Σαν σήμερα... 1910, πρώτη παρουσίαση του φωτισμού ΝΕΟΝ.

Σωλήνες με αέριο Νέον εκπέμπουν τη
 χαρακτηριστική κόκκινη ακτινοβολία. 

Σαν σήμερα, στις 3 Δεκεμβρίου 1910, για πρώτη φορά παρουσιάστηκε δημόσια ο φωτισμός  ΝΕΟΝ. Η παρουσίαση έγινε από το Γάλλο μηχανικό και χημικό Georges Claude στη 12η Έκθεση Αυτοκινήτου στο Παρίσι (Paris Mondial de l'Automobile). 

Georges Claude

Ο Claude, επονομαζόμενος ο Γάλλος Έντισον, εμπνευσμένος από τους σωλήνες Geissler και από τον Daniel McFarlan Moore (σωλήνας  Moore) ανέπτυξε το φωτισμό ΝΕΟΝ αξιοποιώντας αυτό το αέριο που παράγεται ως υποπροϊόν από τις επιχειρήσεις υγροποίησης του αέρα. Ο ίδιος, το 1913, έγραψε ότι εκτός από μια πηγή αερίου νέον, υπήρχαν δύο ακόμη βασικές εφευρέσεις του που έκαναν την παραγωγή του αερίου εφικτή. Η πρώτη ήταν μια μέθοδος καθαρισμού του αερίου από άλλες προσμίξεις, ενώ η δεύτερη είχε να κάνει με την ελαχιστοποίηση της καταστροφής των ηλεκτροδίων (λόγω επιμετάλλωσης) που μεταφέρουν το ηλεκτρικό ρεύμα από την εξωτερική παροχή στο εσωτερικό του σωλήνα.    

Daniel McFarlan Moore

Το 1898, οι Βρετανοί επιστήμονες Sir William Ramsay και Morris W. Travers ανακάλυψαν το στοιχείο Νέον με τη βοήθεια σωλήνων Geissler. Η ανακάλυψη αυτή, μας δίνει τη δυνατότητα να μπορούμε να παρατηρήσουμε τη λαμπρή κόκκινη λάμψη που εκπέμπει μια λυχνία που περιέχει το αέριο. Το έγχρωμο φως παράγεται από την ηλεκτρική εκκένωση που δημιουργείται μέσα στο αδρανές αέριο Νέον, που βρίσκεται σε σωλήνα κενού. Η ονομασία "Neon" προέρχεται από την ελληνική λέξη "Νέος" και χρησιμοποιήθηκε γιατί το αέριο ήταν ένα "νέο αέριο".

Αφίσα για τη 12η Έκθεση Αυτοκινήτου
στο Παρίσι.

Ο Claude και ένας από τους συνεργάτες του, ο Jacques Fonseque, γρήγορα συνειδητοποίησαν τις εμπορικές δυνατότητες που έδινε η χρήση του Νέον για διαφήμιση και φωτισμό.

Η πρώτη εμπορική χρήση του φωτισμού Νέον φέρεται να έγινε το 1912 από έναν Παριζιάνο κουρέα που αγόρασε τη συσκευή από τον Fonseque. 

Το 1913, ο Claude και ο Fonseque τοποθέτησαν μια τεράστια διαφημιστική πινακίδα για το βερμούτ Cinzano που φώτιζε το νυκτερινό ουρανό του Παρισιού.

Το 1919, η είσοδος της Παρισινής Όπερας φωτίστηκε με φωτισμό Νέον.

Το 1915 ο Claude πήρε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας από τις ΗΠΑ για το φωτισμό Νέον. Αυτό αποτέλεσε το ισχυρότερο εφόδιο για το μονοπώλιο που απέκτησε η εταιρεία Claude Neon Lights στις ΗΠΑ τα επόμενα χρόνια. 

Το 1920, η εταιρεία Claude Neon εγκατασταθήκε στην Αυστραλία και λειτουργεί μέχρι σήμερα.

Το 1923, ο Earle C. Anthony, αντιπρόσωπος της εταιρείας αυτοκινήτων Packard, αγόρασε και εγκατέστησε στο Λος Άντζελες δύο φωτεινές πινακίδες Νέον, με τη λέξη "Packard". Ήταν οι πρώτες  φωτεινές πινακίδες στις ΗΠΑ και πληρώθηκαν $ 24000. 

Το πολύ έντονο κόκκινο χρώμα του φωτισμού Νέον γρήγορα έγινε πολύ δημοφιλές στην υπαίθρια διαφήμιση, τόσο, ώστε πλέον οι όροι "φως Νέον" και "φωτεινή επιγραφή" να ταυτίζονται. 

Η Times Square της Ν. Υόρκης το 1956.

Από τη χρήση άλλου αδρανούς αερίου ή από το συνδυασμό διαφορετικών αερίων  μπορούμε να πάρουμε μια μεγάλη ποικιλία περισσοτέρων από 150 χρώματα. Π.χ. η χρήση του αργού, μας δίνει χρώμα λεβάντας, ενώ η χρήση του αργού με ατμούς υδραργύρου, μας δίνει λαμπερό μπλε χρώμα. 

• Βίντεο για την ιστορία του φωτισμού νέον (αγγλικά, 2:45).

• 100 years of neon-in pictures (100 χρόνια με το νέον-σε φωτογραφίες). Από την εφημερίδα The Guardian.

• Βίντεο "Georges Claude and Neon Lights" (αγγλικά, 2:00)

• Βίντεο "How Its Made - 127 Neon Signs" (αγγλικά, 4:51).

Πηγή: Today in Science History,  carl-leonard, thoughtco

Σαν σήμερα... 1942, επιτυγχάνεται η πρώτη αυτοσυντηρούμενη αλυσιδωτή πυρηνική αντίδραση.

Αρχιτεκτονικό σχέδιο του CP 1.
(Stagg Field, Πανεπιστήμιο του Chicago)
Κάτω αριστερά διακρίνεται ο George Weil και  
 από πάνω του φαίνεται ο εξώστης 
όπου βρίσκονταν οι επιστήμονες.

Σαν σήμερα, στις 2 Δεκεμβρίου 1942, στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο πραγματοποιήθηκε η πρώτη αυτοσυντηρούμενη αλυσιδωτή πυρηνική αντίδραση. Ήταν (σαν σήμερα) Τετάρτη και ο Enrico Fermi (Ενρίκο Φέρμι) με την ομάδα που δούλευε μαζί του κάτω από μεγάλη μυστικότητα στα πλαίσια του προγράμματος Μανχάταν (Manhattan Project), κατάφεραν να πραγματοποιήσουν το πείραμα που είχαν σχεδιάσει και που επρόκειτο να αποτελέσει ένα βασικό βήμα στην ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας.

Το πείραμα είχε στηθεί σε υπόγειο χώρο σ’ ένα γήπεδο σκουός, κάτω από τις δυτικές κερκίδες του παλιού γηπέδου Stagg Field, στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο. Σήμερα, στη συγκεκριμένη περιοχή του πανεπιστημίου (γωνία της Λεωφόρου Ellis και της 57ης Οδού) βρίσκεται το άγαλμα "Nuclear Energy” (“Πυρηνική Ενέργεια”) του γλύπτη Henry Moore και η Βιβλιοθήκη Mansueto. 

Κάτω από αυτές τις κερκίδες του σταδίου Stagg Field 
ήταν το υπόγειο γήπεδο σκουός, 
 όπου φτιάχτηκε ο αντιδραστήρας CP 1.

