Επανάληψη στο κεφάλαιο "ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ των ΑΕΡΙΩΝ" (1ο μέρος).

Φυσική Β' Λυκείου Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών και Σπουδών Υγείας

Σ' αυτή την ανάρτηση (1ο μέρος) έχω συγκεντρώσει 3 εργασίες pptx που αφορούν την διδακτέα ύλη από το κεφάλαιο "ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ των ΑΕΡΙΩΝ". 
Θ' ακολουθήσει το 2ο μέρος με ερωτήσεις και ασκήσεις στο ίδιο κεφάλαιο. 

Μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε τις εργασίες όπως φαίνεται παρακάτω:

1η παρουσίαση: Νόμοι Αερίων από  ΕΔΩ.

2η παρουσίαση: Καταστατική Εξίσωση από  ΕΔΩ.

3η παρουσίαση: Κινητική Θεωρία από  ΕΔΩ.

Σε κάθε ανάρτηση υπάρχουν οδηγίες για το κατέβασμα και τη χρήση των διαφανειών pptx.

Καλή συνέχεια στις προσπάθειές σας.

Σαν σήμερα... 1918, γενήθηκε ο Αμερικανός θεωρητικός φυσικός Richard Feynman.

Richard Phillips Feynman

Σαν σήμερα, στις 11 Μαΐου 1918, γεννήθηκε στο Queens της Νέας Υόρκης (συνοικία Far Rockaway), ένας από τους πλέον σημαντικούς διανοητές και δασκάλους της Θεωρητικής Φυσικής, ένας θρύλος της Κβαντικής Ηλεκτροδυναμικής, ο Richard Phillips Feynman (Ρίτσαρντ Φίλιπς Φάινμαν).
Το 1965 μοιράστηκε με τους Sin-Itiro Tomonaga και Julian Schwinger το βραβείο Νόμπελ Φυσικής "για την θεμελιώδη εργασία τους στην κβαντική ηλεκτροδυναμική, με πολύ ριζικές συνέπειες για τη φυσική των στοιχειωδών σωματιδίων". 

Τα τελευταία χρόνια έχω γράψει την βιογραφία του Feynman με αφορμή την επέτειο της γέννησης ή του θανάτου του. Μπορείτε να τη διαβάσετε από την υπερσύνδεση που έχω βάλει στο όνομά του παραπάνω. Έτσι, σήμερα σκέφτηκα να παρουσιάσω την επέτειο της γέννησής του κάπως διαφορετικά. Δίνοντας μερικές διευθύνσεις, όπου άνθρωποι που γνώρισαν τον Richard Feynman μιλούν γι' αυτόν. Πάμε λοιπόν.

• Thoughts on Feynman’s 102nd Birthday - 11 Μαΐου 2020  από  ΕΔΩ.

Με αφορμή την επέτειο των 102 χρόνων από την γέννηση του Feynman, ο φίλος του και διαχειριστής της ιστοσελίδας "Richard Feynman", Ralph Leighton, στοχάζεται για το τι "θα μπορούσε να πει (ο Feynman) σε σχέση με την τρέχουσα κατάσταση του κορωνοϊού".

O Ralph Leighton με τον Richard Feynman.

• Remembering Richard P. Feynman - Reunion Weekend - 14/5/2015  από  ΕΔΩ.      

Η τάξη του 1965 των αποφοίτων του τμήματος Φυσικής του Caltech συναντώνται 50 χρόνια μετά, το 2015 και θυμούνται τον καθηγητή τους Richard Feynman. Στη συνάντηση παρευρίσκεται η κόρη του Feynman, Michelle. Πρώτος καλεσμένος ομιλητής ήταν ο στενός φίλος του Richard και συνσυγγραφέας μερικών βιβλίων του, Ralph Leighton. Τελευταίος ομιλητής ήταν ο μετέπειτα κάτοχος του Νόμπελ Φυσικής 2017, Kip S. Thorne, καθηγητής emeritus στην έδρα Richard P. Feynman Θεωρητικής Φυσικής, στο Caltech. Παρουσιαστής και εισηγητής της εκδήλωσης ο καθηγητής και πρόεδρος του Δ.Σ. του Caltech, Ted Jenkins. (αγγλικά, 1:34:11)

Ο Feynman με τους φοιτητές της τάξης του 1965 που έκαναν
το reunion 50 χρόνια μετά. 

• Feynman Super-Projection - 11/5/2018  από  ΕΔΩ.

Στις 11 και 12 Μαΐου 2018, το Caltech τίμησε τα 100 χρόνια από την γέννηση του Richard Feynman με μια σειρά εκδηλώσεων στην Αίθουσα Beckman του Ινστιτούτου. Την πρώτη μέρα των εκδηλώσεων, οι προσκεκλημένοι είχαν την ευχάριστη έκπληξη ν' ακούσουν τον  Richard Feynman (με την τεχνολογία του ολογράμματος) να τους μιλά για τη δουλειά του! (αγγλικά, 8:31)

Το ολόγραμμα του Richard Feynman.

• Remembering Feynman (pdf)  από  ΕΔΩ.

Ο καθηγητής Φυσικής του Πανεπιστημίου της Florida, Pierre Ramond θυμάται και γράφει για τον Richard Feynman μετά τον θάνατό του. Ξεκινώντας από ένα περιστατικό του 1966, όταν τεταρτοετής φοιτητής εκείνος, βρέθηκε να κάθεται δίπλα στον Feynman σε μια εκδήλωση στο Cornell, καταλήγει να σημειώσει: "Ένας απλός βοσκός εγώ στο όρος Όλυμπος, είχα την τύχη να συναντήσω μερικούς Θεούς της Φυσικής και ο Feynman ήταν ένας από αυτούς".

