Πέμπτη 8 Μαρτίου 2018

Σαν σήμερα ... Αφιέρωμα για την "Ημέρα της Γυναίκας" στην πρώτη γυναίκα κοσμοναύτη, Βαλεντίνα Τερεσκόβα.



Η σημερινή ανάρτηση του "Σαν σήμερα ...",  με αφορμή τον εορτασμό για την "Ημέρα της Γυναίκας", είναι αφιερωμένη σε μια διάσημη γυναίκα κοσμοναύτη, την Βαλεντίνα (Βάλια) Βλαντιμίροβνα Τερεσκόβα (ρωσικά Валенти́на  Влади́мировна Терешко́ва), που ήταν η πρώτη γυναίκα στην Ιστορία που ταξίδεψε στο διάστημα.

Η Βαλεντίνα Τερεσκόβα γεννήθηκε στις 6 Μαρτίου 1937, στο χωριό Maslennikovo της Περιφέρειας Γιαροσλάβλ, στην κεντρική Ρωσία. 
Οι γονείς της είχαν καταγωγή από τη Λευκορωσία. Ο πατέρας της Vladimir ήταν οδηγός τρακτέρ, ενώ η μητέρα της Elena, εργάτρια σε υφαντουργείο.

Η Βαλεντίνα Τερεσκόβα την εποχή που εκπαιδευόταν ως αλεξιπτωτιστής.

Σε ηλικία 2 ετών έμεινε ορφανή από τον πατέρα της που σκοτώθηκε στο Ρωσοφινλαδικό πόλεμο του 1939. Εξαιτίας του Β' παγκοσμίου πολέμου η Βαλεντίνα πήγε σχολείο το 1945, όταν ήταν ήδη 8 ετών, αλλά το εγκατέλειψε το 1953 για να εργαστεί, συνεχίζοντας την εκπαίδευσή της με μαθήματα δι' αλληλογραφίας. 
Άρχισε να ενδιαφέρεται για τον αλεξιπτωτισμό από νεαρή ηλικία και εκπαιδεύτηκε στην πτώση με αλεξίπτωτο στην τοπική αερολέσχη, πέφτοντας για πρώτη φορά σε ηλικία 22 ετών, στις 21 Μαΐου 1959. Εκείνη την εποχή εργαζόταν ως εργάτρια σ' ένα υφαντουργείο της περιοχής. Η εμπειρία της στον αλεξιπτωτισμό οδήγησε στην επιλογή της ως υποψήφια για το διαστημικό πρόγραμμα. 
Το 1961 διορίσθηκε γραμματέας του τοπικού παραρτήματος της Κομσομόλ.

Μετά την πρώτη διαστημική πτήση του Γιούρι Γκαγκάριν το 1961, ο μηχανικός πυραύλων Σεργκέι Κορολιόβ, ο θεμελιωτής του σοβιετικού διαστημικού προγράμματος, είχε την ιδέα της αποστολής μιας γυναίκας στο διάστημα. Στις 16 Φεβρουαρίου 1962 η Βαλεντίνα Τερεσκόβα επιλέχθηκε μετά από αίτησή της για το πρόγραμμα αυτό. Στην τελική φάση, από τις 400 και πλέον υποψήφιες πέρασαν οι εξής πέντε: Τατιάνα ΚουζνετσόβαΙρίνα ΣολοβιόβαΖάνα ΓιόρκιναΒαλεντίνα Πονομαριόβα και η Τερεσκόβα. Μεταξύ άλλων οι προδιαγραφές απαιτούσαν οι υποψήφιες να είναι αλεξιπτωτίστριες κάτω των 30 ετών, με ύψος κάτω από 1,70 μέτρα και βάρος κάτω από 70 κιλά.

Με τον Νικίτα Χρουστσόφ (δεξ.)και τους κοσμοναύτες
Γιούρι Γκαγκάριν (αρ.) και Πάβελ Πόποβιτς (22 Ιουνίου 1963). 

Η ομάδα πέρασε αρκετούς μήνες εντατικής εκπαίδευσης με πτήσεις σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας, 120 πτώσεις με αλεξίπτωτο, εκπαίδευση στη διακυβέρνηση αεριωθούμενων πολεμικών αεροσκαφών τύπου Μιγκ-15 και θεωρητικά μαθήματα. Τελικά, μετά από εξετάσεις τον Νοέμβριο 1962 πέρασαν 4 υποψήφιες με τις τρεις πρώτες να είναι οι Τερεσκόβα, Σολοβιόβα και Πονομαριόβα.

Στις 21 Μαΐου 1963, η Κρατική Επιτροπή Διαστήματος της Σοβιετικής Ένωσης, με την επικύρωση του Νικίτα Χρουστσόφ, όρισε την Τερεσκόβα να κυβερνήσει το διαστημόπλοιο Βοστόκ 6Υπέρ της επιλογής της Τερεσκόβα ήταν το γεγονός ότι ο πατέρας της Βλαντίμιρ Τερεσκόφ, ήταν ήρωας πολέμου: ως λοχίας των τεθωρακισμένων και κυβερνήτης άρματος μάχης είχε σκοτωθεί στον πόλεμο κατά των Φινλανδών στην περιοχή Lemetti της Καρελίας.
Αφού παρακολούθησε την επιτυχημένη εκτόξευση του Βοστόκ 5 (με πλήρωμα τον κοσμοναύτη Valery Bykovsky) στις 14 Ιουνίου 1963, η 26χρονη Τερεσκόβα άρχισε τις τελικές προετοιμασίες για τη δική της πτήση. 
Το πρωί της 16ης Ιουνίου 1963, μαζί με την αναπληρώτριά της Σολοβιόβα φόρεσαν τις διαστημικές στολές τους και μεταφέρθηκαν στην εξέδρα εκτοξεύσεων με λεωφορείο. Αφού ολοκληρώθηκε ο έλεγχος των συστημάτων υποστήριξης ζωής και επικοινωνιών, η Τερεσκόβα κλείστηκε μέσα στον θαλαμίσκο και μετά από μια δίωρη αντίστροφη μέτρηση χωρίς κανένα απρόοπτο, το Βοστόκ 6 εκτοξεύθηκε με επιτυχία.


Με τον Γιούρι Γκαγκάριν.