Αυτή η αρχική αλυσιδωτή πυρηνική αντίδραση ήταν τόσο ασθενής, που ακόμη και μια λάμπα μάλλον δεν θα άναβε από την προσφερόμενη ενέργεια. Όμως, ακόμη κι εκείνη την ημέρα του 1942, όλοι οι παρευρισκόμενοι συναισθάνονταν ότι είχαν πάρει μέρος σ’ ένα πολύ σημαντικό γεγονός. 

"Όλοι μας. . . ξέραμε ότι με τον ερχομό της αλυσιδωτής αντίδρασης, ο κόσμος δεν θα ήταν ποτέ ξανά ο ίδιος”, είχε γράψει  από τότε ο φυσικός Samuel K. Allison (Σάμιουελ Κ. Άλισον) του Πανεπιστημίου του Σικάγο.

Ας δούμε πως κατάφερε ο Φέρμι με την ομάδα του να πετύχουν αυτόν τον επιστημονικό άθλο.

Τον Απρίλιο του 1941, η Επιτροπή Ερευνών Εθνικής Άμυνας (NDRC) δημιούργησε ένα ειδικό πρόγραμμα με επικεφαλής τον βραβευμένο με Νόμπελ Arthur Compton (Άρθουρ Κόμπτον), καθηγητή Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο. Στόχος του προγράμματος ήταν ο Κόμπτον να υποβάλει έκθεση σχετικά με την αξιοποίηση του ουρανίου. Τον Μάιο του 1941, ο Κόμπτον υπέβαλλε την έκθεσή του, στην οποία προέβλεπε την προοπτική ανάπτυξης ραδιενεργών συσκευών, τη χρήση πυρηνικής ενέργειας για την κίνηση των πλοίων και την κατασκευή πυρηνικών όπλων με τη χρήση ουρανίου-235 ή του πρόσφατα ανακαλυφθέντος πλουτωνίου. 

Η βιβλιοθήκη Mansueto, στη θέση που βρισκόταν το 
στάδιο Stagg Field.

Τον Οκτώβριο 1941 έγραψε μια άλλη έκθεση σχετικά με την δυνατότητα δημιουργίας μιας ατομικής βόμβας. Για την σύνταξη αυτής της έκθεσης συνεργάστηκε με τον Φέρμι που έκανε τους υπολογισμούς για την απαιτούμενη κρίσιμη μάζα του ουρανίου-235. Επίσης, συζήτησε με τον Harold Urey (Χάρολντ Γιουρέι) για τις προοπτικές εμπλουτισμού του ουρανίου.

Εκείνη την εποχή είχαν παραχθεί πολύ μικρές ποσότητες πλουτωνίου-239 σε επιταχυντές κύκλοτρο και δεν φαινόταν δυνατό να παραχθεί, η αρκετά μεγαλύτερη αναγκαία ποσότητα, με αυτό τον τρόπο. Ο Κόμπτον συζήτησε με τον Eugene Wigner (Γιουτζίν Γουίγκνερ) πώς το πλουτώνιο θα μπορούσε να παραχθεί σ’ έναν πυρηνικό αντιδραστήρα και με τον Robert Serber για το πώς αυτό το πλουτώνιο θα μπορούσε να διαχωριστεί από το ουράνιο. Τελικά, το Νοέμβριο 1941 στην έκθεση που κατέθεσε, ανέφερε ότι ήταν εφικτή η κατασκευή ατομικής βόμβας.

Εργαζόμενοι δουλεύουν στο στήσιμο του CP 1.

Το τελικό σχέδιο της έκθεσης Κόμπτον το Νοέμβριο του 1941 δεν έκανε καμία αναφορά στη χρήση πλουτωνίου, αλλά μετά από συζητήσεις με τον Ernest Lawrence (Έρνεστ Λόρενς) σχετικά με τις πιο πρόσφατες έρευνες, ο Κόμπτον πείστηκε ότι ήταν εφικτή η κατασκευή μιας βόμβας πλουτωνίου. 

Τον Δεκέμβριο του 1941, ο Κόμπτον ανέλαβε να πραγματοποιήσει αυτό το έργο. Οι στόχοι του ήταν να κατασκευάσει τους αντιδραστήρες για να μετατρέψει το ουράνιο σε πλουτώνιο, να βρει τους τρόπους για να διαχωρίσει χημικά το πλουτώνιο από το ουράνιο και τέλος, να σχεδιάσει και να κατασκευάσει μια ατομική βόμβα. Ο Κόμπτον πρότεινε ένα πρόγραμμα με στόχο να πετύχει μια ελεγχόμενη αλυσιδωτή πυρηνική αντίδραση μέχρι τον Ιανουάριο του 1943 και να έχει μια ατομική βόμβα μέχρι τον Ιανουάριο του 1945.

Το 7ο στρώμα γραφίτη απλώνεται στον CP 1.

Εκείνη την εποχή υπήρχαν επιστημονικές ομάδες στα Πανεπιστήμια Κολούμπια, Πρίνστον, Σικάγο και Μπέρκλεϊ που δούλευαν σε κοινή κατεύθυνση για την επίτευξη μιας ελεγχόμενης αλυσιδωτής πυρηνικής αντίδρασης και ό,τι απαιτούσε αυτή. Ο Κόμπτον σκέφτηκε και  αποφάσισε να συγκεντρώσει το έργο σε μία περιοχή  για να υπάρχει μεγαλύτερη συνεργασία και καλύτερος συντονισμός. 

Τον Ιανουάριο του 1942, λίγο μετά την είσοδο των Ηνωμένων Πολιτειών στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Κόμπτον αποφάσισε αυτή η περιοχή να είναι η δική του, δηλαδή το Πανεπιστήμιο του Σικάγο, επειδή ήταν βολική ως τοποθεσία και ήξερε ότι είχε την αμέριστη υποστήριξη της διοίκησης του πανεπιστημίου. Ακόμη, το Πανεπιστήμιο Κολούμπια συμμετείχε στις προσπάθειες εμπλουτισμού του ουρανίου με την καθοδήγηση των Harold Urey και John Dunning και ήταν προτιμότερο να μη φορτωθεί ένα ακόμη μυστικό πρόγραμμα.

Αλυσιδωτή πυρηνική αντίδραση.

Στο Σικάγο ο Samuel K. Allison είχε βρει ένα βολικό υπόγειο χώρο, διαστάσεων 18 μέτρα μήκος, 9,1 μέτρα πλάτος και 7,9 μέτρα ύψος που βρισκόταν κάτω από το στάδιο Stagg Field. Ο χώρος ήταν μη θερμαινόμενος και γι’ αυτό πολύ κρύος τον χειμώνα. Εκεί ο Allison είχε φτιάξει έναν μικρό αντιδραστήρα (pile - στήλη) πριν καταφτάσει η ομάδα του Φέρμι το 1942.

Τον Ιούνιο 1942, οι Ένοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ ανέλαβαν κατευθείαν τον έλεγχο του προγράμματος κατασκευής των πυρηνικών όπλων και το Εργαστήριο Μεταλλουργίας που διεύθυνε ο Κόμπτον στο πανεπιστήμιο, έγινε μέρος του προγράμματος Μανχάταν.