Ο καθηγητής Pierre Ramond.

• A Short Talk about Richard Feynman (Απρίλιος 2005)  από  ΕΔΩ.

Ο Stephen Wolfram θυμάται και γράφει για τον Richard Feynman. Όταν τον πρωτογνώρισε ο Feynman ήταν ήδη 60 χρονών και ο ίδιος στα 18, πρωτοετής στο Φυσικό τμήμα του Caltech. 

O Richard Feynman με τον Stephen Wolfram.

• The Feynman lectures on Physics (Feynman • Leighton • Sands)  από  ΕΔΩ.

Το τμήμα Φυσικής, Μαθηματικών και Αστρονομίας του Caltech μαζί με τον Ιστότοπο The Feynman Lectures προσφέρουν σε on line έκδοση τις "Διαλέξεις του Feynman για τη Φυσική". 

Στην ανάρτηση μπορείτε να βρείτε:

• 1ος τόμος (Μainly Μechanics, Radiation and Ηeat),

• 2ος τόμος (Μainly Electromagnetism and Matter),

• 3ος τόμος (Quantum Mechanics).

Επιπλέον μπορείτε να βρείτε:

• Φωτογραφίες από τις Διαλέξεις (1η περίοδος 1961- 62 και 2η περίοδος 1962 -64),

• Σημειώσεις του Feynman (611 σελίδες),

• Σημειώσεις του ακροατηρίου (744 σελίδες).

Μπορείτε ακόμη να δείτε και τα παρακάτω:

• Η βιογραφία του Richard Feynman από το Πανεπιστήμιο St. Andrews, στη Σκωτία. 

• Ο ιστότοπος για τον Richard Feynman.

• Οι φίλοι του Feynman στην Tuva τιμούν την 101η επέτειο της γέννησής του (11 Μαΐου 2019).

• O Bill Gates μιλά για τον Richard Feynman (αγγλικά, 2:14).

• Βίντεο από το Seattle Channel (2005). Στο Δημαρχείο του Σηάτλ, η Michelle Feynman και καθηγητές που γνώρισαν τον Feynman μιλούν γι' αυτόν (αγγλικά, 1:15:59).

Στα ελληνικά κυκλοφορούν τα παρακάτω βιβλία του Richard Feynman.

• Η χαρά της ανακάλυψης - Μετάφραση ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΒΙΤΩΡΑΤΟΣ, Εκδότης ΚΑΤΟΠΤΡΟ,  σελ. 296, (2005).

• ΕΞΙ ΕΥΚΟΛΑ ΚΟΜΜΑΤΙΑ - Μετάφραση ΑΘΗΝΑ ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ, Εκδότης ΚΑΤΟΠΤΡΟ,  σελ. 202, (1998).

• Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΝΟΜΟΥ - Μετάφραση ΕΛΕΝΗ ΠΙΠΙΝΗ, Εκδότης ΠΕΚ, σελ. 150, (2013).

• QED ΚΒΑΝΤΙΚΗ ΗΛΕΚΤΡΟΔΥΝΑΜΙΚΗ - Μετάφραση ΝΙΚΟΣ ΣΙΜΑΤΟΣ, Εκδότης ΚΑΤΟΠΤΡΟ, σελ. 242, (2007). 

• ΕΞΙ ΟΧΙ ΤΟΣΟ ΕΥΚΟΛΑ ΚΟΜΜΑΤΙΑ - Μετάφραση ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΙΛΙΕΡΗΣ, Εκδότης ΚΑΤΟΠΤΡΟ, σελ. 226, (2000). 
• ΣΙΓΟΥΡΑ ΘΑ ΑΣΤΕΙΕΥΕΣΤΕ, ΚΥΡΙΕ ΦΑΙΝΜΑΝ - Μετάφραση ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΒΙΤΩΡΑΤΟΣ,    Εκδότης ΚΑΤΟΠΤΡΟ, σελ. 434, (Βιβλιοδετημένη Έκδοση, 2018). 

• ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΕΥΛΟΓΕΣ ΠΑΡΕΚΚΛΙΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΠΑΤΗΜΕΝΗ - Μετάφραση ΣΟΦΙΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ, Εκδότης ΚΑΤΟΠΤΡΟ, σελ. 552, (2008). 

• ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΑΡΥΤΗΤΑ - Μετάφραση ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΟΥΡΝΑΣ, Εκδότης LIBERAL BOOKS, σελ. 214, (2013).  

  

• ΟΙ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΥ FEYNMAN (ΠΡΩΤΟΣ ΤΟΜΟΣ) - Μετάφραση ΘΕΜΗΣ ΚΟΤΣΙΑΛΟΣ, Εκδότης ΤΖΙΟΛΑΣ, σελ. 808, (2009). 

• ΟΙ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΥ FEYNMAN (ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΤΟΜΟΣ) - Μετάφραση ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΜΑΡΓΑΡΗΣ, Εκδότης ΤΖΙΟΛΑΣ, σελ. 854, (2009). 

• ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ - Μετάφραση ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΑΡΟΥΞΗΣ, Εκδότης ΚΑΤΟΠΤΡΟ, σελ. 146, (1998). 

• ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ - Μετάφραση ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΕΜΠΕΣΗΣ, Εκδότης  LEADER BOOKS, σελ. 328, (2006). 

Σαν σήμερα... 1931, πέθανε ο Αμερικανός νομπελίστας φυσικός Albert Michelson.