Έτσι, η Τερεσκόβα έγινε η πρώτη γυναίκα στην Ιστορία που έφθασε στο διάστημα. Το όνομα κλήσης της σε αυτή την πτήση ήταν «Τσάικα» (Ча́йка, γλάρος στα ρωσικά) και αργότερα αποθανατίστηκε στο όνομα ενός αστεροειδή, του 1671 Τσάικα, που είχε ανακαλυφθεί από το 1934.
Παρότι η Τερεσκόβα αισθανόταν ναυτία και ταλαιπωρία σε μεγάλο μέρος της πτήσης, κατόρθωσε να συμπληρώσει 48 περιφορές γύρω από τη Γη και σχεδόν τρεις πλήρεις ημέρες (71 ώρες) στο διάστημα. Αφού διάνυσε 2 εκατομμύρια χιλιόμετρα, προσγειώθηκε στο Καζακστάν. Κατά τη διάρκεια της τριήμερης αποστολής της, πραγματοποίησε διάφορες δοκιμές και συνέλεξε στοιχεία για τις αντιδράσεις του γυναικείου σώματος στη διαστημική πτήση.

Λέγεται, ότι κατά τη διάρκεια της πτήσης της η Βαλεντίνα σταμάτησε να ανταποκρίνεται  στη συνομιλία με το κέντρο ελέγχου στη Γη, γιατί αποκοιμήθηκε. Τότε, ο Valery Bykovsky, που ήταν ακόμη σε πτήση και είχε δυνατότητα σύνδεσης με το διαστημόπλοιο της Τερεσκόβα, επενέβη και την επανέφερε σε δράση.

Μολονότι υπήρχαν σχέδια και για άλλες διαστημικές πτήσεις με γυναίκες, χρειάσθηκαν 19 χρόνια για να ταξιδέψει η επόμενη γυναίκα στο διάστημα (ήταν η επίσης σοβιετική Σβετλάνα Σαβίτσκαγια, το 1982). Καμιά από τις άλλες 4 της πρώτης ομάδας της Τερεσκόβα δεν πέταξε στο διάστημα και το 1969 η πρωτοπόρα αυτή ομάδα διαλύθηκε.

Η Βαλεντίνα Τερεσκόβα το 1969.

Μετά την πτήση της, η Τερεσκόβα σπούδασε στην Ακαδημία Ζουκόφσκι της Πολεμικής Αεροπορίας, απ' όπου αποφοίτησε με διάκριση ως αστροναύτης μηχανικός. Το 1977 πήρε διδακτορικό στη μηχανική. Εξαιτίας της φήμης της επιλέχθηκε για αρκετά πολιτικά αξιώματα: Από το 1966 ως το 1974 διετέλεσε μέλος του Ανωτάτου Σοβιέτ της Σοβιετικής Ένωσης, από το 1974 ως το 1989 μέλος του Προεδρείου του Ανωτάτου Σοβιέτ και από το 1969 ως το 1991 μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος της ΕΣΣΔ. Το 1997 αποστρατεύθηκε από την Πολεμική Αεροπορία και το σώμα των κοσμοναυτών με προεδρική διαταγή.

Η Βαλεντίνα Τερεσκόβα στη γαμήλια τελετή με τον Andriyan Nikolayev.

Στις 3 Νοεμβρίου 1963 η Τερεσκόβα παντρεύτηκε στη Μόσχα τον κοσμοναύτη Andriyan Nikolayev, γνωστό από τη "δίδυμη πτήση" (Vostok 3 και Vostok 4) με τον  Pavel Popovich το 1962. Ο γάμος έγινε με μεγάλη επισημότητα στο Moscow Wedding Palace με την παρουσία του Νικίτα Χρουστσόφ και κορυφαίων στελεχών της σοβιετικής κυβέρνησης και του διαστημικού προγράμματος. 
Στις 8 Ιουνίου 1964 η Τερεσκόβα γέννησε το μοναδικό τους παιδί, την Elena Andrianova Nikolaeva-Tereshkova (η οποία είναι σήμερα γιατρός και υπήρξε ο πρώτος άνθρωπος του οποίου τόσο η μητέρα όσο και ο πατέρας είχαν πετάξει στο διάστημα). Η Τερεσκόβα και ο  Nikolayev πήραν διαζύγιο το 1982. 
Η Τερεσκόβα ξαναπαντρεύτηκε με τον ορθοπεδικό Yuliy G. Shaposhnikov, ο οποίος πέθανε το 1999.

Εκτός από τις θέσεις της στο εσωτερικό της χώρας, η Τερεσκόβα είχε έντονη δραστηριότητα ως αντιπρόσωπος της ΕΣΣΔ και στο εξωτερικό. 
Έχει τιμηθεί με πολλά παράσημα και διακρίσεις όχι μόνο από την πατρίδα της, αλλά και από άλλες χώρες. 

Η Βαλεντίνα Τερεσκόβα στο Επιστημονικό Κέντρο Heureka
της Φιλανδίας, το 2002.

Ο κρατήρας Τερεσκόβα στο βόρειο ημισφαίριο της αόρατης πλευράς της Σελήνης, διαμέτρου 31 χιλιομέτρων, ονομάσθηκε έτσι προς τιμή της.

Μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ η Τερεσκόβα έχασε τα πολιτικά της αξιώματα, αλλά τίποτα από την αίγλη της. Μέχρι σήμερα οι συμπατριώτες της τη σέβονται ως ηρωίδα της Ρωσίας και για πολλούς η σημασία της στη σοβιετική και ρωσική διαστημική ιστορία υπολείπεται μόνο αυτής των Γιούρι Γκαγκάριν και Αλεξέι Λεόνοφ.

Γραμματόσημο της Ρωσίας (2013) για τα
50 χρόνια από την πτήση της Τερεσκόβα.

Το 2007 γιόρτασε τα εβδομηκοστά γενέθλιά της στην κατοικία του Ρώσου πρωθυπουργού  Βλαντίμιρ Πούτιν, όπου ήταν προσκεκλημένη. Εκεί λέγεται ότι είπε πως θα ήθελε να ταξιδέψει στον πλανήτη Άρη, ακόμα και χωρίς επιστροφή. 

Η Τερεσκόβα υπήρξε η πρώτη και μέχρι σήμερα μοναδική γυναίκα με τον βαθμό του πτεράρχου (τον ανώτατο, ισοδύναμο του στρατηγού) στη σοβιετική αλλά και στη ρωσική πολεμική αεροπορία.

Η Βαλεντίνα Τερεσκόβα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στο Novo Ogaryovo,
 γιορτάζοντας τα εβδομηκοστά γενέθλιά της, στις 6 Μαρτίου 2007.

Δείτε ένα βίντεο αφιερωμένο στη Βαλεντίνα Τερεσκόβα από το RT  (αγγλικά, διάρκεια 26').