Στις 23 Σεπτεμβρίου 1942, ο στρατηγός Leslie R. Groves, Jr. έγινε διοικητής του προγράμματος Μανχάταν. Μεταξύ 15 Σεπτεμβρίου και 15 Νοεμβρίου 1942, ομάδες εργαζομένων κατασκεύασαν 16 πειραματικές στήλες κάτω από τις κερκίδες του σταδίου Stagg Field με την επίβλεψη των Herbert Anderson και Walter Zinn.

Σχέδιο που απεικονίζει τον αντιδραστήρα δεξιά και
αριστερά τον εξώστη που βρίσκονταν οι επιστήμονες.
Στη μέση, στο κάτω μέρος, φαίνεται ο George Weil.
 Δεξιά, πάνω από τον αντιδραστήρα φαίνονται
 οι Harold Lichtenberger, W. Nyer και A.C. Graves.
(Ο Ιταλός καλλιτέχνης John Cadel απεικόνισε στιγμές 
από το πείραμα σε 24 σχέδια).

Τελικά, μετά από πολλές συζητήσεις ανάμεσα στους επικεφαλής επιστήμονες, ο Κόμπτον αποφάσισε ν’ ακολουθήσει την πρόταση του Φέρμι για την κατασκευή ενός νέου αντιδραστήρα για την εκτέλεση του πειράματος. Στις 14 Νοεμβρίου 1942 ο Κόμπτον πήρε την έγκριση από την στρατιωτική εκτελεστική επιτροπή (S-1 Executive Committee) να προχωρήσει, παρά το γεγονός ότι υπήρχαν αρκετές αμφιβολίες για την γρήγορη επιτυχία του εγχειρήματος.  Όμως, είχαν εμπιστοσύνη στους υπολογισμούς του Φέρμι. 

Έτσι, το πρωί της 16ης Νοεμβρίου 1942 ξεκίνησε η συναρμολόγηση του νέου αντιδραστήρα που έμεινε γνωστός ως αντιδραστήρας Chicago Pile-1 (CP-1). Η καθημερινή δουλειά προχώρησε με δύο δωδεκάωρες βάρδιες. Στην ημερήσια βάρδια υπεύθυνος ήταν ο Walter Zinn και στη νυκτερινή ο Herbert Anderson.

Ενρίκο Φέρμι

Ο αντιδραστήρας περιείχε 45.000 κομμάτια (μπλοκ) γραφίτη που ζύγιζαν 360 τόνους και  χρησιμοποιήθηκαν ως επιβραδυντές των νετρονίων. Τα κομμάτια γραφίτη ήταν διαστάσεων (10.8 εκ. επί 10.8 εκ.) με διαφορετικά μήκη και γι’ αυτό κόπηκαν με σταθερό μήκος 42 εκ. Το κάθε κομμάτι ζύγιζε 8,6 κιλά.

Τα κομμάτια του γραφίτη περιείχαν 19.000 κομμάτια μεταλλικό ουράνιο με μάζα 4,9 τόνους και 41 τόνους οξείδιο του ουρανίου. Το μεταλλικό ουράνιο και το οξείδιο του ουρανίου ήταν η “καύσιμη” ύλη. Οι επιστήμονες από το Metallurgical Laboratory ή “Met Lab” (Εργαστήριο Μεταλλουργίας), που εργάστηκαν στην κατασκευή του αντιδραστήρα, τοποθέτησαν το γραφίτη σε στρώματα μέσα σ’ ένα ξύλινο πλαίσιο σχήματος κύβου με ακμή 24 πόδια (περίπου 7,3 μέτρα).

Σε αντίθεση με τους περισσότερους πυρηνικούς αντιδραστήρες, δεν είχε συστήματα προστασίας από την ακτινοβολία, ούτε σύστημα ψύξης, καθώς λειτουργούσε σε πολύ χαμηλή ισχύ, περίπου μισό Watt (Βατ).

Leona Woods (Marshall), η μοναδική γυναίκα 
(χημικός) που παρευρισκόταν στο πείραμα.

Ο Roger Hildebrand, ένα από τα μέλη της ομάδας, είχε αρχίσει την εργασία του για το σχέδιο Μανχάταν ως προπτυχιακός φοιτητής χημείας στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ στην Καλιφόρνια. Εργάστηκε εκεί δίπλα στον Ernest Lawrence χρησιμοποιώντας τον επιταχυντή κύκλοτρον του Μπέρκλεϊ για να μετατρέψει ουράνιο σε πλουτώνιο, ένα στοιχείο που πιστευόταν ότι είχε την δυνατότητα στο να οδηγήσει σε μια αλυσιδωτή αντίδραση.

Τα δείγματα, αφού προετοιμάστηκαν στο Μπέρκλεϊ και σ’ ένα άλλο εργαστήριο στο Σαιντ Λούις, κατέληξαν στο James Herbert Jones Laboratory (Εργαστήριο Τζέιμς Χέρμπερτ Τζόουνς), που βρισκόταν μόλις ένα τετράγωνο νότια του παλιού σταδίου Stagg Field του Σικάγο. Εκεί, στο Δωμάτιο 405 του Jones Lab, ο μετέπειτα νομπελίστας Glenn Seaborg πέτυχε ένα σημαντικό βήμα στο δρόμο για την επιτυχία του τελικού πειράματος. Κατάφερε να ζυγίσει το πρώτο ορατό σε μέγεθος (όσο ένα κεφαλάκι καρφίτσας) κομμάτι πλουτωνίου. Δεν ήταν μεγάλη η ποσότητα, αλλά αρκετή για να μετρηθούν οι χημικές και φυσικές ιδιότητες του υλικού.

Άρθουρ Κόμπτον

Ας έρθουμε λοιπόν στην Τετάρτη, 2 Δεκεμβρίου 1942. Όλοι ήξεραν, με βάση τα πειράματα της προηγούμενης μέρας, ότι αυτή θα ήταν η κρίσιμη δοκιμασία. 

Περίπου στις 8:30 το πρωί, η ομάδα άρχισε να συγκεντρώνεται στο γήπεδο σκουός.

Στη βόρεια πλευρά του χώρου υπήρχε ένας εξώστης (μπαλκόνι) περίπου δέκα πόδια (3 μέτρα) πάνω από το πάτωμα του υπογείου. Ο Φέρμι, ο Zinn, ο Anderson και ο Κόμπτον μαζεύτηκαν γύρω από τα όργανα που υπήρχαν στην ανατολική πλευρά του εξώστη. Οι υπόλοιποι παρατηρητές συνωστίστηκαν σε μια άκρη. Όπως είπε αργότερα ο R. G. Nobles, ένας από τους νέους επιστήμονες που μετείχε στις εργασίες, "Ο χώρος ελέγχου περικυκλώθηκε από τους "μεγάλους τροχούς"˙ οι "μικρές ρόδες" έπρεπε να σταθούν πίσω."

Στο δάπεδο, ακριβώς κάτω από το μπαλκόνι, στάθηκε ο George Weil, καθήκον του οποίου ήταν να χειριστεί την τελική ράβδο ελέγχου. Αυτή ήταν που κράτησε πραγματικά την αντίδραση υπό έλεγχο. Υπήρχαν κι άλλες ράβδοι ελέγχου που χειρίζονταν από άλλους επιστήμονες. Υπήρχε και μια "ομάδα υγρού ελέγχου", που αποτελείτο από τους Harold Lichtenberger, Warren Nyer και Alvin Graves. Αυτοί στάθηκαν σε μια πλατφόρμα πάνω από τον αντιδραστήρα. Ήταν έτοιμοι να πλημμυρίσουν τον αντιδραστήρα με διάλυμα καδμίου-αλατιού σε περίπτωση μηχανικής βλάβης των ράβδων ελέγχου.