Albert Abraham Michelson

Σαν σήμερα, στις 9 Μαΐου 1931, πέθανε στην Πασαντίνα της Καλιφόρνιας, ο Albert Abraham Michelson (Άλμπερτ Άμπραχαμ Μάικελσον), Αμερικανός φυσικός γνωστός από την μέτρηση της ταχύτητας του φωτός και ειδικά για το πείραμα Michelson-Morley. 

Ο Michelson γεννήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 1852 σε εβραϊκή οικογένεια στο Strzelno της επαρχίας Posen στην Πρωσία (τώρα στην Πολωνία). Ο πατέρας του, Samuel Michelson, ήταν έμπορος και η μητέρα του, Rozalia Przyłubska, ήταν κόρη εμπόρου. 
Το 1855 η οικογένειά του μετακόμισε στις Η.Π.Α. Μεγάλωσε στο Murphy's Camp της Καλιφόρνιας και στη Virginia City της Νεβάδα. Οι περιοχές αυτές είχαν ορυχεία και ο πατέρας του ήταν έμπορος εκεί. Τέλειωσε δημόσιο γυμνάσιο στο Σαν Φρανσίσκο, μένοντας στο σπίτι της θείας του, Henriette Levy.

Ο Albert Michelson με τη στολή του ναυτικού δοκίμου.
(US NAVY / SCIENCE PHOTO LIBRARY)

Το 1869, ο πρόεδρος των Η.Π.Α. Ulysses S. Grant απένειμε στον Michelson υποτροφία για να σπουδάσει στην Ναυτική Ακαδημία που βρισκόταν στην Annapolis του Maryland. Κατά τη διάρκεια των επόμενων τεσσάρων ετών παρουσίασε ιδιαίτερη πρόοδο στην οπτική, τη θερμότητα, την κλιματολογία και το σχέδιο. Αφού αποφοίτησε το 1873, υπηρέτησε δύο χρόνια στη θάλασσα και το 1875 επέστρεψε στην Ακαδημία όπου έγινε καθηγητής φυσικής και χημείας μέχρι το 1879. 
Το 1877 παντρεύτηκε την Margaret Hemingway, κόρη εύπορου χρηματιστή και δικηγόρου της Νέας Υόρκης, αλλά και ανηψιά του διοικητή του, William T. Sampson. Απέκτησαν δύο γιους, τον Albert και τον Truman και μια κόρη, την Elsa. Ήταν ένας μάλλον προβληματικός γάμος που κράτησε 20 χρόνια.

Φωτογραφία του Albert Michelson στο γραφείο του. 

(αρχεία του Πανεπιστημίου του Σικάγου)

Το 1877, ενώ βρισκόταν στην Annapolis, ξεκίνησε τα πρώτα του πειράματα για την μέτρηση της ταχύτητας του φωτός. Το Νοέμβριο του 1877, ένα απλό γεγονός που συνέβη κατά την προετοιμασία μιας διάλεξης, σφράγισε το υπόλοιπο της ζωής του. Ο Michelson θα παρουσίαζε την μέθοδο Foucault για τον υπολογισμό της ταχύτητας του φωτός. Τότε συνειδητοποίησε, ότι εάν η φωτεινή ακτίνα ήταν πιο λεπτή, θα μπορούσε να διαμορφωθεί γι' αυτή μια πολύ μακρύτερη οπτική πορεία-μήκος κι έτσι θα υπήρχε μεγαλύτερη ακρίβεια στην μέτρηση. 
Στα επόμενα δύο χρόνια προετοίμασε κι εκτέλεσε τα πειράματά του στηριζόμενος αφενός στον ενθουσιασμό και την ικανότητά του ως μηχανικός, αφετέρου σε μια επιχορήγηση 2000 δολαρίων από τον πεθερό του. Αξίζει εδώ να επισημάνω ότι στο 19ο αιώνα οι μισθοί των Αμερικανών καθηγητών δύσκολα μπορούσαν να υποστηρίξουν έναν αξιοπρεπή τρόπο ζωής. Γι’ αυτό, αν ήθελε κάποιος να είναι καλός στη δουλειά του ως καθηγητής φυσικής, ήταν συνήθως απαραίτητο ή να έχει πάρει μια καλή κληρονομιά ή να έχει κάνει ένα πλούσιο γάμο. Δεν ήταν απαραίτητο ένα διδακτορικό κι εξάλλου μέχρι το 1900 μόνο μια μειοψηφία των καθηγητών είχε διδακτορικό. 

Χειρόγραφες σημειώσεις του Michelson για τον 
υπολογισμό της ταχύτητας του φωτός.

Το 1879 ο Michelson μέτρησε την ταχύτητα του φωτός στον αέρα στην τιμή 299.864 ± 51 km/s και υπολόγισε την ταχύτητα του φωτός στο κενό στην τιμή 299.940 km/s. 

Το 1879 τοποθετήθηκε στο Ναυτικό Γραφείο Almanac της Ουάσιγκτον (τμήμα του  Ναυτικού Παρατηρητηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών) κι εκεί είχε την ευκαιρία να συνεργαστεί και να δεχτεί τις συμβουλές του διάσημου αστρονόμου Simon Newcomb. Το επόμενο έτος πήρε άδεια απουσίας για να συνεχίσει τις σπουδές του στην Ευρώπη. Επισκέφτηκε τα Πανεπιστήμια του Βερολίνου και της Χαϊδελβέργης, καθώς και το  Collège de France και την École Polytechnique στο Παρίσι. Το 1881  παραιτήθηκε από το Πολεμικό Ναυτικό και συνέχισε τις σπουδές του στην Ευρώπη.  