Δείτε ένα βίντεο αφιερωμένο στη Βαλεντίνα Τερεσκόβα από το κανάλι Телестудия Роскосмоса  (ρωσικά, διάρκεια 5').

Ακούστε το τραγούδι Valentina από το συγκρότημα Komputer, αφιερωμένο στη  Βαλεντίνα Τερεσκόβα.

Ακούστε το τραγούδι Valentina από το συγκρότημα Public Service Broadcasting, αφιερωμένο στη Βαλεντίνα Τερεσκόβα. Το βίντεο περιέχει φωτογραφικά στιγμιότυπα από τη ζωή της Τερεσκόβα.

Τετάρτη 7 Μαρτίου 2018

Σαν σήμερα ... 1876, ο Alexander Graham Bell κατοχυρώνει την εφεύρεση του τηλεφώνου.


Η πατέντα με αριθμό 14465 που κατοχύρωσε
την εφεύρεση του τηλεφώνου στον Alexander Bell.

Σαν σήμερα, στις 7 Μαρτίου 1876, ο 29χρονος Alexander Graham Bell κατοχυρώνει με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας την επαναστατική του νέα εφεύρεση, το τηλέφωνο.

Ας γυρίσουμε όμως λίγο πίσω στο χρόνο για να δούμε πως έφτασε ο Bell σ' αυτή την εφεύρεση.
Ο Σκωτσέζος στην καταγωγή Alexander Bell έφτασε το 1871 στη Βοστώνη των ΗΠΑ όπου βρήκε δουλειά ως καθηγητής στο ειδικό σχολείο κωφών Pemberton.
Αξίζει νομίζω να αναφέρω ότι ο Bell γεννήθηκε σε μια οικογένεια που ενδιαφέρονταν πολύ για την ομιλία και την ακοή. Τόσο ο πατέρας του όσο και ο παππούς του ήταν καθηγητές ορθοφωνίας και σε όλη του τη ζωή ο Βell είχε ένα έντονο ενδιαφέρον στη διδασκαλία των κωφών για να καταφέρουν να επικοινωνήσουν. Η μητέρα του ήταν κωφή και αργότερα παντρεύτηκε μια από τις μαθήτριές του, την Mabel Hubbard, που ήταν επίσης κωφή. Μια από τις πιο διάσημες μαθήτριές του ήταν η Helen Keller, που όταν την γνώρισε ο Bell ως νεαρό κορίτσι δεν έβλεπε, δεν μίλαγε, ούτε άκουε. 

Alexander Graham Bell

Το 1875 ο Bell έφτιαξε το βαϊμπρόφωνο (vibraphone), όπως είχε ονομάσει το πρώτο τηλέφωνο. Το Μάρτιο του 1875 επισκέφθηκε τον διακεκριμένο Αμερικανό επιστήμονα  Joseph Henry και του εξήγησε την ιδέα του για την κατασκευή του τηλεφώνου. Ο Henry, διακρίνοντας τη σημασία μιας τέτοιας εφεύρεσης και την ποιότητα της δουλειάς του Bell, τον εμψύχωσε να συνεχίσει την προσπάθειά του. Το Σεπτέμβριο του 1875, ο Bell ξεκίνησε να γράφει τις προδιαγραφές για το τηλέφωνο. Στις 14 Φεβρουαρίου 1876 ο Alexander Bell κατάθεσε στο Γραφείο Ευρεσιτεχνιών των ΗΠΑ τα απαραίτητα έγγραφα για την κατοχύρωση διπλώματος ευρεσιτεχνίας σ' αυτόν για το τηλέφωνο.

Σχέδια του Bell για την κατοχύρωση του πρώτου τηλεφώνου.

Λίγες ώρες αργότερα, ο Elisha Gray, εφευρέτης του "μουσικού τηλέγραφου", υπέβαλε κι εκείνος στο Γραφείο Ευρεσιτεχνιών έναν φάκελο για κατοχύρωση διπλώματος ευρεσιτεχνίας για τηλέφωνο.

Έτσι, φτάνουμε στις 7 Μαρτίου 1876, που το Γραφείο Ευρεσιτεχνιών των ΗΠΑ κατοχυρώνει στον Bell την ανακάλυψη του τηλεφώνου, εκδίδοντας το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας με αριθμό 174465. Το επόμενο διάστημα ο Elisha Gray κατέθεσε πολλές αγωγές ενάντια σ' αυτή την απόφαση, δίχως όμως να καταφέρει κάτι. 

Τρεις μέρες αργότερα, στις 10 Μαρτίου 1876, ο Alexander Bell χρησιμοποιεί με επιτυχία, για πρώτη φορά δημόσια, μία συσκευή τηλεφώνου. 
Το γεγονός σημειώνεται από τον ίδιο τον Bell στο σημειωματάριο που διατηρούσε ως ημερολόγιο στο εργαστήριό του. H συνομιλία έγινε μεταξύ του ίδιου του Bell και του βοηθού του Thomas A. Watson, που βρισκόταν σε διπλανό δωμάτιο.
Γράφει ο Bell στο σημειωματάριο: "Τότε φώναξα στο Μ (mouthpiece - επιστόμιο, εννοεί την συσκευή που μιλούσε) την ακόλουθη φράση: - Κε Watson ελάτε εδώ, θέλω να σας δω. Προς ευχαρίστησή μου, αυτός ήλθε και δήλωσε ότι είχε ακούσει και καταλάβει ό,τι είπα".

Σκίτσο όπου απεικονίζεται ο Bell (αρ.) να παραδίδει στις 14 Φεβρουαρίου 1876,
στον υπεύθυνο του Γραφείου Ευρεσιτεχνιών των ΗΠΑ,
τον φάκελο για την πατέντα του τηλεφώνου.
Το τηλέφωνο του Bell φαίνεται δεξιά, πάνω στο τραπέζι. 

Την ίδια μέρα, μετά το επίτευγμά του, ο Bell ενθουσιασμένος έγραψε στον πατέρα του για τη "μεγάλη επιτυχία του" και σημείωσε ότι "έρχεται η ημέρα που ο τηλέγραφος (εννοούσε τηλέφωνο) θα βρίσκεται σε κάθε σπίτι όπως το νερό και το γκάζι και οι φίλοι θα  επικοινωνούν ο ένας με τον άλλον χωρίς να φεύγουν από το σπίτι τους".

Στις 25 Ιουνίου 1876 ο Bell έκανε επίδειξη του τηλεφώνου στον σερ William Thomson (βαρόνο Kelvin) και στον αυτοκράτορα της Βραζιλίας Πέτρο Β', στην Έκθεση Centennial (Εκατονταετηρίδας) της Φιλαδέλεφειας.

