göttingen για να σπουδάσει μαθηματικά και φυσικές επιστήμες, ενώ παράλληλα γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου για να σπουδάσει φυσική (το γερμανικό εκπαιδευτικό σύστημα παρείχε τέτοιες δυνατότητες). 
Από το 1883 μέχρι το 1885 σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου υπό την εποπτεία του Hermann von Helmholtz, εργαζόμενος συγχρόνως στο εργαστήριό του.
Το 1886 πήρε το διδακτορικό του με εργασία πάνω στη διάθλαση του φωτός σε μέταλλα και την επίδραση διαφόρων υλικών στο χρώμα διαθλώμενου φωτός.

Μετά το διδακτορικό επέστρεψε στην οικογενειακή φάρμα, που στο μεταξύ είχε πάθει ζημιές από πυρκαγιά.Τα επόμενα τέσσερα χρόνια, παράλληλα με την προσωπική του μελέτη στη φυσική, προσπάθησε να ορθοποδήσει τη φάρμα χωρίς όμως να το καταφέρει, κάτι που τον ανάγκασε να την πουλήσει το 1890. 

Το 1890 τον πήρε ο Helmholtz ως βοηθό του στο καινούριο Ινστιτούτο Φυσικής στο Charlottenburg. Από το 1896 μέχρι το 1899 υπηρέτησε στη σχολή Rheinisch-Westfälische Technische Hochschule (RWTH) του Πανεπιστημίου του Aachen και στο Πανεπιστήμιο του Giessen.

Εκείνη την εποχή οι εργαστηριακές μετρήσεις έδειχναν ότι καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία ενός σώματος, το μήκος κύματος λmax φαίνεται να ελαττώνεται. Στο επίπεδο της παρατήρησης, αν σε κάποια θερμοκρασία γύρω στους 700 0C ένα μεταλλικό σώμα εκπέμπει δικό του φως, αυτό είναι κόκκινο, σε ψηλότερη θερμοκρασία στο εκπεμπόμενο φως κυριαρχούν μικρότερα μήκη κύματος και το χρώμα δείχνει να είναι προς το λευκό. 

Το 1893 ο Wien βασιζόμενος στις δικές του ακριβείς μετρήσεις υποστήριξε ότι το "λmax  είναι αντιστρόφως ανάλογο της θερμοκρασίας" (λmax.T = σταθ.). Ο κανόνας αυτός έχει επικρατήσει να λέγεται Wiensche Verschiebungsgesetz - Νόμος της μετατόπισης του Wien. 

Το 1896 ο Wien κατέληξε εμπειρικά στο νόμο για την ακτινοβολία του μέλανος σώματος (νόμος του Wien). Ο Max Planck, που ήταν συνεργάτης του Wien, μη πιστεύοντας εμπειρικούς νόμους, πρότεινε μια θεωρητική βάση για το νόμο του Wien στηριζόμενος στον ηλεκτρομαγνητισμό και τη θερμοδυναμική με αποτέλεσμα να γίνει ο νόμος Wien-Planck.

Ωστόσο, ο νόμος του Wien ήταν έγκυρος μόνο σε υψηλές συχνότητες και υποτίμησε την ακτινοβολία σε χαμηλές συχνότητες. Ο Planck διόρθωσε τη θεωρία και πρότεινε αυτό που σήμερα ονομάζεται νόμος του Planck, η οποία οδήγησε στην ανάπτυξη της κβαντικής θεωρίας.

Το 1898, όταν ο Wien  μελετούσε ρεύματα ιονισμένου αερίου, διαπίστωσε την ύπαρξη ενός θετικά φορτισμένου σωματιδίου με μάζα ίση με αυτή του ατόμου του υδρογόνου. Ήταν αυτό, που αργότερα το 1919, ανακάλυψε  ο Rutherford και το ονόμασε πρωτόνιο. 

Το 1900 πήγε στο Πανεπιστήμιο του Würzburg και έγινε διάδοχος του Wilhelm Röntgen στην έδρα Φυσικής. Το 1902 προσκλήθηκε να αντικαταστήσει τον Ludwig Boltzmann ως καθηγητής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας και τo 1906 προσκλήθηκε ως διάδοχος του Paul Drude στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, αλλά ο Wien αρνήθηκε και τις δύο προσκλήσεις.

Το 1911 ο Wien πήρε το βραβείο Νόμπελ Φυσικής "για τις ανακαλύψεις του που οδήγησαν στους νόμους που διέπουν την ακτινοβολία της θερμότητας".

Στο διάστημα 1913-14 έγινε πρύτανης του Πανεπιστημίου του Würzburg. Τον Απρίλιο 1913 δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Columbia των ΗΠΑ.
Το 1920 έγινε καθηγητής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου αντικαθιστώντας και πάλι τον Roentgen και στο ίδιο πανεπιστήμιο έγινε πρύτανης από το 1925 μέχρι το 1926. Στην περίοδο που ήταν στο Μόναχο επιμελήθηκε την κατασκευή ενός καινούριου ινστιτούτου φυσικής. 
Στο διάστημα από το 1906 μέχρι το θάνατό του το 1928 ήταν συνεκδότης του γερμανικού επιστημονικού περιοδικού Annalen der Physik.

Όσο ήταν στο Würzburg (έμεινε 20 χρόνια εκεί) του δόθηκε η δυνατότητα να ταξιδέψει σε πολλές χώρες στην Ευρώπη και ν' ασχοληθεί με τα αγαπημένα του, την Ιστορία και την Τέχνη.

Πέθανε ξαφνικά στο Μόναχο, στις 30 Αυγούστου 1928, σε ηλικία 64 ετών.