Όταν βρισκόταν στο εργαστήριο του Hermann von Helmholtz στο Πανεπιστήμιο Humboldt του Βερολίνου, ο Michelson σχεδίασε και εκτέλεσε ένα σημαντικό πείραμα. Είχε κατά νου ένα νέο είδος συμβολόμετρου, αρκετά ευαίσθητο για να μπορέσει να μετρήσει τον επηρεασμό στην ταχύτητα της γης λόγω της κίνησής της μέσα στον "αιθέρα". Όμως, το αποτέλεσμα για τον Michelson ήταν απογοητευτικό. Οι μετρήσεις έδειχναν ότι δεν υπήρχε κάποιος επηρεασμός της ταχύτητας από τον αιθέρα, δηλαδή σαν να μην υπήρχε αιθέρας. 

Η κατασκευή για το πείραμα Michelson–Morley (1887).  
Βρίσκεται στο Πανεπιστήμιο Case Western Reserve.

Το 1883 επέστρεψε στις Η.Π.Α. αποδεχόμενος θέση καθηγητή Φυσικής στη Σχολή  Εφαρμοσμένων Επιστημών Case, στο Cleveland του Οχάιο. Εκεί συνεργάστηκε με τον αξιοσέβαστο καθηγητή Χημείας Edward Morley σε διάφορες έρευνες, μία από τις οποίες ήταν η επανάληψη του πειράματος που είχε κάνει στο εργαστήριο του Helmholtz στο Βερολίνο. Για την επιτυχία αυτού του πειράματος επικεντρώθηκε στη δημιουργία ενός βελτιωμένου συμβολόμετρου που θα παρουσίαζε μεγαλύτερη ευαισθησία. Η συνεισφορά του έμπειρου Morley στο σχεδιασμό και την εκτέλεση του πειράματος ήταν σημαντική. Έτσι, το 1887, ο Michelson και ο Morley με τη βοήθεια του συμβολόμετρου  Michelson, έστησαν το περίφημο πείραμα Michelson–Morley. Ο στόχος του πειράματος ήταν να συγκριθεί η ταχύτητα του φωτός ως προς τη Γη, με την ταχύτητα που είχε το φως ως προς τον "αιθέρα". 

Το κτήμα Irvine όπου έγινε το πείραμα Michelson–Morley
 στην Orange County, της Καλιφόρνιας. Την εποχή του 
πειράματος στην περιοχή υπήρχε φυτεία φασολιού.

Το πείραμα απέδειξε, σε απογοήτευση του Michelson, ότι  δεν υπήρχε "αιθέρας" και ότι ήταν αδύνατο να μετρηθεί η απόλυτη ταχύτητα της Γης. Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι το πείραμα των Michelson και Morley ήταν από εκείνες τις περιπτώσεις επιστημονικών πειραμάτων που ενώ θεωρείται μια μεγάλη αποτυχία από τους δημιουργούς του (απόδειξη μη ύπαρξης του αναμενόμενου "αιθέρα"), τελικά αποδεικνύεται ιστορικό στο χώρο της Επιστήμης. 
Λέγεται, χωρίς όμως να αποδεικνύεται από τα ιστορικά στοιχεία, ότι αυτό έδωσε τη βάση στον Αϊνστάιν για να συνάγει το "αξίωμα του φωτός" της ειδικής θεωρίας της σχετικότητας. Το πιο πιθανό είναι, ο Αϊνστάιν να μην ήταν ενήμερος αυτού του πειράματος και να είχε καταλήξει διαισθητικά από πολύ νωρίς ότι η ταχύτητα του φωτός ήταν πιθανώς αμετάβλητη σε οποιοδήποτε ομοιόμορφα κινούμενο σύστημα αναφοράς. 
Ο Michelson αργότερα αναγνώρισε τη σημασία του έργου του Αϊνστάιν, αλλά μέχρι το τέλος της ζωής του δεν μπόρεσε ποτέ να πιστέψει ότι το φως δεν ήταν μια δόνηση σε κάποιο είδος "φανταστικού αιθέρα".

Τρεις κάτοχοι Νόμπελ Φυσικής:
Albert Michelson (1907),  Albert Einstein (1921) και
Robert A. Millikan (1923) μπροστά από το 
The Athenaeum, στο Cal Tech (Φεβρουάριος 1931).
(Smithsonian Institution Libraries)

Το 1889 ο Michelson έγινε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Clark στο Worcester της Μασαχουσέτης. Μετά τρία χρόνια, το 1892, ανέλαβε καθηγητής και πρώτος προϊστάμενος του Τμήματος Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο. Το τμήμα είχε οργανωθεί  πρόσφατα  με χρήματα της οικογένειας των Rockefeller. 

Το 1899, έχοντας χωρίσει από την πρώτη σύζυγό του, παντρεύτηκε την Edna Stanton από την Lake Forest του Illinois. Το ζευγάρι απέκτησε τρεις κόρες, την Madeleine, την Dorothy και την Beatrice.

Το 1906, ο Edward B. Rosa και το Εθνικό Γραφείο Προτύπων χρησιμοποίησαν μια νέα μέθοδο για να μετρήσουν την ταχύτητα του φωτός στην τιμή 299.781 ± 10 km/s. Παρά το γεγονός ότι η μέθοδος αμφισβητήθηκε, έδωσε την ευκαιρία για νέες καλύτερες μετρήσεις.

Το 1907, ο Michelson είχε την τιμή να είναι ο πρώτος Αμερικανός που έλαβε το βραβείο Νόμπελ Φυσικής "για τα οπτικά όργανα ακριβείας και τις φασματοσκοπικές και μετρολογικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν με τη βοήθειά τους".

Το βραβείο Νόμπελ για τον Michelson.

Κατά τη διάρκεια διάρκεια του Α' Παγκοσμίου πολέμου επέστρεψε στο Ναυτικό και είχε την ευκαιρία να συνεχίσει την έρευνά του σε συσκευές ναυτικής χρήσης.