Το πρώτο τηλεφωνικό κέντρο για το κοινό άνοιξε το 1878 στο New Haven του Κονέκτικατ, κατόπιν αδείας της εταιρείας Bell Telephone. Σε λίγα χρόνια σε όλες τις μεγάλες πόλεις των ΗΠΑ λειτουργούσαν αδειοδοτημένα τηλεφωνικά κέντρα. 
Στις 14 Ιανουαρίου 1879, ο Bell έκανε επίδειξη του τηλεφώνου στη βασίλισσα του Ηνωμένου Βασιλείου, Victoria.

Στις 12 Φεβρουαρίου 1879, η Bell Telephone Company συγχωνεύθηκε με την New England Telephone Company και δημιούργησαν την National Bell Telephone Company, που τον επόμενο χρόνο μετονομάστηκε σε American Bell Telephone Company

Μετοχή της εταιρίας AT&T.

Το 1894 έληξε το δικαίωμα αποκλειστικότητας του τηλεφώνου από τον Alexander Graham Bell και ξεκίνησε ο ανταγωνισμός ανάμεσα στις τηλεφωνικές εταιρείες. Μέσα στην επόμενη δεκαετία πάνω από 6000 εταιρείες ασχολήθηκαν με την παροχή τηλεφωνικών υπηρεσιών μέσα στις ΗΠΑ.

Στις 15 Ιανουαρίου 1915, έγινε με επιτυχία η πρώτη διηπειρωτική τηλεφωνική συνομιλία ανάμεσα στον Bell, που βρισκόταν στα γραφεία της εταιρείας της American Telephone and Telegraph Company (ΑΤ & Τ) στη Ν. Υόρκη και τον Watson, που βρισκόταν στο San Francisco. 
Όταν το 1922 πέθανε ο Alexander Graham Bell, πάνω από 13 εκατομμύρια τηλεφωνικές συσκευές είχαν ήδη πουληθεί. 

1915, ο Bell στη Ν. Υόρκη συνομιλεί
με τον Watson στο San Francisco.

Τον Ιούνιο 2002, η Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ αναγνώρισε την συνεισφορά του Ιταλοαμερικανού Antonio Meucci, στην ανακάλυψη του τηλεφώνου.

Στις 12 Δεκεμβρίου 1871, ο Antonio Meucci ίδρυσε με 3 συνεταίρους (Angelo Zilio Grandi, Angelo Antonio Tremeschin και Sereno G.P. Breguglia Tremeschin) την Telettrofono Company με σκοπό να προωθήσει μια τηλεφωνική συσκευή που την είχε ονομάσει "Telettrofono". Στις 28 Δεκεμβρίου 1871, προκειμένου να κατοχυρωθεί η εφεύρεσή του, ο Meucci κατέθεσε μια "πατέντα προειδοποίησης" ("warning patent"), γιατί αυτή ήταν φτηνότερη από την κανονική πατέντα. Όμως, αυτή έληξε το 1874 και ο Meucci δεν φρόντισε να την ανανεώσει, γιατί ήταν οικονομικά χρεοκοπημένος.   

Έτσι, όπως έγραψα νωρίτερα, 2 χρόνια αργότερα, ο Bell κατοχύρωσε στο όνομά του την εφεύρεση. Ο Meucci κατέφυγε στα δικαστήρια κατηγορώντας τον Bell για κλοπή της εφεύρεσής του. Η δίκη τελείωσε τυπικά το 1889 με τον θάνατο του Meucci, χωρίς το δικαστήριο να του έχει αναγνωρίσει κανένα δικαίωμα στην εφεύρεση.

Antonio Meucci

Το 1989, ο Basilio Catania υποδιοικητής της CSELT (Υπηρεσία για την Έρευνα και την Ανάπτυξη των Ιταλικών Τηλεπικοινωνιών) ανακάλυψε την εργασία του Antonio Meucci και την παρουσίασε δημόσια.

Έτσι, η Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ είπε ότι: "Αν ο Meucci ήταν σε θέση να πληρώσει το παράβολο των 10$ για να κρατήσει την πατέντα μετά το 1874, καμία πατέντα δεν θα είχε δοθεί στον Bell".

Σάββατο 3 Μαρτίου 2018

Σαν σήμερα ...1703 πέθανε ο Άγγλος φυσικός Robert Hooke.


Ρόμπερτ Χουκ.

Σαν σήμερα, στις 3 Μαρτίου 1703, πέθανε στο Λονδίνο σε ηλικία 68 ετών, ο Άγγλος φυσικός και αρχιτέκτονας Robert Hooke (Ρόμπερτ Χουκ), ο οποίος διαδραμάτισε πολύ σημαντικό ρόλο στην επιστημονική πρόοδο, τόσο με το πειραματικό όσο και με το θεωρητικό έργο του. Στο χώρο της Φυσικής είναι περισσότερο γνωστός για το νόμο της ελαστικότητας που φέρει το όνομά του (νόμος του Χουκ).

Ο Ρόμπερτ Χουκ γεννήθηκε στις 18 Ιουλίου 1635 στο Freshwater της νήσου Wight (Γουάιτ), στην Αγγλία, 7 χρόνια πριν από τη γέννηση του Νεύτωνα και ήταν ο μικρότερος από 4 αδέλφια. Ο πατέρας του, John Hooke, ήταν ιερωμένος στην εκκλησία των Αγίων Πάντων στο νησί και επιπλέον είχε αναλάβει τη διεύθυνση ενός μικρού σχολείου, που βρισκόταν δίπλα στην εκκλησία. Μητέρα του ήταν η Barbara Rowse.
Ο Ρόμπερτ, όπως πολλά παιδιά της εποχής του, είχε κακή υγεία και δεν αναμενόταν να φτάσει στην ενηλικίωση. Ο πατέρας του προερχόταν από οικογένεια όπου όλα τα αγόρια ακολουθούσαν τον ιερατικό κλάδο. Προς τα εκεί θα πήγαινε και ο Ρόμπερτ, αλλά οι συχνοί πονοκέφαλοι, ανάγκασαν τον πατέρα του που είχε την επιμέλεια της διδασκαλίας του, να σταματήσει ν' ασχολείται με επιμονή. Αυτό έδωσε την ευκαιρία στον Ρόμπερτ να αναπτύξει δεξιότητες στην παρατήρηση, στην κατασκευή μηχανικών παιχνιδιών και στο σχέδιο.


Βιτρό αφιερωμένο στον Ρόμπερτ Χουκ,
στο ναό της Αγ. Ελένης (Bishopgate), στο Λονδίνο.