Μια ομάδα των επιστημόνων του πειράματος
στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, στην 4η επέτειο
(2 Δεκεμβρίου 1946).

Στις 9:45 ο Φέρμι έδωσε εντολή να αποσυρθούν οι ράβδοι ελέγχου που λειτουργούσαν ηλεκτρικά. Η ομάδα στον εξώστη παρακολουθούσε τους μετρητές. Σύντομα, ένας καταγραφέας εντόπισε δραστηριότητα νετρονίων μέσα στον αντιδραστήρα. 

Λίγο μετά τις 10, ο Φέρμι έδωσε εντολή η ράβδος έκτακτης ανάγκης, που ονομαζόταν "Zip", να τραβηχτεί και να δεθεί. "Zip out" (“Έξω το Zip”) φώναξε ο Φέρμι. Ο Zinn απέσυρε το "Zip" με το χέρι και το έδεσε στη ράγα του μπαλκονιού.

Στις 10:37 ο Φέρμι χωρίς να πάρει τα μάτια του από τα όργανα, είπε ήσυχα: "Τράβα το στα 13 πόδια, Τζορτζ (Weil)." Οι μετρητές χτύπησαν πιο γρήγορα. Όλα τα όργανα μελετήθηκαν και έγιναν υπολογισμοί.

Το μπουκάλι του Chianti που ανοίχτηκε
με το τέλος του πειράματος.
Φαίνονται στο μπουκάλι οι υπογραφές 
όσων συμμετείχαν στο πείραμα.
Ξεχωριστά φαίνεται η κατάσταση με τα
ονόματα και τις υπογραφές όσων βρέθηκαν
στην 20η επέτειο.

"Δεν είναι αυτό που θέλουμε", είπε ο Φέρμι. "Το ίχνος θα πάει σε αυτό το σημείο και θα σταθεροποιηθεί". Έδειξε μια θέση στο γράφημα. Σε λίγα λεπτά η πένα έφτασε στο σημείο που υποδείκνυε και δεν πήγε πάνω από αυτό το σημείο. Επτά λεπτά αργότερα ο Φέρμι έδωσε εντολή η ράβδος ν’ ανέβει άλλο ένα πόδι (30,5 εκ.). Και πάλι οι μετρητές δυνάμωσαν το κλικ τους, αλλά το κλικ ήταν ακανόνιστο. Η γραμμή που σημείωνε η γραφίδα ισοπεδώθηκε. Η αντίδραση δεν ήταν ακόμα αυτοσυντηρούμενη.

Στις έντεκα η ώρα, η ράβδος ανέβηκε άλλες έξι ίντσες (15 εκ.), αλλά το αποτέλεσμα ήταν το ίδιο: αυξάνονταν οι συγκρούσεις, αλλά ακολουθούσε ισοπέδωση της καμπύλης. Στις 11:15 και στις 11:25 η ράβδος ελέγχου ανέβηκε κι άλλο. Κάθε φορά που οι μετρητές επιτάχυναν, η γραφίδα έγραφε σε ψηλότερα σημεία. Ο Φέρμι προέβλεπε σωστά κάθε κίνηση των δεικτών.

Το εσωτερικό του πανεπιστημιακού 
εστιατορίου Hutchinson Commons (2014).

Γύρω στις 12 μεσημέρι, ο Φέρμι είπε:  “Πεινάω. Πάμε για φαγητό".

Στη διάρκεια του διαλείμματος στο πανεπιστημιακό εστιατόριο Hutchinson Commons, οι κουβέντες ήταν πολύ λίγες και όχι γύρω από αυτό που συνέβαινε. Ο Φέρμι, που έτσι κι αλλιώς δεν ήταν ομιλητικός χαρακτήρας, μιλούσε ακόμη λιγότερο. Στις 2 μ.μ. η ομάδα επέστρεψε στο υπόγειο. Είκοσι λεπτά αργότερα, η αυτόματη ράβδος επαναρυθμίστηκε και ο Weil στάθηκε έτοιμος, δίπλα στη ράβδο ελέγχου.

"Εντάξει, Τζορτζ" φώναξε ο Φέρμι και ο Weil μετακίνησε τη ράβδο σ’ ένα προκαθορισμένο σημείο. Οι θεατές συνέχισαν να παρακολουθούν τους μετρητές να περιστρέφονται, την γραφίδα να σημειώνει στο γράφημα και να υπολογίζουν το ρυθμό αύξησης της αντίδρασης από τους δείκτες.

Στις 2:50 μ.μ. η ράβδος ελέγχου σηκώθηκε άλλο ένα πόδι, αλλά δεν υπήρξε κάτι καλύτερο στο αποτέλεσμα. 

O Leo Szilard (δεξιά) με τον Norman Hilberry
κάτω από την αναμνηστική πλάκα, έξω 
από το στάδιο Stagg Field.

Στις 3:20 ο Φέρμι φώναξε: "Μετακίνησέ το έξι ίντσες". Καμιά αλλαγή. Πέντε λεπτά αργότερα, ο Φέρμι φώναξε: "Ανέβασέ το άλλο ένα πόδι". Ο Weil σήκωσε τη ράβδο.

Τότε, γυρίζει ο Φέρμι και λέει στον Κόμπτον: “Αυτό θα γίνει. Τώρα θα γίνει αυτοσυντηρούμενη. Το ίχνος (της γραφίδας) θ’ ανέβει και θα συνεχίσει ν’ ανεβαίνει. Δεν θα σταθεροποιηθεί".

Ο Φέρμι υπολόγισε το ρυθμό αύξησης των νετρονίων για ένα λεπτό. Χωρίς να μιλά έκανε κάποιους υπολογισμούς με τον λογαριθμικό του κανόνα και κράτησε σημειώσεις σ’ ένα φύλλο χαρτιού. Σε περίπου ένα λεπτό υπολόγισε και πάλι το ρυθμό της αύξησης. Αν ο ρυθμός ήταν σταθερός και παρέμενε έτσι, θα ήξερε ότι η αντίδραση ήταν αυτοσυντηρούμενη. Τα δάχτυλά του λειτουργούσαν τον λογαριθμικό κανόνα με ταχύτητα αστραπής. Κάποια στιγμή γύρισε τον κανόνα ανάποδα κι έγραψε κάτι πάνω σ’ αυτή την πλευρά που ήταν από ελεφαντόδοντο.

Τρία λεπτά αργότερα υπολόγισε ξανά το ρυθμό αύξησης του αριθμού των νετρονίων. Η ομάδα στον εξώστη είχε πλησιάσει πολύ τα όργανα ελέγχου, προσπαθώντας να καταλάβουν αν είχε φτάσει η ιστορική στιγμή. Στο βάθος ακουγόταν ο Wilcox Overbeck να μετρά δυνατά τον αριθμό των νετρονίων που κατέγραφε το σύστημα που έλεγχε. Η Leona Woods (η μόνη γυναίκα που ήταν παρούσα), ο Anderson και ο William Sturm ηχογραφούσαν αυτά που διάβαζαν από τα όργανα. Εκείνη τη στιγμή το κλικ των μετρητών ήταν πολύ γρήγορο για το ανθρώπινο αυτί. Ο Φέρμι έστεκε ασυγκίνητος, ατάραχος, συνεχίζοντας να κάνει τους υπολογισμούς του.