Μετά τον πόλεμο ασχολήθηκε περισσότερο με την αστρονομία. Έτσι, το 1920, με τη βοήθεια του περίφημου συμβολομέτρου του, υπολόγισε τη διάμετρο του αστεριού  Betelgeuse. Αυτή η μέτρηση θεωρείται ο πρώτος ακριβής προσδιορισμός μεγέθους αστεριού.

Από το 1920 ο Michelson άρχισε να σχεδιάζει μια καινούρια μέτρηση της ταχύτητας του φωτός από το Αστεροσκοπείο του όρους Wilson. Το 1924 η μέτρηση έδωσε τιμή 299.796 ± 4 km/s και το 1925 μια νέα μέτρηση επηρεάστηκε από το σύννεφο του καπνού που δημιουργήθηκε στην περιοχή από δασικές φωτιές, αλλά και από πρόσφατο σεισμό που συνέβη στην Santa Barbara με μέγεθος 6,3 στην κλίμακα Ρίχτερ.

Η πρώτη σελίδα της εργασίας των
Michelson- Morley με τίτλο "On the Relative
Motion of the Earth and the Luminiferous Ether".

Η περίοδος μετά το 1927 σηματοδότησε την εμφάνιση νέων μετρήσεων της ταχύτητας του φωτός με τη χρήση νέων ηλεκτρο-οπτικών συσκευών.

Το 1929 ο Michelson παραιτήθηκε από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο για να εργαστεί στο Αστεροσκοπείο του όρους Wilson.

Το 1930 ξεκίνησε συνεργασία με τον Francis G. Pease και τον Fred Pearson  ακολουθώντας μια καινούρια μέθοδο με τη χρήση σωλήνα κενού, για να αποφύγουν τις τυχόν ατμοσφαιρικές επιδράσεις. Για να πραγματοποιήσουν τις μετρήσεις χρησιμοποίησαν ένα σωλήνα μήκους 1,6 χιλιομέτρων διαμέτρου 3 ποδιών στο αγρόκτημα Irvine κοντά στην Santa Ana της Καλιφόρνια. Πετυχαίνοντας διαδοχικές αντανακλάσεις, κατάφεραν ν' αυξήσουν τη διαδρομή του φωτός στα 10 μίλια. 

Για πρώτη φορά στην ιστορία, η ταχύτητα του φωτός μετρήθηκε σε ένα σχεδόν τέλειο κενό με πίεση μόλις 0,5 mm υδραργύρου.

(Από αρ.) Albert Michelson, Robert Millikan, Henry Gale,
(Μπρ.) Carl Kinsley. Μπροστά στην είσοδο του Εργαστηρίου
Φυσικής Ryerson, στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου (1908).
(US NAVY / SCIENCE PHOTO LIBRARY)

Δυστυχώς ο Michelson δεν ευτύχησε να δει την ολοκλήρωση του πειράματος. Μέχρι τις 9 Μαΐου 1931 που πέθανε σε ηλικία 79 ετών, είχαν πραγματοποιηθεί μόλις οι 36 από τις 233 μετρήσεις που συνολικά καταγράφηκαν. Η εργασία δημοσιεύτηκε μετά το θάνατο του Michelson, το 1935 και έδινε ως τιμή ταχύτητας του φωτός 299,774 ± 11 km/s.

Ως δάσκαλος ο Michelson ήταν μάλλον απόμακρος και όχι εύκολα προσεγγίσιμος. Αντίθετα, ως ερευνητής ήταν επίμονος, εργατικός και αφιερωμένος στα πειράματά του. Γενικά βοήθησε τη διδασκαλία της Φυσικής και την έρευνα στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου. Ακόμη ήταν μεταξύ των ιδρυτών της The American Physical Society (APS-Αμερικάνικη   Εταιρεία Φυσικής) και έγινε ο δεύτερος πρόεδρός της.

Ο Albert Michelson τιμήθηκε με πολλά βραβεία και μετάλλια, ενώ υπήρξε μέλος πολλών επιστημονικών ενώσεων. 

Ο κρατήρας Michelson της σελήνης έχει το όνομά του.  

Το συμβολόμετρο του Michelson που τοποθετήθηκε στο
τηλεσκόπιο 100" Hooker, στο όρος Wilson.
(Cal Tech Archives)

• Η ομιλία "Recent advances in spectroscopy" ("Πρόσφατες εξελίξεις στη φασματοσκοπία") (pdf) του Albert Michelson μετά την απονομή του Νόμπελ Φυσικής (12 Δεκεμβρίου 1907, αγγλικά).

• Η εργασία (pdf) των Michelson-Morley "On the Relative Motion of the Earth and the Luminiferous Ether" ("Σχετικά με την Σχετικιστική Κίνηση της Γης και του Φωτεινού Αιθέρα") που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση American Journal of Science (vol. 35, 1887, p. 333-345).

• "Ο μύθος του πειράματος Michelson – Morley" από τον ιστότοπο physicsgg.

• Οδηγός για την εύρεση των αρχείων με τις εργασίες του Albert Michelson στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου του Σικάγου.

• Οδηγός για την "Συλλογή Albert A. Michelson" στη Βιβλιοθήκη Nimitz της Ναυτικής Ακαδημίας των ΗΠΑ.

Πηγή: Today in Science History,  history.aip,  nasonline, haaretz,

          irvinestandard,  

Επανάληψη στη "ΜΗΧΑΝΙΚΗ του ΣΤΕΡΕΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ" (2ο μέρος).