Μετά το θάνατο του πατέρα του το 1648, η οικογένεια αποφάσισε να στείλει τον Ρόμπερτ στο Λονδίνο να σπουδάσει σχέδιο δίπλα στον ζωγράφο πορτρέτων Peter Lely, δίνοντάς του τις 40 λίρες που του είχε αφήσει ο πατέρας του.

Παρά το γεγονός ότι ο Lely ήταν ήδη διάσημος πορτρετίστας, ο Ρόμπερτ σύντομα σκέφτηκε ότι θα ήταν άσκοπο να χαλάσει τις λίρες του δίπλα στον Lely και αποφάσισε να γραφτεί στη σχολή του Westminster (Γουεστμίνστερ). Ο Χουκ στάθηκε τυχερός, γιατί στη διάρκεια της φοίτησής του έμενε στο σπίτι του διευθυντή της σχολής Richard Busby. Ο Busby ήταν ένας εξαιρετικός δάσκαλος που γρήγορα συνειδητοποίησε ότι είχε να κάνει μ' έναν αξιόλογο μαθητή. 

Μοντέρνο πορτρέτο του Ρόμπερτ Χουκ.
Λάδι της ζωγράφου Rita Greer (2004).

Στο Westminster ο Χουκ μελέτησε Λατινικά, Ελληνικά και Ευκλείδεια Γεωμετρία, που είχε την ευκαιρία να την εφαρμόσει στη μεγάλη αγάπη του, τη μηχανική, επινοώντας πιθανές ιπτάμενες μηχανές.  

Το 1653, θεωρώντας αρκετή την εκπαίδευσή του στο Westminster, γράφτηκε στο Κολέγιο  Christ Church της Οξφόρδης. Εκεί εκπαιδεύτηκε στην αστρονομία από τον Seth Ward και εντυπωσίασε τον John Wilkins με τις γνώσεις του στη μηχανική. Αυτή την περίοδο ασχολήθηκε ακόμη σε πειράματα με τροχαλίες στο Κολέγιο Wadham της Οξφόρδης και για λίγο έγινε πειραματικός βοηθός του Thomas Willis.

Εκείνη την εποχή ο Robert Boyle (Ρόμπερτ Μπόιλ) έψαχνε βοηθό και ο Willis τού πρότεινε τον Χουκ. Από το 1655 εργάστηκε δίπλα στον Boyle και το πρώτο του έργο ήταν να κατασκευάσει μια αντλία αέρα. 
Παρά το γεγονός ότι το πεδίο έρευνας του Boyle ήταν η χημεία, είχε διαβάσει τα πειράματα που διεξήγαγε ο von Guericke με τη βοήθεια μιας αντλίας αέρα και, γνωρίζοντας την ικανότητα του Χουκ στην κατασκευή μηχανικών οργάνων, τον ρώτησε αν μπορούσε να φτιάξει μια αντλία. Μια καλύτερη αντλία αέρα από εκείνη που χρησιμοποίησε ο von Guericke είχε κατασκευαστεί από τον Ralph Greatorex, αλλά ο Χουκ θεώρησε ότι μπορούσε να βελτιώσει το σχέδιο. Πράγματι ο Χουκ σχεδίασε και κατασκεύασε αυτό που είναι ουσιαστικά η σύγχρονη αντλία αέρα.


Η αντλία που σχεδίασε ο Χουκ, όπως παρουσιάζεται στο βιβλίο
του Robert Boyle "New Experiments, Physico-Mechanicall" (1660).

Στην πραγματικότητα ο Χουκ ποτέ δεν ασχολείτο μ' ένα μόνο αντικείμενο εργασίας. Την ίδια εποχή που έφτιαχνε την αντλία, ασχολείτο με την αστρονομία, κατασκεύαζε ρολόγια, ενώ παράλληλα βελτιώνοντας τον μηχανισμό του εκκρεμούς, βρήκε μία νέα μέθοδο για τον υπολογισμό του γεωγραφικού μήκους.
Το 1660, σε ηλικία μόλις 25 ετών, διατύπωσε τον νόμο για την ελαστικότητα, έναν από τους πρώτους πειραματικούς νόμους της νεογέννητης Φυσικής, ο οποίος άνοιγε τον δρόμο για τη μέτρηση των δυνάμεων.

Συνέβαλε στην ίδρυση της Royal Society (Βασιλικής Εταιρίας) του Λονδίνου στις 15 Ιουλίου 1662 και στις 5 Νοεμβρίου 1662 τοποθετήθηκε στη θέση του Curator of Experiments (Έφορος Πειραμάτων). Ήταν μια άμισθη θέση, μέχρι η Εταιρία να ήταν σε θέση να δώσει μισθό. Επίσης, ήταν μια θέση με πολύ δουλειά, αφού θα έπρεπε να παρουσιάζονται 3-4 πειράματα σε κάθε συνεδρίαση της Εταιρίας. Κι όμως ο Χουκ τα κατάφερε, παρά το γεγονός ότι ποτέ δεν πήρε κάποιο πτυχίο από την Οξφόρδη. 
Στις 3 Ιουνίου 1663 έγινε κανονικό μέλος της Royal Society κι επειδή συνέχιζε να μη πληρώνεται, του δόθηκε το δικαίωμα να μη πληρώνει την ετήσια συνδρομή στην Εταιρία.


Αναμνηστική πλάκα στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, που αναφέρεται
στη συνεργασία του Robert Boyle και του Robert Hooke.

Το 1665 έγινε καθηγητής Γεωμετρίας στο Κολέγιο Gresham του Λονδίνου. Ήταν μια θέση που του έδινε το δικαίωμα να μένει στο κολέγιο και να έχει οικονόμο, αλλά του απαγόρευε να είναι παντρεμένος. Παράλληλα τοποθετήθηκε ως τοπογράφος (City Surveyor) της πόλης του Λονδίνου.

Την ίδια χρονιά (1665) ο Χουκ εξέδωσε ένα πολύ σημαντικό έργο με τίτλο "Micrographia"  ("Μικρογραφία"), το οποίο περιείχε παρατηρήσεις που είχε κάνει με μικροσκόπια που είχε κατασκευάσει ο ίδιος. Στο βιβλίο χρησιμοποίησε αυτός πρώτος τον όρο "κύτταρο" (αγγλικά "cell" - ελληνικά "κελί") για να περιγράψει την δομή των βιολογικών οργανισμών. Το όνομα το εμπνεύστηκε παρατηρώντας στο μικροσκόπιο φλούδα από φελλό, στην οποία τα κύτταρα έχουν την μορφή μικρών κελιών. 
Στο βιβλίο αυτό ανέφερε και ορισμένες ιδέες για το φαινόμενο της καύσης που εκείνη την εποχή εξακολουθούσε να αποτελεί μυστήριο.