Ο πρόεδρος του Πανεπιστημίου του Σικάγο Robert  
Maynard Hutchins (δεξιά) εγκαινιάζει αναμνηστική
πλάκα για την 5η επέτειο του πειράματος.
Μπροστά του διακρίνεται ο Ενρίκο Φέρμι.

"Δεν μπορούσα να δω τα όργανα", έλεγε αργότερα ο Weil. "Έπρεπε να παρακολουθώ τον Φέρμι κάθε δευτερόλεπτο, περιμένοντας εντολές. Το πρόσωπό του ήταν ακίνητο. Τα μάτια του εκτοξεύονταν από το ένα καντράν στο άλλο. Η έκφρασή του ήταν τόσο ήρεμη που ήταν δύσκολο να διαβαστεί. Αλλά ξαφνικά, ολόκληρο το πρόσωπό του μετατράπηκε σ’ ένα πλατύ χαμόγελο."

Ο Φέρμι έκλεισε τον λογαριθμικό του κανόνα. "Η αντίδραση είναι αυτοσυντηρούμενη", ανακοίνωσε ήσυχα, ευχαριστημένος. "Η καμπύλη είναι εκθετική". Αυτό ήταν.

"Εντάξει, το "Zip" να μπει μέσα" φώναξε ο Φέρμι στον Zinn που έλεγχε τη ράβδο. Η ώρα ήταν 3:53 μ.μ. Όλα είχαν τελειώσει. Αμέσως μετά ο Φέρμι έδωσε εντολή να σταματήσει η αντίδραση.

Τότε, ο θεωρητικός φυσικός Eugene Wigner παρουσίασε στον Φέρμι ένα μπουκάλι κρασί Chianti που το κρατούσε κρυμμένο. Ο Φέρμι άνοιξε το μπουκάλι κρασί κι έστειλε να φέρουν χάρτινα ποτήρια. Έριξε λίγο κρασί σε όλα τα ποτήρια και σιωπηλά, επίσημα, χωρίς ζητωκραυγές, όλοι οι επιστήμονες ύψωσαν τα ποτήρια τους ελπίζοντας ότι ήταν οι πρώτοι που είχαν καταφέρει να πετύχουν μια αυτοσυντηρούμενη αλυσιδωτή πυρηνική αντίδραση. Όλοι οι παρευρισκόμενοι (49 ή 50 άτομα) υπέγραψαν σ' αυτό το μπουκάλι!

Το νέο μετέφερε τηλεφωνικά ο Άρθουρ Κόμπτον στον James B. Conant στο Χάρβαρντ, λέγοντάς του (κωδικοποιημένα): “Ο Ιταλός πλοηγός προσγειώθηκε στο Νέο Κόσμο”. Ο  Conant τον ρώτησε: “Πώς ήταν οι ιθαγενείς;” και ο Κόμπτον του απάντησε: “Πολύ φιλικοί”.

Το γλυπτό του Henry Moore "Πυρηνική Ενέργεια"
στην ανατολική πλευρά της Λεωφόρου Ellis, 
μεταξύ της 56ης και 57ης οδού.

Το 1943, η CP-1 αποσυναρμολογήθηκε και μεταφέρθηκε στο Red Gate Woods. Εκεί  επανασυναρμολογήθηκε για να γίνει το Chicago Pile-2 (CP-2). Λειτούργησε μέχρι το 1954, όταν αποσυναρμολογήθηκε οριστικά και θάφτηκε. Οι κερκίδες στο Stagg Field κατεδαφίστηκαν τον Αύγουστο του 1957. Το 1965, η περιοχή που ήταν το στάδιο ξανασχεδιάστηκε και χαρακτηρίστηκε ως Εθνικό Ιστορικό Μνημείο και Σημείο Ενδιαφέροντος για το Σικάγο.

Στις 2 Δεκεμβρίου 1967, στην επέτειο των 25 χρόνων από το πείραμα της πρώτης ελεγχόμενης αυτοσυντηρούμενης αλυσιδωτής πυρηνικής αντίδρασης, τοποθετήθηκε στην περιοχή που υπήρχε το εργαστήριο, το γλυπτό "Nuclear Energy" ("Πυρηνική Ενέργεια") του Βρετανού Henry Moore. Το γλυπτό εγκαινιάστηκε στις 3:36 μμ, την ίδια ώρα που σύμφωνα με τις μαρτυρίες επιβεβαιώθηκε η επιτυχία του πειράματος. Το χάλκινο γλυπτό ύψους 12 ποδιών (3,65 μέτρα) ήταν προσφορά των Διαχειριστών του Ταμείου Μνημείων B.F.Ferguson του Ινστιτούτου Τεχνών του Σικάγο.

Το δελτίο εργασίας του Ted Petry που δούλεψε 
ως βοηθός στο Μεταλλουργικό Εργαστήριο.
Ο Petry, υπήρξε ο τελευταίος επιζών από αυτούς 
που βρίσκονταν στο χώρο του πειράματος.
Πέθανε στις 18 Ιουλίου 2018 σε ηλικία 94 ετών. 

Το επιστημονικό προσωπικό του Μεταλλουργικού Εργαστηρίου ίδρυσε τους Atomic Scientists of Chicago (Ατομικοί Επιστήμονες του Σικάγο) στις 26 Σεπτεμβρίου 1945, λίγες εβδομάδες μετά την πτώση της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι. Η ομάδα δημοσίευσε το πρώτο τεύχος του Bulletin of the Atomic Scientists of Chicago (Δελτίο των Ατομικών Επιστημόνων του Σικάγο) στις 10 Δεκεμβρίου 1945.

Σήμερα, ακριβώς απέναντι από το δρόμο όπου ο Φέρμι και οι συνεργάτες του πέτυχαν την πρώτη ελεγχόμενη, αυτοσυντηρούμενη αλυσιδωτή πυρηνική αντίδραση, κτίζεται το Ερευνητικό Κέντρο William Eckhart. Το Κέντρο Eckhart θα καταλάβει την περιοχή του πρώην κτιρίου ερευνητικών ινστιτούτων, όπου ο Φέρμι και πολλοί άλλοι βετεράνοι του Προγράμματος Μανχάταν έκαναν έρευνα.

• Κατάλογος των 50 ατόμων που παρευρίσκονταν στο πείραμα, στις 2 Δεκεμβρίου 1942. 

• Κατάλογος των πρωτοπόρων του αντιδραστήρα CP 1 (Πανεπιστήμιο του Σικάγο).

• Βίντεο για το επίτευγμα της ομάδας του Φέρμι.

• Το κείμενο (pdf) για την επέτειο των 40 χρόνων από το γεγονός της πρώτης αυτοσυντηρούμενης αλυσιδωτής πυρηνικής αντίδρασης. Πέραν των άλλων, περιέχει τις αναμνήσεις  του Ενρίκο Φέρμι και της συζύγου του Laura Fermi για το πείραμα του CP 1 και το πρόγραμμα Μανχάταν.

• "The First Pile", η έκθεση που συνέταξαν οι Corbin Allardice και Edward Trapnell το 1946, όπου περιγράφουν τα γεγονότα γύρω από το πείραμα.

• "Manhattan Project and Allied Scientists" ("Το Πρόγραμμα Μανχάταν και οι σύμμαχοι επιστήμονες"). Αναλυτικά στοιχεία για όσους συνεργάστηκαν (άτομα ή οργανισμοί) στο Πρόγραμμα Μανχάταν. Από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο.