Φυσική Γ' Λυκείου Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών και Σπουδών Υγείας

Σ' αυτή την ανάρτηση έχω συγκεντρώσει ένα σύνολο ερωτήσεων και ασκήσεων που αφορούν το σύνολο της φετινής διδακτέας ύλης (μετά την έκτακτη περικοπή) από το κεφάλαιο "ΜΗΧΑΝΙΚΗ του ΣΤΕΡΕΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ" (2ο μέρος). Έτσι, μαζί με την ανάρτηση (1ο μέρος) που έκανα χθες, ο(η) συνάδελφος έχει ένα πακέτο υλικού για την εκτενή επανάληψη  της ύλης. 

Μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε τις εργασίες όπως φαίνεται παρακάτω:

Αρχεία ερωτήσεων με το πρόγραμμα Hot Potatoes

• Αρχείο με 25 ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής από  ΕΔΩ. 

• Αρχείο με 20 ερωτήσεις Σωστού - Λάθους από  ΕΔΩ. 

Αρχεία ερωτήσεων σε word από τα ΨΕΒ

• 1ο αρχείο: "Κινήσεις στερεού σώματος" (12 σελίδες) από  ΕΔΩ.

• 2ο αρχείο: "Ροπή δύναμης" (10 σελίδες) από  ΕΔΩ.

Αρχεία θεμάτων σε word από Εξετάσεις

• Αρχείο word (87 σελίδες) με τα θέματα των Πανελλαδικών Εξετάσεων (2001-2019) από  ΕΔΩ.

•  Αρχείο word (19 σελίδες) με τα θέματα των Εξετάσεων Κύπρου (2006-2019) από  ΕΔΩ.

Τα θέματα των εξετάσεων είναι σχετικά με το σύνολο της ύλης του κεφαλαίου κι όχι μόνο για την ύλη που έχει καθοριστεί ειδικά για φέτος.

Καλή συνέχεια στις προσπάθειές σας.

Επανάληψη στη "ΜΗΧΑΝΙΚΗ του ΣΤΕΡΕΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ" (1ο μέρος).

Φυσική Γ' Λυκείου Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών και Σπουδών Υγείας

Σ' αυτή την ανάρτηση (1ο μέρος) έχω συγκεντρώσει 3 εργασίες ppt που αφορούν το σύνολο της διδακτέας ύλης (μετά την φετινή έκτακτη περικοπή) από το κεφάλαιο "ΜΗΧΑΝΙΚΗ του ΣΤΕΡΕΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ". Να ενημερώσω τους(τις) συναδέλφους που θα χρησιμοποιήσουν τις παρουσιάσεις, ότι δεν έχω ανανεώσει αυτές τις διαφάνειες τα επτά τελευταία χρόνια και γι' αυτό θα διαπιστώσουν ότι διαφέρουν από προηγούμενες εργασίες μου. Ελπίζω να είμαι καλά και να τις ανανεώσω την επόμενη σχολική χρονιά!
Θ' ακολουθήσει το 2ο μέρος με ερωτήσεις και ασκήσεις στο ίδιο κεφάλαιο. 

Μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε τις εργασίες όπως φαίνεται παρακάτω:

1η παρουσίαση: Εισαγωγή στη Μηχανική του Στερεού Σώματος από  ΕΔΩ.

2η παρουσίαση: Κινήσεις ενός Στερεού Σώματος από  ΕΔΩ.

3η παρουσίαση: Ροπή δύναμης από  ΕΔΩ.

Σε κάθε ανάρτηση υπάρχουν οδηγίες για το κατέβασμα και τη χρήση των διαφανειών ppt.

Καλή συνέχεια στις προσπάθειές σας.

Σαν σήμερα... 1961, ο πρώτος Αμερικανός αστροναύτης Alan Shepard στο διάστημα.

Το λογότυπο της αποστολής του Freedom 7
με το όνομα του Shepard.

Σαν σήμερα, στις 5 Μαΐου 1961, η NASA (National Aeronautics and Space Administration) εκτόξευσε στο διάστημα το Mercury-Redstone 3 ή Freedom 7, το πρώτο αμερικανικό επανδρωμένο σκάφος με πλήρωμα τον πλωτάρχη του πολεμικού ναυτικού των ΗΠΑ Alan Bartlett Shepard Jr (Άλαν Μπάρτλετ Σέπαρντ Τζούνιορ). 

Η εκτόξευση έγινε από την βάση του Ακρωτηρίου Κανάβεραλ (τώρα ονομάζεται Διαστημικό Κέντρο Κένεντι) στη Φλόριντα, στην περίοδο του Ψυχρού Πολέμου των τότε δύο υπερδυνάμεων Η.Π.Α. και Σοβιετικής Ένωσης και κάτω από την πίεση της επιτυχημένης εκτόξευσης του κοσμοναύτη Γιούρι Γκαγκάριν στις 12 Απριλίου 1961.

Ο πύραυλος Mercury-Redstone με τον οποίο
έγινε η εκτόξευση του σκάφους Freedom 7.

Έτσι, ο Alan Shepard έγινε ο πρώτος Αμερικανός αστροναύτης που βρέθηκε στο διάστημα, όχι όμως και ο πρώτος Αμερικανός που βρέθηκε σε τροχιά γύρω από τη Γη, όπως είχε γίνει με τον Γκαγκάριν. Αυτό το κατόρθωσε κάποιους μήνες αργότερα, στις 20 Φεβρουαρίου 1962, ο αστροναύτης John Glenn, αντισυνταγματάρχης τότε του σώματος των πεζοναυτών, ο οποίος με το διαστημικό σκάφος Friendship 7 (Φιλία 7) κατάφερε να κάνει 3 περιφορές της Γης σε 5 ώρες.