Το εξώφυλλο του βιβλίου Micrographia.
Έκδοση τον Ιανουάριο 1665 από την Royal Society του Λονδίνου.

Το 1666, ένα χρόνο μετά την έκδοση του βιβλίου του, η μεγάλη πυρκαγιά του Λονδίνου  τον έκανε να εργαστεί ως αρχιτέκτων, βοηθός στον Christopher Wren, που ήταν υπεύθυνος στην υπόθεση της ανοικοδόμησης της πόλης. 

Ο Χουκ μελέτησε το φαινόμενο της διάθλασης και συμπέρανε πως το φως έχει κυματική φύση. 
Επίσης ο Χουκ κατέληξε στον νόμο της παγκόσμιας έλξης την ίδια περίοδο με τον Νεύτωνα, δείχνοντας πώς από τους νόμους του Κέπλερ προκύπτει αυτός ο νόμος. Ο Νεύτων όμως απέδειξε πως οι νόμοι του Κέπλερ προκύπτουν από τον γενικότερο νόμο της παγκόσμιας έλξης.
Υπήρξε πρωτοπόρος στην έρευνα για την κατασκευή χαρτών εξελίσσοντας τον συγκεκριμένο τομέα.
Μελετώντας απολιθώματα έγινε από τους πρώτους που συνέλαβαν την ιδέα της εξέλιξης.

Σχέδιο ενός ψύλλου φτιαγμένο από τον Χουκ,
στο βιβλίο του Micrographia.

Το 1672, όταν ο Νεύτων διατύπωσε τη θεωρία του για το φως και τα χρώματα, ο Χουκ κατηγόρησε τον Νεύτωνα ότι η θεωρία του είχε κλαπεί από δικές του ιδέες που είχε διατυπώσει το 1665. Αυτό αποτέλεσε την έναρξη μιας πολύχρονης διαμάχης που κορυφώθηκε τα επόμενα χρόνια όταν ο Νεύτων διατύπωσε και τον νόμο της παγκόσμιας έλξης. 

Το 1678, μετά από επιστολή που ο Leeuwenhoek έστειλε στην Βασιλική Εταιρία με αναφορά στην ανακάλυψη "μικρών ζώων" (εννοούσε βακτήρια και πρωτόζωα), ζητήθηκε από τον Χουκ να επιβεβαιώσει τα ευρήματα του Leeuwenhoek. 
Ο Χουκ έκανε την έρευνα και επιβεβαίωσε τα αποτελέσματα βοηθώντας με αυτό τον τρόπο στην αποδοχή των ευρημάτων της έρευνας του Leeuwenhoek. Με αυτή την ευκαιρία ο Χουκ παρατήρησε ότι τα μικρά μικροσκόπια που είχε κατασκευάσει ο Leeuwenhoek έδιναν πιο καθαρές εικόνες από το δικό του σύνθετο μικροσκόπιο, αλλά τον δυσκόλευαν στη χρήση.   

Πίνακας σε λάδι (2004) της Rita Greer
με τον Christopher Wren (αρ.) και τον Ρόμπερτ Χουκ.

Καθώς ο Χουκ γερνούσε γινόταν περισσότερο οξύθυμος, κυνικός και απομονωνόταν από τον περίγυρό του. Οι εργασίες των τελευταίων χρόνων της ζωής του είναι γεμάτες με καυστικά σχόλια. 
Προερχόμενος από φιλομοναρχική οικογένεια, συχνά ενεπλάκη σε διαμάχες που πήγαζαν, όχι μόνο από την αφοσίωση στις θεωρίες του, αλλά και από την θερμή προσήλωσή του στο βασιλικό καθεστώς
Στη διάρκεια της ζωής του, το έργο του επισκιάστηκε λόγω της διαμάχης που είχε αναπτύξει με τον Νεύτωνα. Όμως, οι νεότερες έρευνες αποκατέστησαν την φήμη του και το μέγεθος της προσφοράς του.

Δύο χρόνια μετά τον θάνατο του Ρόμπερτ Χουκ δημοσιεύθηκαν οι ομιλίες που είχε κάνει για τους σεισμούς ("Discourse of Earthquakes"). Από τις παρουσιαζόμενες εργασίες του φαίνεται ότι η έρευνά του είχε προχωρήσει πολύ.


Κύτταρα φελλού σε σχέδιο του Ρόμπερτ Χουκ.

Στην Αγγλία πλέον ο Ρόμπερτ Χουκ θεωρείται σαν ο δικός τους "Leonardo" (da Vinci).

Το όνομα Hooke έχει δοθεί σε κρατήρες στη Σελήνη και στον Άρη.

Δεν υπάρχει κάποια εικόνα όπου να φαίνεται πως ήταν ο Ρόμπερτ Χουκ. Υπάρχουν μόνο περιγραφές από τους φίλους του John Aubrey και Richard Waller, όπου περιγράφεται ως "στεγνός", "ξερακιανός" και "απογοητευτικό άτομο".

Η επίσημη ιστοσελίδα για τον Ρόμπερτ Χουκ.

Η ιστοσελίδα για Robert Hooke Society.

Το 2003 η Βρετανή ζωγράφος Rita Greer έκανε μια σειρά πινάκων για τον Ρόμπερτ Χουκ και ανθρώπους που είχαν σχέση μαζί του, κάτω από τον τίτλο: "Robert Hooke Project". 

Βίντεο του BBC με τίτλο: "Robert Hooke - Victim of Genius?" (58:53).


Πέμπτη 1 Μαρτίου 2018

Σαν σήμερα ... 1973, πέθανε ο διακεκριμένος σοβιετικός φυσικός Lev Artsimovich.


Ο Lev Andreevich Artsimovich.

Σαν σήμερα, στις 1 Μαρτίου 1973, πέθανε σε ηλικία 64 ετών στη Μόσχαο Lev Andreevich Artsimovich (στα Ρωσικά Арцимович Лев Андреевич).   
Υπήρξε Σοβιετικός φυσικός που ασχολήθηκε κυρίως με τη Φυσική Πλάσματος, ήταν μέλος της Σοβιετικής Ακαδημίας των Επιστημών από το 1953, μέλος του προεδρείου της Ακαδημίας από το 1957 και Ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας από το 1969. Υπήρξε πρωτοπόρος στο πρόγραμμα της θερμοπυρηνικής σύντηξης.