• Βίντεο με την ιστορία του CP 1 με τουβλάκια LEGO.

• Εσωτερικό ενημερωτικό έγγραφο του Πανεπιστημίου του Σικάγο για τα εγκαίνια του αγάλματος "Nuclear Energy".

Πηγή: Today in Science History,  uchicago

ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟ ΡΕΥΜΑ: Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής Α' και Β' Θέματος.

 

Φυσική Γ' Λυκείου Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών και Σπουδών Υγείας

Στην ανάρτηση θα βρείτε 23 ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής και σωστού - λάθους που αντιστοιχούν σε περιεχόμενο Α' θέματος. 

Ακόμη θα βρείτε 12 ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής που αντιστοιχούν σε περιεχόμενο Β' θέματος (ζητείται αιτιολόγηση της απάντησης).

Στο τέλος κάθε ανάρτησης δίνονται οι σωστές απαντήσεις.

Όλα τα θέματα προέρχονται από τα "Ψηφιακά Εκπαιδευτικά Βοηθήματα" (ΨΕΒ - Επαναληπτικά Θέματα) του Υπουργείου Παιδείας (exams4u).

Οι ερωτήσεις στην ιστοσελίδα των ΨΕΒ είναι αναρτημένες σε πλατφόρμα Μoodle, κάτι που δίνει τη δυνατότητα στο(στη) χρήστη να δώσει τις απαντήσεις και να ελέγξει αμέσως αν αυτές είναι σωστές. Επίσης, οι ερωτήσεις B' θέματος (όπως και οι ασκήσεις) δίνουν τη δυνατότητα άμεσου ελέγχου της λύσης από τον(την) χρήστη της εφαρμογής.

Η μορφή με την οποία παρουσιάζονται τα θέματα στις αναρτήσεις μου είναι κείμενο word, με χαρακτήρες trebouchet ή cambria math. Αυτό δίνει τη δυνατότητα στο(στη) χρήστη να τα κατεβάσει στον υπολογιστή του ως ένα ενιαίο σύνολο και να τα διαχειριστεί όπως επιθυμεί.

Μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε τις 23 ερωτήσεις Α' θέματος από  ΕΔΩ.

Μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε τις 12 ερωτήσεις Β' θέματος από  ΕΔΩ.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε τα θέματα στην αρχική τους μορφή (exams4u) από  ΕΔΩ. 

Σαν σήμερα... 1873, πέθανε ο Ελβετός φυσικός Auguste Arthur de la Rive.

Auguste Arthur de La Rive

Σαν σήμερα, στις 27 Νοεμβρίου 1873, πέθανε ο Auguste Arthur de la Rive (Ογκίστ Αρτούρ ντε λα Ριβ) ο οποίος υπήρξε ένας από τους θεμελιωτές της ηλεκτροχημικής θεωρίας των μπαταριών και συνεισέφερε στο χώρο της επιστήμης για πάνω από 50 χρόνια.

Να επισημάνω ότι για τους παλαιότερους διδάσκοντες στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και μάλιστα για εκείνους που είχαν την τύχη να υπηρετήσουν σε παλαιά, ιστορικά διδακτήρια με λιγότερα ή περισσότερα όργανα Φυσικής, ήταν περισσότερο γνωστός για το πηνίο που έφερε το όνομά του ("σωλήνας de la Rive").

Ο de la Rive γεννήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 1801 στη Γενεύη της Ελβετίας. 

Ο σωλήνας de la Rive.

Ο πατέρας του Charles-Gaspard de la Rive είχε σπουδάσει ιατρική στο Εδιμβούργο και ήταν καθηγητής φαρμακευτικής χημείας στην Ακαδημία της Γενεύης από το 1802.

Το 1822 ο νεαρός de la Rive έκανε την πρώτη του επιστημονική δημοσίευση σχετικά με την επίδραση του μαγνητισμού της Γης σε ένα κινητό πλαίσιο που διαρρεόταν από βολταϊκό ρεύμα.

Σε ηλικία μόλις είκοσι δύο ετών ο de La Rive διορίστηκε σε θέση καθηγητή της φυσικής φιλοσοφίας στην ίδια Ακαδημία που ο πατέρας του ήδη είχε γίνει πρύτανης (1823-1825). Για κάμποσο καιρό με τον François Marcet ασχολήθηκαν με την έρευνα της ειδικής θερμότητας των αερίων και με παρατηρήσεις για τον προσδιορισμό της θερμοκρασίας του φλοιού της γης.

O 1ος τόμος της γαλλικής έκδοσης του βιβλίου
Traite de l'electricite theorique et appliquee (1853).

Στις 18 Αυγούστου 1826 ο de la Rive παντρεύτηκε τη συγγραφέα Jeanne-Mathilde Duppa (1808–1850). Στις 3 Απριλίου 1834 γεννήθηκε στο Choulex ο γιος τους Lucien, που ασχολήθηκε με τη Φυσική και τα Μαθηματικά.

Από 1834 ως το 1835 ο de la Rive διαδραμάτισε ηγετικό ρόλο στις μεταρρυθμίσεις της δημόσιας εκπαίδευσης στη Γενεύη.

Το 1836 ο de la Rive, επηρεασμένος από τις αλλεπάλληλες ανακαλύψεις που γίνονταν στον ηλεκτρομαγνητισμό, ξεκίνησε ν' ασχολείται με τις βολταϊκές στήλες (έναν πρώιμο τύπο μπαταρίας) και την ηλεκτρική εκκένωση στα αέρια. Είχε παρόμοια άποψη με αυτή του Michael Faraday, ότι ο βολταϊκός ηλεκτρισμός προκαλείται από χημική αντίδραση. Τον Faraday είχε την ευκαιρία να τον γνωρίσει από την ηλικία των 13 ετών, όταν τον είχε επισκεφτεί με τον πατέρα του.

Μέχρι το τέλος της επιστημονικής του σταδιοδρομίας, σχεδόν το σύνολο των εργασιών που εκτύπωσε αφορούσαν θέματα ηλεκτρισμού.

Οι έρευνές του σχετικά με το θέμα της ηλεκτρικής εκκένωσης στα αέρια τον οδήγησαν να διαμορφώσει μια νέα θεωρία για το βόρειο σέλας (aurora borealis).

Το εξώφυλλο ενός από τους τόμους της εργασίας
του de la Rive (αγγλικά) "A Treatise on Electricity"
σε έκδοση του 2010 από τον οίκο Kessinger Publishing.

Το 1840 περιέγραψε μια διαδικασία για την ηλεκτρο-επιχρύσωση αργύρου και ορείχαλκου, για την οποία το επόμενο έτος έλαβε βραβείο 3000 φράγκων από τη Γαλλική Ακαδημία Επιστημών. Αυτή η εργασία μαζί με άλλες δικές του δημοσιεύτηκαν στις επιστημονικές επιθεωρήσεις Annales de Chimie et de Physique και Comptes Rendus (της  Γαλλικής Ακαδημίας Επιστημών).

Το κύριο έργο του de la Rive ήταν το τρίτομο "Traite de l'electricite theorique et appliquee" ("Διατριβή του Ηλεκτρισμού στη Θεωρία και την Πράξη") που δημοσιεύθηκε ταυτόχρονα στα γαλλικά και στα αγγλικά από το 1854 (1ος τόμος) έως το 1858 (3ος τόμος).