Ο Alan Shepard στην κάψουλα Freedom 7
πριν την εκτόξευση.

Η υποτροχιακή πτήση του σκάφους Freedom 7 κράτησε 15 λεπτά και 22 δευτερόλεπτα φτάνοντας μέχρι το ύψος των 115 μιλίων από την επιφάνεια της Γης, στη διάρκεια της οποίας ο Shepard είχε την εμπειρία της "έλλειψης βαρύτητας" για περίπου 5 λεπτά.

Η εκτόξευση του διαστημικού σκάφους έγινε στις 14:34:13 UTC με τη βοήθεια ενός πυραύλου Redstone MRLV MR-7. Αυτοί οι πύραυλοι χρησιμοποιούνταν για στρατιωτικούς σκοπούς.

2 λεπτά και 22 δευτερόλεπτα μετά την εκτόξευση η διαστημική κάψουλα απελευθερώθηκε από τον πύραυλο Redstone και ο αστροναύτης Shepard έχοντας την ευκαιρία να είναι από τους πρώτους ανθρώπους που έβλεπαν τη Γη από ένα τέτοιο ύψος, είπε:

"What a beautiful view" ("Τι όμορφη θέα").

Η τροχιά της πτήσης του Alan Shepard με το Freedom 7.

Το διαστημικό σκάφος είχε μάζα 1051 κιλά (2316 lb) και ανέπτυξε μέγιστη ταχύτητα περίπου 4500 μίλια ανά ώρα (ως προς το έδαφος). Αφού διάνυσε περίπου 263,1 ναυτικά μίλια (487,3 χλμ) έπεσε στον Ατλαντικό ωκεανό κοντά στις Μπαχάμες και τον Alan Shepard περισυνέλεξε το αμερικανικό πολεμικό πλοίο U.S.S. Lake Champlain. 
Κατά τη διάρκεια της πτήσης, ο Shepard παρατήρησε τη Γη και δοκίμασε το σύστημα ελέγχου της κάψουλας, στρέφοντάς την κατάλληλα, ώστε ν' αντιμετωπίσει την πολύ ισχυρή ανάπτυξη θερμοκρασίας κατά την επανείσοδό της στη γήινη ατμόσφαιρα. Δοκίμασε επίσης τα retrorockets (σύστημα πυραύλων για την μείωση της επιτάχυνσης της κάψουλας κατά την επιστροφή) αν και η κάψουλα δεν είχε αρκετή ενέργεια για να παραμείνει σε τροχιά. 

Ο Shepard τη στιγμή της ανέλκυσής του
από το ελικόπτερο διάσωσης.

Μετά την πτήση του, ο Shepard είπε με χιούμορ: "Είναι ένα πολύ αγχωτικό συναίσθημα να είσαι στο διάστημα και να ξέρεις ότι ο παράγοντας ασφάλειας ενός ατόμου καθορίστηκε  από τον χαμηλότερο πλειοδότη σε μια κρατική σύμβαση".

Ο Alan Shepard ήταν ένας από τους 110 πιλότους που, το 1959, είχαν δηλώσει εθελοντικά ότι επιθυμούσαν να συμμετέχουν στο διαστημικό πρόγραμμα Mercury της NASA, με σκοπό την οργάνωση επανδρωμένων πτήσεων στο διάστημα. Το πρόγραμμα Mercury είχε  ξεκινήσει στις 7 Οκτωβρίου 1958 κι έληξε το 1963.

Το πλήρωμα του Αμερικάνικου πλοίου διάσωσης Lake Champlain
παρακολουθεί τα τελευταία δευτερόλεπτα της πτήσης
της κάψουλας Freedom 7.

Σύμφωνα με την NASA το πρόγραμμα Mercury είχε τρεις κύριους στόχους:

1. να καταφέρει ένα επανδρωμένο διαστημόπλοιο να κάνει περιφορά της Γης,
2. να διερευνηθεί η ικανότητα ενός ανθρώπου να λειτουργεί ενώ βρίσκεται στο διάστημα και
3. να καταφέρουν να ανακτήσουν τόσο τον αστροναύτη όσο και την διαστημική κάψουλα, που μετέφερε το πλήρωμα, με ασφάλεια κατά την επιστροφή τους στη Γη. 

Μέσα σε 5 χρόνια, η NASA κατάφερε να πετύχει και τους τρεις στόχους του προγράμματος. Αυτό που δεν κατάφερε ήταν οι ΗΠΑ να προηγηθούν της Σοβιετικής Ένωσης, τουλάχιστον εκείνη την περίοδο.
Η NASA επέλεξε συνολικά επτά πιλότους για να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα. 

Οι πρώτοι 7 αστροναύτες του προγράμματος Mercury
ποζάρουν για το επίσημο πορτρέτο της NASA τον Ιούλιο 1962,
στο Johnson Space Center, στο Χιούστον του Τέξας.

Πίσω σειρά: Alan Shepard, Gus Grissom, Gordon Cooper.

Εμπρός σειρά: Wally Schirra, Deke Slayton, John Glenn 

και Scott Carpenter.