Ο Artsimovich (αρ.) με τον Igor Kurchatov. 

Ο Artsimovich γεννήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 1909 (νέο ημερολόγιο) στη Μόσχα.
Αποφοίτησε το 1928 από το Κρατικό Πανεπιστήμιο του Μινσκ στη Λευκορωσία. Αρχικά έγινε βοηθός εργαστηρίου και στη συνέχεια επιστημονικός συνεργάτης στο Φυσικό και Τεχνολογικό Ινστιτούτο του Λένινγκραντ  με την εποπτεία του A. F. Joffe
Το 1934-35, μετέχοντας σε ομάδα Φυσικών με τους G. D. Latyshev και V. A. Khramov υπό την διεύθυνση του I. V. Kurchatovμελέτησε τις ιδιότητες του νετρονίου, που πρόσφατα (1932) είχε ανακαλυφθεί. 

Σε μεταγενέστερη εργασία το 1936 με τους A. Alikhanov και A. I. Alikhanyan, ερεύνησαν πειραματικά τα συμπεράσματα του Αμερικανού Φυσικού R.S. Shakland για την πιθανότητα της παραβίασης των νόμων διατήρησης της ενέργειας και της ορμής στο φαινόμενο Compton. Το αποτέλεσμα της εργασίας τους ανατροφοδότησε το έργο του Shakland.

Το 1937 πήρε μεταπτυχιακό τίτλο (μάστερ) έχοντας ως θέμα σχετικό με την διέλευση νετρονίων μέσα από την ύλη.
Δύο χρόνια αργότερα πήρε το διδακτορικό του που είχε ως θέμα την αλληλεπίδραση ταχέως κινούμενων ηλεκτρονίων με την ύλη.

Ο Artsimovich (2ος από δεξιά) συζητά με την ομάδα του
στον αντιδραστήρα Tokamak (τέλη δεκαετίας του '60)
.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Artsimovich σπούδασε ηλεκτρονική οπτική και τα πειράματά του είχαν πολλά πρακτικά αποτελέσματα. 
Το 1944 μετακινήθηκε στο "Εργαστήριο Νο 2" (το επονομαζόμενο Ινστιτούτο Kurchatov) για να εργαστεί στο σοβιετικό πρόγραμμα κατασκευής της ατομικής βόμβας.
Το 1945 με τον I. Y. Pomeranchuk έκαναν μια θεωρητική μελέτη της απώλειας ακτινοβολίας σ' ένα βήτατρο. Το 1946, η εργασία αυτή επέτρεψε τον υπολογισμό  της μέγιστης ενέργειας που θα μπορούσε να μεταφερθεί σε ηλεκτρόνια που επιταχύνονται από ένα βήτατρο.

Το 1947 ο Artsimovich έγινε καθηγητής στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας M.V. Lomonosov

1961, συζήτηση στη Μόσχα ανάμεσα στον L. Artsimovich (αρ.)
Niels BohrIgor Tamm και Anatolii Aleksandrov (αρχείο Emilio Segrè). 

Από το 1950 ο Artsimovich άρχισε να ενδιαφέρεται για την επίλυση των δύσκολων προβλημάτων που εμφανίζονταν στην κατασκευή ενός ελεγχόμενου θερμοπυρηνικού αντιδραστήρα. Δημιούργησε μια ομάδα φυσικών που ξεκίνησε τη μελέτη της συμπεριφοράς του δευτερίου σε χαμηλή πίεση. Κατάφεραν να δημιουργήσουν, έστω για πολύ λίγο, έντονα ιονισμένο πλάσμα σε θερμοκρασία μερικών εκατομμυρίων βαθμών. Το 1952 αυτή η έρευνα οδήγησε στην ανακάλυψη ότι έντονα παλλόμενοι πυρήνες δευτερίου σε χαμηλή πίεση αποτελούν πηγή νετρονίων και σκληρών ακτίνων Χ.
Το 1958 στη Γενεύη, στο 2ο Διεθνές Συνέδριο για τη χρήση της ατομικής ενέργειας για ειρηνικούς σκοπούς, έκανε λεπτομερή παρουσίαση των σοβιετικών μελετών στην παραγωγή ενέργειας από ελεγχόμενες θερμοπυρηνικές αντιδράσεις

Ο L. Artsimovich στο ΜΙΤ (αρχείο Emilio Segrè). 

Κάτω από την καθοδήγηση του Artsimovich υλοποιήθηκαν μεγάλα σχέδια για την εξέλιξη αυτής της έρευνας, που είχε ως αποτέλεσμα την κατασκευή του πρώτου θερμοπυρηνικού αντιδραστήρα τύπου "Tokamak" (ακρωνύμιο από τα ρώσικα тороидальная камера с магнитными катушками - σπειροειδής μαγνητικός θάλαμος). 
Ο Artsimovich θεωρείται ο "πατέρας" του Tokamak.

Ο L. Artsimovich με τον Βρετανό φυσικό James Tuck στο
Los Alamos National Laboratory (αρχείο Emilio Segrè). 

Από το 1963 ως το 1973 ήταν αντιπρόεδρος του σοβιετικού παραρτήματος της  Επιτροπής Pugwash και πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής των Σοβιετικών Φυσικών. 
Στη διάρκεια της ζωής του τιμήθηκε με πολλά μετάλλια και βραβεία, όπως:
  • Βραβείο Στάλιν, πρώτης τάξης (1953), 
  • βραβείο Λένιν (1958), 
  • κρατικό βραβείο ΕΣΣΔ (1971), κλπ.
Το 1966 ψηφίστηκε τιμητικά ως ξένο μέλος στην Αμερικάνικη Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών.

Γραμματόσημο της Σοβιετικής Ένωσης (1974)
για τον L. A. Artsimovich. 

Ανάμεσα στα αναμφισβήτητα προσόντα του Lev Artsimovich ήταν η δημιουργία σχολών φυσικών στον τομέα της ελεγχόμενης θερμοπυρηνικής σύντηξης. Όλοι όσοι είχαν την τύχη να δουλέψουν υπό τη διεύθυνσή του, θυμούνται την ικανότητά του να ξεχωρίζει από τα πειραματικά δεδομένα εκείνα που μπορούσαν να δημιουργήσουν μια σαφή εικόνα του φαινομένου και που βέβαια ήταν σύμφωνα με τους γενικούς νόμους της φύσης.