Μετά την επανάσταση του 1846  ίδρυσε το Ελεύθερο Γυμνάσιο στο οποίο δίδαξε μέχρι το 1853.

Από το 1836 έως το 1845 επεξεργάστηκε τα κείμενα του λογοτεχνικού και επιστημονικού τμήματος της επιστημονικής επιθεώρησης Bibliothèque Universelle de Genève. Στα πλαίσια αυτής της εργασίας συνέθεσε μόνος του το "Archives de l' Electricité" ("Αρχεία Ηλεκτρισμού") σε πέντε τόμους (1841-45) και με τον Jean Marignac και άλλους το "Archives of Sciences Physiques et Naturelles" ("Αρχεία Επιστημών Φυσικής και Φυσικών") σε τριάντα έξι τόμους (1846-57) και το "Nouvelle Periode" ("Νέα Περίοδος") σε εννέα τόμους (1858-1860). 

Ο Auguste de la Rive από το αρχείο 

του Royal Institution of Great Britain.

Το 1855, πέντε χρόνια μετά το θάνατο της πρώτης του συζύγου παντρεύτηκε την Louise Maurice που ήταν επίσης χήρα.

Η καταγωγή και η περιουσία του de la Rive του έδιναν σημαντική κοινωνική και πολιτική επιρροή  στους λογοτεχνικούς και επιστημονικούς κύκλους. Ήταν ονομαστός για τη φιλοξενία του και για το ενδιαφέρον που έδειχνε για την ευημερία και την ανεξαρτησία της πατρίδας του. Το 1860, όταν η προσάρτηση της Σαβοΐας και της Νίκαιας είχαν  οδηγήσει τον πληθυσμό της Γενεύης να φοβάται τη γαλλική επιθετικότητα, ο de la Rive απεστάλη από τους συμπολίτες του σε ειδική αποστολή στην Αγγλία όπου κατάφερε να εξασφαλίσει δήλωση της αγγλικής κυβέρνησης, ότι οποιαδήποτε επίθεση στη Γενεύη θα θεωρείτο ως "casus belli" ("αιτία πολέμου"). Με την ευκαιρία της επίσκεψης αυτής, το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης ανακήρυξε τον de la Rive ως επίτιμο δόκτορα του Αστικού Δικαίου.

Μηχανή Aurora (μηχανή προσομοίωσης παραγωγής 
Βόρειου Σέλαος) που κατασκεύασε ο de la Rive. 

Την άνοιξη του 1873, η υγεία του de la Rive άρχισε να παρουσιάζει προβλήματα με συμπτώματα παράλυσης. Στις 5 Ιουνίου του 1873 έκανε την τελευταία ομιλία του ως πρόεδρος της Société de physique et d' histoire naturelle (Εταιρεία Φυσικής και Φυσικής Ιστορίας) από την οποία παραιτήθηκε. 

Στις αρχές Νοεμβρίου ξεκίνησε για τις Κάννες της Γαλλίας, όπου είχε αγοράσει ένα σπίτι, για να περάσει το χειμώνα με την οικογένειά του. Όμως τη δεύτερη μέρα του ταξιδιού (6 Νοεμβρίου) κι ενώ βρισκόταν μεταξύ του Montélimar και της Avignon, παρουσίασε παράλυση. Μεταφέρθηκε στη  Μασσαλία όπου πέθανε στις 27 Νοεμβρίου 1873, σε ηλικία 72 ετών. 
Ο θάνατός του θεωρήθηκε μεγάλη απώλεια από τον κόσμο της επιστήμης και τις διάφορες επιστημονικές Ακαδημίες στις οποίες ήταν επίτιμο μέλος.

Η πειραματική διάταξη για την επίδειξη λειτουργίας του 
σωλήνα de la Rive, όπως παρουσιάζεται στο βιβλίο 
ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ (ΙΙ) (σελ. 363) του Ιωάννη Λ. Μπουρούτη.

• Βίντεο με το πείραμα του σωλήνα de la Rive.

• Περιγραφή του πειράματος με τίτλο "Κίνηση ιόντων κάτω από την επίδραση μαγνητικού πεδίου" από το βιβλίο πειραμάτων του Ιωάννου Μπουρούτη (2ος τόμος), όπου γίνεται χρήση του σωλήνα de la Rive. 

• Επιστολή του de la Rive στον Michael Faraday στις 27 Μαΐου 1851 (γαλλικά, ακολουθεί μετάφραση στα αγγλικά).

• Από την Βιβλιοθήκη του Αμερικάνικου Κογκρέσου "Eulogy on Auguste Arthur de la Rive" ("Εγκώμιο για τον Auguste Arthur de la Rive") από τον M. Dumas (28 Δεκεμβρίου 1874).

Πηγή: Today in Science History,  nndb,  hls-dhs-dss,  American Academy of Arts and Sciences

"Ο νόμος (εξίσωση ή αρχή) του Bernoulli" σε pptx.

 

Φυσική Γ' Λυκείου Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών και Σπουδών Υγείας

Στις 55 διαφάνειες της ανάρτησης υπάρχει παρουσίαση της θεωρίας μέσα από ένα συνδυασμό κειμένου, εικόνων και υπερσυνδέσεων. Όποια λέξη ή φράση εμφανίζεται υπογραμμισμένη σε μια διαφάνεια, σημαίνει πως έχει υπερσύνδεση. 

Παρακάτω δίνω ορισμένες οδηγίες για την καλύτερη λειτουργία και χρήση των διαφανειών μιας παρουσίασης pptx. Αυτό θα γίνεται σε κάθε παρόμοια ανάρτηση.

Όταν το pptx είναι σε κατάσταση προβολής, βάζοντας το δείκτη του ποντικιού στην υπογραμμισμένη λέξη ή φράση, εμφανίζεται το "χεράκι", οπότε κάνοντας αριστερό κλικ εκεί, οδηγείστε συνήθως σε μια προσομοίωση ή βίντεο που έχει σχέση κι εξυπηρετεί την καλύτερη κατανόηση του συγκεκριμένου μαθήματος. Γι' αυτή τη διαδικασία χρειάζεται να υπάρχει σύνδεση με το διαδίκτυο.

Μετά την ανάπτυξη της θεωρίας, δίνονται διαδικτυακές διευθύνσεις-παραπομπές, όπου μπορείτε να βρείτε επιπλέον χρήσιμο εκπαιδευτικό υλικό προερχόμενο από συναδέλφους και εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Στις τελευταίες διαφάνειες κάθε ανάρτησης υπάρχουν ερωτήσεις (διαφόρων τύπων) και ασκήσεις σχετικές με το θέμα της ανάρτησης. 

Οι αναρτήσεις pptx μπορούν να χρησιμοποιηθούν άμεσα από κάθε συνάδελφο, αρκεί να έχει κατεβάσει στον υπολογιστή του κάποιο πρόγραμμα που υποστηρίζει το powerpoint (Office ή κάτι άλλο). 

Για την παρουσίαση κάθε διαφάνειας έχω επιλέξει κάποιο χρονισμό. Γι' αυτό ο (η) χρήστης του υλικού καλό θα ήταν να έχει μελετήσει με προσοχή τον τρόπο που το κείμενο και οι εικόνες αλληλοδιαδέχονται, πριν το χρησιμοποιήσει. 

Υπάρχει περίπτωση κάποια σύμβολα να μην προβάλλονται σωστά στην οθόνη του δικού σας υπολογιστή. Ο πιο πιθανός λόγος γι' αυτό είναι η διαφορετική έκδοση του Office (pptx). Χρησιμοποιώ το MS Office 2016. 