Γιατί όμως επελέγη ο Alan Shepard κι όχι κάποιος άλλος από τους έξι;
Για πολλούς Αμερικανούς που κινούνταν κοντά σε δημόσιους και κυβερνητικούς κύκλους, ο John Glenn θα έπρεπε να γίνει ο πρώτος αστροναύτης που θα έβγαινε στο διάστημα και βέβαια ο ίδιος ο Glenn συμφωνούσε πλήρως με αυτήν την άποψη.
O John Glenn ήταν το τυπικό δείγμα της τελειότητας˙ δεν έπινε, δεν κάπνιζε, δεν έκανε τρέλες, ήταν φωτογενής, σύμβολο πατριωτισμού, εξαιρετικός πιλότος, γυμνασμένος, αφοσιωμένος στο στόχο του και είχε αναλάβει επικεφαλής εκπρόσωπος της ομάδας.
Ο Shepard έκανε φιλότιμη προσπάθεια ν' ανταποκριθεί στις απαιτήσεις που είχε το πρόγραμμα για την φυσική του κατάσταση. Σταμάτησε το κάπνισμα, έκανε δίαιτα για να διατηρήσει το βάρος του κάτω από το όριο των 81 κιλών (180 pounds) και υιοθέτησε μεγάλο μέρος της καθημερινής ρουτίνας που ακολουθούσε ο John Glenn για τη διατήρηση καλής φυσικής κατάστασης. Ωστόσο, δεν εγκατέλειψε τα κοκτέιλ του. Από την άλλη, είχε την υψηλότερη στρατιωτική βαθμολογία ανάμεσα σ' όλους, έχαιρε μεγάλης εκτίμησης ως πιλότος νέων αεροσκαφών (test pilot) και ήταν ο μοναδικός του πρόγραμματος με πτυχίο.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ John Kennedy υποδέχεται στον Λευκό
Οίκο τον Alan Shepard ως εθνικό ήρωα και πρωτοπόρο
 στην εξερεύνηση του διαστήματος. Πίσω από τον πρόεδρο
 διακρίνονται αστροναύτες και στελέχη της NASA.

Όταν ήρθε η ώρα για την οριστική επιλογή, ο Robert R. Gilruth, επικεφαλής του προγράμματος, ζύγισε πολύ προσεκτικά την εικόνα που είχαν παρουσιάσει οι αστροναύτες κατά την διάρκεια της εκπαίδευσης, αλλά και τα αποτελέσματα που είχαν δώσει στις διάφορες δοκιμασίες (τεχνική κατάρτιση, μηχανική κατάρτιση, ψυχολογικά). Ακόμη, ο Gilruth ζήτησε από τους ίδιους τους υποψήφιους να σημειώσουν το όνομα (εκτός του δικού τους) αυτού που θεωρούσαν ως πιο κατάλληλο να είναι ο πρώτος αστροναύτης στο διάστημα.
Έτσι, στις 19 Ιανουαρίου 1961, ανακοίνωσε επίσημα ότι ο Alan Shepard θα ήταν ο πρώτος Αμερικανός που θα ταξίδευε στο διάστημα, έχοντας ως πρώτο αναπληρωματικό τον Gus Grissom και δεύτερο αναπληρωματικό τον John Glenn. 
Όλοι οι αστροναύτες εξεπλάγησαν με την επιλογή και βέβαια έξι από αυτούς ήταν εξαιρετικά απογοητευμένοι, με περισσότερο απ' όλους τον Glenn. Ο Glenn απευθύνθηκε στον Gilruth προσπαθώντας να τον κάνει ν' αλλάξει γνώμη και όταν δεν το κατάφερε, στράφηκε προς τον επικεφαλής της NASA James Webb, χωρίς όμως επιτυχία. Η απόφαση ήταν οριστική και αμετάκλητη.

Το εξώφυλλο του περιοδικού TIME στις 12 Μαΐου 1961
με αφιέρωμα στον πρωτοπόρο αστροναύτη Alan Shepard.

Παραλίγο ο Shepard θα γινόταν ο πρώτος άνθρωπος που θα έβγαινε στο διάστημα, γιατί αρχικά η πτήση του ήταν προγραμματισμένη για τις 6 Μαρτίου 1961 (ο Γκαγκάριν πέταξε στις 12 Απριλίου 1961). Όμως, εκείνη η εκτόξευση αναβλήθηκε γιατί υπήρχαν μηχανικά προβλήματα.

Το 2017, η 5η Μαΐου καθιερώθηκε στις ΗΠΑ ως National Astronaut Day (Εθνική Ημέρα για τον Αστροναύτη), φόρος τιμής στην πρώτη πετυχημένη επανδρωμένη αμερικάνικη διαστημική πτήση.
Ο Alan Shepard πέθανε στις 21 Ιουλίου 1998, αφού πρόλαβε να γίνει ο πρώτος άνθρωπος που έπαιξε γκολφ στη Σελήνη, συμμετέχοντας στην αποστολή Apollo 14 ως κυβερνήτης.
5 μήνες  μετά την πτήση, η NASA πρόσφερε την διαστημική κάψουλα Freedom 7 στο Εθνικό Μουσείο Smithsonian. Εκεί παρέμεινε στο National Air and Space Museum μέχρι το 1998, οπότε μεταφέρθηκε στην Ναυτική Ακαδημία στην  Annapolis του Maryland.

Η κάψουλα του Freedom 7 στην Ναυτική Ακαδημία των ΗΠΑ.

• Βίντεο που περιέχει πολλά στοιχεία για την πτήση του Freedom 7 (προετοιμασία, εκτόξευση, επιστροφή, διάσωση) (αγγλικά, 28:41).

• Βίντεο αφιερωμένο στην πρώτη πτήση του Shepard από τα αρχεία του AP (αγγλικά, 4:32).

• Βίντεο της NASA αφιερωμένο στον Alan Shepard (αγγλικά, 9:37).

• Βίντεο με τον Alan Shepard να διηγείται πώς έπαιξε γκολφ στη Σελήνη (αγγλικά, 3:26).

• Βίντεο της NASA αφιερωμένο στην αποστολή Mercury-Redstone 3 (αγγλικά, 28:13). 

Πηγή: Today in Science History, spacecenter.org, WIKIPEDIA,  realclearhistory.com