Το 1966, ο Lev Artsimovich ήταν ένα από τα 25 επιφανή μέλη της επιστήμης και του πολιτισμού της Σοβιετικής Ένωσης, που είχαν υπογράψει επιστολή προς τον γραμματέα του ΚΚΣΕ  Λεονίντ Μπρέζνιεφ, με την οποία ήταν αντίθετοι στην αποκατάσταση του Ιωσήφ Στάλιν.

Ο κρατήρας "Artsimovich" στη Σελήνη φέρει το όνομά του τιμητικά.

Σαν σήμερα ... 1966, η πρώτη ανθρώπινη κατασκευή συναντά έναν άλλο πλανήτη.


Το Βενέρα 3.

Σαν σήμερα, στις 1 Μαρτίου 1966, το Βενέρα 3 (Венера-3, «Αφροδίτη 3») ήταν το πρώτο τεχνητό αντικείμενο στην ιστορία της ανθρωπότητας που συνάντησε την επιφάνεια ενός άλλου πλανήτη, της Αφροδίτης.

Το Βενέρα 3 ήταν σοβιετικό, μη επανδρωμένο διαστημόπλοιο, που εκτοξεύθηκε στις 16 Νοεμβρίου 1965, στις 06:19 ώρα Ελλάδας, από το Κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ στο Καζακστάν, στα πλαίσια του προγράμματος Βενέρα. Στόχοι ήταν η προσεδάφιση στην επιφάνεια της Αφροδίτης και η μελέτη της ατμόσφαιρας του πλανήτη. Το διαστημόπλοιο περιείχε σύστημα ραδιοεπικοινωνιών, επιστημονικά όργανα, πηγές ηλεκτρικής ενέργειας, και μετάλλια με το έμβλημα της ΕΣΣΔ.


Το σήμα της αποστολής Βενέρα 3.
Στη μία πλευρά έχει το σοβιετικό θυρεό και στην άλλη πλευρά γράφει
"Γη, Αφροδίτη 1965, ΕΣΣΔ".

Είχε προηγηθεί η εκτόξευση του Βενέρα 2 στις 12 Νοεμβρίου 1965 με στόχο αφού πλησιάσει την Αφροδίτη, να πάρει φωτογραφίες στο ορατό, στο υπεριώδες και στο υπέρυθρο. Η εκτόξευση έγινε με πύραυλο Molniya (Αστραπή) (τροποποιημένη μορφή του πυραύλου R7) και ήταν απόλυτα επιτυχής.

Έτσι, μέσα σε λίγες ημέρες, οι σοβιετικοί είχαν δύο διαστημόπλοια στο δρόμο για την Αφροδίτη, ταυτόχρονα. 
Στο πλαίσιο του ίδιου προγράμματος έγιναν δύο ακόμη απόπειρες εκτόξευσης στις 23 και 26 Νοεμβρίου 1965, που όμως απέτυχαν, παρότι χρησιμοποιήθηκε ο ίδιος τύπος πυραύλου. 
Δυστυχώς, η επικοινωνία με το Βενέρα 2 διεκόπη λίγο πριν αρχίσει να μεταδίδει φωτογραφίες, καθώς είχε πλησιάσει αρκετά στην Αφροδίτη. Ως αιτία της διακοπής πιθανολογείται πρόβλημα υπερθέρμανσης.  

Χάρτης της Αφροδίτης, όπου φαίνονται οι τοποθεσίες ΄
που προσεδαφίστηκαν τα σοβιετικά διαστημόπλοια.

Το Βενέρα 3 έφτασε στην Αφροδίτη έπειτα από ένα ταξίδι τρεισήμισι μηνών, κατά τη διάρκεια του οποίου η πορεία του χρειάστηκε να επιδιορθωθεί μόνο μία φορά από τους σοβιετικούς τεχνικούς, ώστε να φτάσει στο ραντεβού του σύμφωνα με το πρόγραμμα. 
Το σοβιετικό διαστημόπλοιο είχε βάρος ενός τόνου και σύμφωνα με το πρακτορείο TASS, διατηρούσε διαρκή ραδιοφωνική επικοινωνία με τη Γη μέχρι τη στιγμή που εισήλθε στην ατμόσφαιρα της Αφροδίτης και σύμφωνα με το πρόγραμμα, επρόκειτο να αποσπαστεί ένα τμήμα του για να κατέβει στο έδαφος του πλανήτη με αλεξίπτωτο. Όμως, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, η επικοινωνία είχε χαθεί από τις 16 Φεβρουαρίου 1966. 

Σύμφωνα πάντα με το πρακτορείο TASS, το διαστημόπλοιο συνετρίβη κατά την προσεδάφισή του στην επιφάνεια της Αφροδίτης, πρόλαβε όμως να στείλει στη Γη τις πρώτες κοντινές φωτογραφίες του πλανήτη και να αφήσει στην επιφάνειά του την κόκκινη σημαία της ΕΣΣΔ και μία μεταλλική πλακέτα με το σφυροδρέπανο. Σύμφωνα με άλλες πηγές, ποτέ δεν υπήρξαν φωτογραφίες από αυτή την αποστολή. 

Σοβιετικοί τεχνικοί με το Βενέρα 4.

Αυτό που δεν κατάφερε το Βενέρα 3, το πέτυχε η επόμενη αποστολή του Βενέρα 4 το 1967, όταν, χρησιμοποιώντας αλεξίπτωτα κατά την κάθοδό του, μπόρεσε να πάρει μετρήσεις από την ατμόσφαιρα της Αφροδίτης με ένα θερμόμετρο, ένα βαρόμετρο, ένα μετρητή της ατμοσφαιρικής πυκνότητας κι έναν αναλυτή αερίων. Βέβαια δεν γνωρίζουμε την ταχύτητα της προσεδάφισης και μάλλον αυτή δεν ήταν ομαλή.

Αναμνηστικό γραμματόσημο της Β. Κορέας 
για την εκτόξευση του Venera 3.

Το πρώτο διαστημόπλοιο που αποδεδειγμένα προσεδαφίσθηκε ομαλά στην επιφάνεια άλλου πλανήτη ήταν το Βενέρα 7, τον Δεκέμβριο του 1970. Τότε, το διαστημόπλοιο κατάφερε για 23 λεπτά να στέλνει εικόνες και δεδομένα, πριν τελικά υποκύψει στην εξαιρετικά υψηλή θερμοκρασία (475 0C) και πίεση που επικρατεί στην επιφάνεια του πλανήτη.  

Βίντεο από το σοβιετικό διαστημικό πρόγραμμα για το Βενέρα 3 (0:36). 

Ρωσικό βίντεο (υπότιτλοι στα αγγλικά) για το Βενέρα 4 (10:48).