Οι αναρτήσεις δεν είναι κωδικοποιημένες, για να μπορεί ο (η) συνάδελφος να επιφέρει αλλαγές που κρίνει ότι βελτιώνουν την εκπαιδευτική προσέγγιση του θέματος. Η αναφορά από τον (την) χρήστη, του ονόματός μου ως δημιουργού της παρουσίασης, θα με τιμούσε ιδιαίτερα! 

Εννοείται, ότι η χρήση κάθε ανάρτησης pptx δεν αφορά την εμπορική εκμετάλλευσή της. 

Μπορείτε να κατεβάσετε την ανάρτηση "H ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ και η ΕΞΙΣΩΣΗ του BERNOULLI" από  ΕΔΩ.

Καλή συνέχεια στις προσπάθειές σας.

Σαν σήμερα... 1904, γεννήθηκε ο Γάλλος φυσικός Louis Néel.

Louis-Eugène-Félix Néel

Σαν σήμερα, στις 22 Νοεμβρίου 1904, γεννήθηκε στη Λυών της Γαλλίας ο νομπελίστας φυσικός Louis-Eugène-Félix Néel (Λουί Εζέν Φελίξ Νεέλ) ο οποίος έγινε γνωστός για τις εργασίες του στον σιδηρομαγνητισμό και τον αντισιδηρομαγνητισμό. Ίσως ήταν η σπουδαιότερη μορφή επιστήμονα στον 20ο αιώνα, που συνέβαλλε στην ανάπτυξη εφαρμογών του μαγνητισμού. 

Τελείωσε το Lycée du Parc στη Λυών και σπούδασε στην Ecole Normal Supérieure στο Παρίσι από το 1924 μέχρι το 1928. Εκεί διορίστηκε λέκτορας το 1928. 

Το 1932 έλαβε το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου, όπου στη συνέχεια τοποθετήθηκε καθηγητής στη Σχολή Επιστημών από το 1937 μέχρι το 1945. 

Το 1931 παντρεύτηκε την Hélène Hourticq με την οποία απέκτησαν την Marie Françoise, την Marguerite και τον Pierre.

Ο Néel ασχολήθηκε ερευνητικά με τον μαγνητισμό μεταξύ του 1928 και του 1939 στο εργαστήριο του καθηγητή Pierre E. Weiss στο Στρασβούργο. Αυτή την περίοδο  πρότεινε την ύπαρξη μιας νέας μορφής μαγνητικής συμπεριφοράς που ονομάστηκε αντισιδηρομαγνητισμός. Πάνω από μια ορισμένη θερμοκρασία (θερμοκρασία Néel) αυτή η συμπεριφορά σταματά. 

Ο Louis Néel στο γραφείο του,
(αρχείο Emilio Segrè)

Το 1939, που κλήθηκε στο Γαλλικό στρατό με αφορμή το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, εφηύρε μια αποτελεσματική μέθοδο εξουδετέρωσης των γερμανικών θαλάσσιων ναρκών για την προστασία των πλοίων του γαλλικού στόλου. 

Μετά την ανακωχή του 1940, πήγε στη Γκρενόμπλ και ίδρυσε το Laboratoire d' Electrostatique et de Physique du Métal  (Εργαστήριο Ηλεκτροστατικής και Φυσικής των Μετάλλων). 

Το 1945 έγινε καθηγητής στη Γκρενόμπλ. Το 1946 τοποθετήθηκε διευθυντής του παραπάνω Εργαστηρίου, το οποίο έγινε ένα από τα εξωτερικά εργαστήρια του Centre National de la Recherche Scientifique - C.N.R.S. (Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας). Το εργαστήριο αυτό επεκτάθηκε ταχύτατα, οδήγησε σε νέα εργαστήρια και δραστηριοποιείται μέχρι σήμερα με πολυάριθμο προσωπικό.

Από το 1954 έως το 1970 ήταν διευθυντής του Institut National Polytechnique - INP (Εθνικό Πολυτεχνικό Ινστιτούτο) της Γκρενόμπλ και της Ecole Française de Papeterie. Το 1970 διορίστηκε πρόεδρος του INP.

Με τη σύζυγό του Hélène που κρατά  συγχαρητήρια  
τηλεγραφήματα για το βραβείο Νόμπελ.
(getty images)

Το 1956 ο Louis Néel δημιούργησε και στη συνέχεια ανέπτυξε το Centre d' Etudes Νucléaires (Κέντρο  Πυρηνικών Σπουδών) της Γκρενόμπλ, στο πλαίσιο της Γαλλικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας. Εδώ διετέλεσε διευθυντής από το 1956 έως το 1970. Συνέβαλε επίσης στην απόφαση  εγκατάστασης  στη Γκρενόμπλ το 1967 του γαλλογερμανικού πυρηνικού αντιδραστήρα υψηλής ροής (high fuxreactor).       

Από το 1949 ως το 1969 ήταν μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του C.N.R.S.. Από το 1952 υπήρξε επιστημονικός σύμβουλος του γαλλικού ναυτικού και αντιπρόσωπος της χώρας του στην επιστημονική επιτροπή του Οργανισμού του Βορειοατλαντικού Συμφώνου (Ν.Α.ΤΟ.).

Το 1970 μοιράστηκε με τον Σουηδό αστροφυσικό Hannes Alfvén (Χάνες Αλφβέν) το βραβείο Νόμπελ  Φυσικής "για τη θεμελιώδη εργασία και τις ανακαλύψεις του σχετικά με τον αντισιδηρομαγνητισμό και τον σιδηρομαγνητισμό, που οδήγησαν σε σημαντικές εφαρμογές στη φυσική στερεάς κατάστασης".

Ο Néel στο εργαστήριό του.

Ο Louis Néel πέθανε στη Brive-la-Gaillarde της Γαλλίας στις 17 Νοεμβρίου 2000, σε ηλικία 96 ετών.

Η συνεισφορά του Néel στη φυσική στερεάς κατάστασης έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη βελτιωμένων μονάδων μνήμης των ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Ο Néel έχει εξηγήσει επίσης τον ασθενή μαγνητισμό ορισμένων πετρωμάτων, καθιστώντας δυνατή τη μελέτη του ιστορικού παρελθόντος του μαγνητικού πεδίου της Γης.

Η επιστημονική δραστηριότητα του Louis Néel έχει τιμηθεί με πλήθος βραβείων από τη Γαλλία και άλλες χώρες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση Γεωεπιστημών  έχει καθιερώσει προς τιμή του το ετήσιο  Μετάλλιο Louis Néel.

• Η ομιλία του Louis Néel στη Στοκχόλμη μετά την βράβευσή του με το Νόμπελ Φυσικής (10 Δεκεμβρίου 1970) (γαλλικά).

• Βίντεο-συνέντευξη του Louis Néel για τη δουλειά του στην Εθνική Ανώτατη Σχολή Μηχανικών, την Σχολή Επιστημών και Ιατρικής και στο CNRS (γαλλικά, 16:24), από το κανάλι του ROGER EGAMINOS.
  

• Βίντεο-συνέντευξη του Louis Néel για τη δημιουργία του Κέντρου Πυρηνικών Μελετών στη Γκρενόμπλ το 1956 (γαλλικά, 13:35), από το κανάλι του ROGER EGAMINOS.

Πηγή: Today in Science History, nobelprize,  wikipedia